Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Trauma u dorosłych – diagnoza i terapia

Rozpoznawanie PTSD i CPTSD, konceptualizacja przypadku oraz strategie pracy terapeutycznej

Godziny dydaktyczne
15 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
66 lekcji
Trauma u dorosłych – diagnoza i terapia

Szkolenie specjalistyczne dla psychologów i psychoterapeutów prowadzące przez pełny łuk pracy klinicznej z dorosłym pacjentem po doświadczeniu traumatycznym: od podstaw (trauma pojedyncza i złożona, reakcje organizmu, PTSD i CPTSD w ICD-11), przez rzetelną diagnozę różnicową i konceptualizację przypadku, stabilizację i budowanie bezpieczeństwa, po przegląd głównych podejść terapeutycznych — terapię poznawczo-behawioralną traumy (TF-CBT), terapię przetwarzania poznawczego (CPT), przedłużoną ekspozycję (PE), EMDR oraz podejścia skoncentrowane na stabilizacji — z jasnymi kryteriami doboru metody do potrzeb pacjenta. Kolejne moduły uczą pracy z najczęstszymi objawami (lęk, flashbacki, koszmary, unikanie, wina, wstyd), specyfiki traumy złożonej i relacyjnej oraz reagowania na trudne sytuacje kliniczne (dysocjacja na sesji, kryzys, granice kompetencji). Kurs zamyka moduł praktyczny z pięcioma pełnymi przypadkami klinicznymi, prowadzonymi od objawów po dobór strategii terapeutycznej.

W katalogu CWP dostępny jest również osobny kurs specjalistyczny poświęcony traumie u dzieci — ten kurs koncentruje się wyłącznie na pracy z dorosłym pacjentem.

Szkolenie ma charakter edukacyjny i poszerza warsztat pracy w obszarze traumy. Praca z traumą, zwłaszcza złożoną, wymaga superwizji i nie zastępuje przygotowania klinicznego terapeuty. Szkolenie dostępne online, z certyfikatem ukończenia i liczbą godzin dydaktycznych do dokumentacji rozwoju zawodowego.

Czego się nauczysz

  • Rozróżniasz traumę pojedynczą i złożoną oraz rozpoznajesz objawy PTSD i CPTSD zgodnie z ICD-11
  • Prowadzisz wywiad o doświadczeniach traumatycznych bez niepotrzebnego przeciążania pacjenta i stawiasz rzetelną diagnozę różnicową
  • Budujesz pełną konceptualizację przypadku — czynniki predysponujące, wyzwalające i podtrzymujące, zasoby pacjenta
  • Oceniasz gotowość pacjenta do pracy z traumą i stosujesz techniki stabilizacji, regulacji i pracy z dysocjacją
  • Dobierasz metodę terapii (TF-CBT, CPT, PE, EMDR, podejścia stabilizacyjne) do specyfiki przypadku i reagujesz na trudne sytuacje kliniczne
  • Ćwiczysz decyzje kliniczne na quizach z uzasadnionym kluczem i rozpoznajesz trudne momenty sesji: zerwanie sojuszu, zalanie emocjonalne i sygnały ryzyka

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy i psychoterapeuci pracujący z dorosłymi klientami
  • Terapeuci prowadzący lub rozpoczynający pracę z PTSD i CPTSD
  • Specjaliści chcący usystematyzować warsztat diagnozy i terapii traumy u dorosłych

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Certyfikacja EMDR ani żadnej innej metody — kurs nie zastępuje dedykowanego szkolenia certyfikującego
  • Superwizja indywidualnych przypadków — praca z traumą złożoną jej wymaga i kurs jej nie zastępuje
  • Diagnoza psychiatryczna ani zalecenia farmakologiczne — treści mają charakter psychologiczny, nie medyczny

Program szkolenia

66 lekcji w 9 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Trauma u dorosłych – podstawy

  • Czym jest trauma i doświadczenie traumatyczne — trauma pojedyncza i złożona Otwarta14 min
  • Reakcje organizmu na doświadczenie traumatyczne — objawy psychiczne, poznawcze, emocjonalne i somatyczne14 min
  • PTSD i złożone PTSD — kiedy doświadczenie traumatyczne prowadzi do zaburzeń, a kiedy nie4 min
  • Rodzaje zdarzeń traumatycznych i ich specyfika kliniczna4 min
  • Neurobiologia traumy — co dzieje się w mózgu i układzie nerwowym4 min
  • Epidemiologia, czynniki ryzyka i naturalny przebieg — kto rozwija PTSD i dlaczego14 min
  • Quiz: podstawy traumy u dorosłych, z kluczem odpowiedzi17 min
Moduł 2

