Trauma u dorosłych – diagnoza i terapia

Główne objawy PTSD to ponowne przeżywanie traumy, unikanie oraz poczucie ciągłego zagrożenia. Ponowne przeżywanie obejmuje natrętne wspomnienia, flashbacki i koszmary senne, którym towarzyszą silne emocje i reakcje z ciała. Unikanie dotyczy myśli, miejsc, osób i sytuacji przypominających o zdarzeniu. Poczucie zagrożenia przejawia się nadmierną czujnością, wzmożoną reakcją przestrachu i problemami ze snem. Objawy muszą utrzymywać się dłużej i istotnie utrudniać funkcjonowanie.

Złożony zespół stresu pourazowego, czyli CPTSD, obejmuje wszystkie podstawowe objawy PTSD oraz dodatkowe trudności nazywane zaburzeniami samoorganizacji. Są to problemy z regulacją emocji, trwale negatywny obraz siebie z poczuciem wstydu, winy lub bezwartościowości oraz trudności w relacjach. CPTSD jest ujęty jako osobna diagnoza w klasyfikacji ICD-11 i zwykle wiąże się z traumą długotrwałą, często relacyjną. Terapia CPTSD wymaga zwykle dłuższej fazy stabilizacji niż w przypadku PTSD.

Stabilizacja jest pierwszym etapem terapii traumy, bo praca ze wspomnieniami traumatycznymi wymaga od pacjenta wystarczającego poczucia bezpieczeństwa i umiejętności regulacji emocji. Bez tego konfrontacja z traumą może prowadzić do przeciążenia, dysocjacji lub nasilenia objawów. Na tym etapie buduje się relację terapeutyczną, uczy technik ugruntowania i regulacji oraz dba o bezpieczeństwo w codziennym życiu. Długość stabilizacji zależy od pacjenta i jest zwykle dłuższa przy traumie złożonej.

W terapii traumy u dorosłych stosuje się przede wszystkim metody skoncentrowane na traumie, takie jak terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na traumę, terapia przetwarzania poznawczego, przedłużona ekspozycja i EMDR. Wspólnym elementem jest bezpieczne przetworzenie wspomnienia traumatycznego i zmiana jego znaczenia dla pacjenta. W pracy z traumą złożoną często łączy się je z podejściami relacyjnymi i somatycznymi. Wybór metody zależy od konceptualizacji przypadku i gotowości pacjenta.

Przy flashbackach i dysocjacji priorytetem jest pomoc pacjentowi w powrocie do tu i teraz za pomocą technik ugruntowania. Mogą to być skupienie na otoczeniu, kontakt ze zmysłami, na przykład dotyk chłodnego przedmiotu, spokojny oddech i przypomnienie, gdzie pacjent jest i że jest bezpieczny. Warto wcześniej przygotować z pacjentem plan na takie sytuacje. Częste lub nasilone epizody dysocjacji są sygnałem, by zwolnić tempo pracy z traumą i wrócić do stabilizacji.

Gdy pacjent po traumie ma myśli samobójcze, trzeba zapytać wprost o ich nasilenie, plany i dostęp do środków oraz ocenić ryzyko. Przy wysokim ryzyku konieczna jest pilna konsultacja psychiatryczna, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia wezwanie pomocy pod numer 112. Warto przygotować z pacjentem plan bezpieczeństwa i wskazać całodobowe wsparcie: telefon 116 123 dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym oraz 800 70 2222. Terapeuta nie powinien zostawać z taką sytuacją sam i warto skorzystać z superwizji.

Diagnozy i terapii traumy najlepiej uczyć się na materiale, który prowadzi przez cały proces kliniczny, od rozpoznania po pracę z konkretnymi objawami. Szkolenie CWP „Trauma u dorosłych – diagnoza i terapia” omawia PTSD i CPTSD w ICD-11, diagnozę różnicową, konceptualizację przypadku, stabilizację, metody terapii traumy, pracę z traumą relacyjną i trudne sytuacje w terapii, a także przypadki kliniczne. Jest przeznaczone dla psychologów i psychoterapeutów.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.