Diagnoza traumy

  • Jak rozpoznać objawy traumy u dorosłego pacjenta — wywiad o doświadczeniach traumatycznych14 min
  • Jak pytać o traumę, nie powodując niepotrzebnego przeciążenia — objawy PTSD i CPTSD w praktyce14 min
  • Diagnoza różnicowa i narzędzia pomocne w diagnozie traumy4 min
  • Trauma a uzależnienia i inne współwystępujące zaburzenia — kolejność i integracja leczenia3 min
  • Najczęstsze błędy diagnostyczne i pułapki w ocenie traumy u dorosłych3 min
  • Wykorzystanie narzędzi diagnostycznych w praktyce — przesiew, pogłębiona ocena i monitorowanie zmiany14 min
  • Quiz: diagnoza traumy, z kluczem odpowiedzi16 min
Moduł 3

Konceptualizacja przypadku

  • Jak zbudować konceptualizację przypadku po doświadczeniu traumy14 min
  • Mechanizmy unikania, przekonania związane z traumą, poczucie winy i wstydu, nadmierna czujność14 min
  • Strategie radzenia sobie, zasoby pacjenta i planowanie terapii3 min
  • Czynniki kulturowe, systemowe i społeczne w konceptualizacji traumy3 min
  • Formułowanie hipotezy klinicznej i dzielenie się konceptualizacją z pacjentem13 min
  • Rewizja konceptualizacji w toku terapii — kiedy i jak zmieniać hipotezę kliniczną13 min
  • Ćwiczenie z kluczem: konceptualizacja trzech czynników na przykładzie pana Marka16 min
  • Quiz: konceptualizacja przypadku, z kluczem odpowiedzi15 min
Moduł 4

Stabilizacja i bezpieczeństwo

  • Kiedy rozpocząć pracę z traumą — stabilizacja jako element terapii14 min
  • Regulacja emocji i pobudzenia — techniki uziemiania i praca z dysocjacją14 min
  • Budowanie poczucia bezpieczeństwa, zasoby i strategie samoregulacji — ocena gotowości pacjenta14 min
  • Praca z ciałem w stabilizacji — techniki somatyczne i regulacja napięcia mięśniowego3 min
  • Budowanie sieci wsparcia i rola bliskich w procesie stabilizacji3 min
  • Plan bezpieczeństwa i strategie radzenia sobie w kryzysie między sesjami14 min
  • Quiz: stabilizacja i bezpieczeństwo, z kluczem odpowiedzi16 min
Moduł 5

Terapia traumy – podejścia i metody

  • Terapia poznawczo-behawioralna traumy: TF-CBT i terapia przetwarzania poznawczego (CPT)4 min
  • Przedłużona ekspozycja (PE) i EMDR — założenia i miejsce w terapii traumy14 min
  • TF-CBT w praktyce — struktura sesji, protokół pracy i typowe błędy terapeuty14 min
  • CPT krok po kroku — protokół, arkusze pracy nad punktami utknięcia i studium przypadku13 min
  • Przedłużona ekspozycja krok po kroku — budowanie hierarchii, ekspozycja wyobrażeniowa i in vivo w praktyce3 min
  • EMDR w praktyce — osiem faz protokołu, dobór celu i typowe trudności3 min
  • Podejścia skoncentrowane na stabilizacji, dobór metody do potrzeb pacjenta — wskazania i ograniczenia14 min
  • Quiz: metody terapii traumy, z kluczem odpowiedzi16 min
Moduł 6

Praca z najczęstszymi objawami

  • Lęk i napięcie, flashbacki i intruzje14 min
  • Koszmary senne, unikanie i nadmierna czujność13 min
  • Poczucie winy, wstyd, trudności w relacjach i objawy somatyczne — regulacja emocji14 min
  • Drażliwość, wybuchy złości i impulsywność — praca z regulacją gniewu po traumie4 min
  • Trudności ze snem poza koszmarami — bezsenność, czujność nocna i higiena snu w pracy z traumą4 min
  • Powrót do funkcjonowania zawodowego i codziennego po traumie14 min
  • Quiz: praca z najczęstszymi objawami, z kluczem odpowiedzi15 min
Moduł 7

Trauma złożona i doświadczenia relacyjne

  • Trauma relacyjna — przemoc psychiczna i fizyczna, zaniedbanie14 min
  • Doświadczenia z dzieciństwa a funkcjonowanie w dorosłości — schematy relacyjne14 min
  • Zaufanie, granice, zależność i unikanie bliskości — praca z poczuciem własnej wartości4 min
  • Żałoba po utraconym dzieciństwie — praca z tożsamością i sensem po traumie relacyjnej4 min
  • Trauma relacyjna a rodzicielstwo dorosłego ocalałego — wzorce transgeneracyjne4 min
  • Praca grupowa i wsparcie rówieśnicze w terapii traumy złożonej14 min
  • Quiz: trauma złożona i doświadczenia relacyjne, z kluczem odpowiedzi16 min
Moduł 8

Trudne sytuacje w terapii

  • Co robić, kiedy pacjent unika rozmowy o traumie i kiedy pojawia się silne pobudzenie14 min
  • Dysocjacja podczas sesji, regres i zalanie emocjonalne14 min
  • Kryzys, przerwanie procesu ekspozycji, granice kompetencji terapeuty i kierowanie dalej4 min
  • Przeciwprzeniesienie i wtórna traumatyzacja terapeuty pracującego z traumą4 min
  • Zerwania sojuszu terapeutycznego i praca z oporem w terapii traumy4 min
  • Superwizja i systematyczne dbanie o jakość pracy z traumą14 min
  • Ćwiczenie z kluczem: analiza pięciu trudnych momentów sesji17 min
  • Quiz: trudne sytuacje w terapii traumy, z kluczem odpowiedzi15 min
Moduł 9

Praktyka: przypadki kliniczne

  • Przypadek 1–2: pacjent po wypadku komunikacyjnym; pacjentka po przemocy domowej14 min
  • Przypadek 3–4: osoba z traumą relacyjną z dzieciństwa; pacjent z PTSD i współwystępującą depresją15 min
  • Przypadek 6: ratownik medyczny z traumą zawodową i wypaleniem3 min
  • Przypadek 7: pacjentka z traumą wielokrotną i współwystępującym uzależnieniem od alkoholu3 min
  • Przypadek 8: pacjent z doświadczeniem migracyjnym — trauma w kontekście kulturowym i systemowym3 min
  • Przypadek 5: pacjent z objawami dysocjacyjnymi — podsumowanie i integracja15 min
  • Quiz końcowy: decyzje kliniczne w nowych przypadkach, z kluczem odpowiedzi18 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Załącznik A — Arkusz wywiadu o doświadczeniach traumatycznychPDF
  • Załącznik B — Karta diagnozy różnicowej (trauma vs depresja/lęk/dysocjacja/osobowość)PDF
  • Załącznik C — Szablon konceptualizacji przypadku po traumiePDF
  • Załącznik D — Checklist stabilizacji przed rozpoczęciem pracy z traumąPDF
  • Załącznik E — Arkusz analizy przypadku klinicznegoPDF

Najczęściej zadawane pytania

Trauma pojedyncza to reakcja na jednorazowe zdarzenie zagrażające życiu lub zdrowiu, takie jak wypadek, napaść czy katastrofa. Trauma złożona powstaje w wyniku długotrwałych, powtarzających się doświadczeń, z których trudno uciec, na przykład przemocy w rodzinie, wykorzystywania w dzieciństwie czy przemocy w związku. Trauma złożona częściej wpływa na obraz siebie, regulację emocji i relacje z innymi. To rozróżnienie ma duże znaczenie dla diagnozy i planowania terapii.

Główne objawy PTSD to ponowne przeżywanie traumy, unikanie oraz poczucie ciągłego zagrożenia. Ponowne przeżywanie obejmuje natrętne wspomnienia, flashbacki i koszmary senne, którym towarzyszą silne emocje i reakcje z ciała. Unikanie dotyczy myśli, miejsc, osób i sytuacji przypominających o zdarzeniu. Poczucie zagrożenia przejawia się nadmierną czujnością, wzmożoną reakcją przestrachu i problemami ze snem. Objawy muszą utrzymywać się dłużej i istotnie utrudniać funkcjonowanie.

Złożony zespół stresu pourazowego, czyli CPTSD, obejmuje wszystkie podstawowe objawy PTSD oraz dodatkowe trudności nazywane zaburzeniami samoorganizacji. Są to problemy z regulacją emocji, trwale negatywny obraz siebie z poczuciem wstydu, winy lub bezwartościowości oraz trudności w relacjach. CPTSD jest ujęty jako osobna diagnoza w klasyfikacji ICD-11 i zwykle wiąże się z traumą długotrwałą, często relacyjną. Terapia CPTSD wymaga zwykle dłuższej fazy stabilizacji niż w przypadku PTSD.

Stabilizacja jest pierwszym etapem terapii traumy, bo praca ze wspomnieniami traumatycznymi wymaga od pacjenta wystarczającego poczucia bezpieczeństwa i umiejętności regulacji emocji. Bez tego konfrontacja z traumą może prowadzić do przeciążenia, dysocjacji lub nasilenia objawów. Na tym etapie buduje się relację terapeutyczną, uczy technik ugruntowania i regulacji oraz dba o bezpieczeństwo w codziennym życiu. Długość stabilizacji zależy od pacjenta i jest zwykle dłuższa przy traumie złożonej.

W terapii traumy u dorosłych stosuje się przede wszystkim metody skoncentrowane na traumie, takie jak terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na traumę, terapia przetwarzania poznawczego, przedłużona ekspozycja i EMDR. Wspólnym elementem jest bezpieczne przetworzenie wspomnienia traumatycznego i zmiana jego znaczenia dla pacjenta. W pracy z traumą złożoną często łączy się je z podejściami relacyjnymi i somatycznymi. Wybór metody zależy od konceptualizacji przypadku i gotowości pacjenta.

Przy flashbackach i dysocjacji priorytetem jest pomoc pacjentowi w powrocie do tu i teraz za pomocą technik ugruntowania. Mogą to być skupienie na otoczeniu, kontakt ze zmysłami, na przykład dotyk chłodnego przedmiotu, spokojny oddech i przypomnienie, gdzie pacjent jest i że jest bezpieczny. Warto wcześniej przygotować z pacjentem plan na takie sytuacje. Częste lub nasilone epizody dysocjacji są sygnałem, by zwolnić tempo pracy z traumą i wrócić do stabilizacji.

Gdy pacjent po traumie ma myśli samobójcze, trzeba zapytać wprost o ich nasilenie, plany i dostęp do środków oraz ocenić ryzyko. Przy wysokim ryzyku konieczna jest pilna konsultacja psychiatryczna, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia wezwanie pomocy pod numer 112. Warto przygotować z pacjentem plan bezpieczeństwa i wskazać całodobowe wsparcie: telefon 116 123 dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym oraz 800 70 2222. Terapeuta nie powinien zostawać z taką sytuacją sam i warto skorzystać z superwizji.

Diagnozy i terapii traumy najlepiej uczyć się na materiale, który prowadzi przez cały proces kliniczny, od rozpoznania po pracę z konkretnymi objawami. Szkolenie CWP „Trauma u dorosłych – diagnoza i terapia” omawia PTSD i CPTSD w ICD-11, diagnozę różnicową, konceptualizację przypadku, stabilizację, metody terapii traumy, pracę z traumą relacyjną i trudne sytuacje w terapii, a także przypadki kliniczne. Jest przeznaczone dla psychologów i psychoterapeutów.

Tak. Każdy z dziewięciu modułów kończy się quizem z kluczem odpowiedzi, w którym przy każdym pytaniu wyjaśniono, dlaczego poprawna odpowiedź jest trafna, a pozostałe nie. Dodatkowo kurs zawiera ćwiczenia z kluczem: konceptualizację fikcyjnego przypadku w modelu trzech czynników oraz analizę pięciu trudnych momentów sesji, takich jak zerwanie sojuszu, zalanie emocjonalne czy sygnały ryzyka samobójczego.

Quiz końcowy opisuje nowych, fikcyjnych pacjentów, którzy nie pojawiają się w omówionych przypadkach. Trzeba w nim samodzielnie ocenić, czy zagrożenie wciąż trwa, czy pacjent jest gotowy do przetwarzania, co podtrzymuje objawy i czy obraz mieści się w kompetencjach terapeuty. Klucz pokazuje, którą lekcję warto powtórzyć po błędnej odpowiedzi.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Interwencja kryzysowa dla psychologów: pierwszy kontakt, ocena bezpieczeństwa i plan pomocy krok po krokuNowość

Trauma, PTSD i interwencja kryzysowa

Interwencja kryzysowa dla psychologów: pierwszy kontakt, ocena bezpieczeństwa i plan pomocy krok po kroku

Kurs dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i interwentów: pierwszy kontakt i stabilizacja, ocena bezpieczeństwa i ryzyka samobójczego, plan bezpieczeństwa i plan pomocy, praca przez telefon i online, nagła śmierć i postwencja, przemoc domowa i seksualna, zdarzenia masowe, kryzys dziecka i kryzys w szkole, polskie prawo i dbanie o siebie.

18 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Praca ze wstydem po traumie – metody terapeutyczneNowość

Trauma, PTSD i interwencja kryzysowa

Praca ze wstydem po traumie – metody terapeutyczne

Rozpoznawanie wstydu traumatycznego w gabinecie i metody terapeutyczne: terapia skoncentrowana na współczuciu, praca z częściami, self-compassion

27 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także