Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

AAC – alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się w praktyce terapeuty

Praktyczny kurs warsztatowy dla specjalistów: systemy komunikacji wspomagającej i alternatywnej, ocena i dobór, modelowanie językowe, czytanie uczestniczące oraz praca z osobami z autyzmem, afazją, niepełnosprawnością intelektualną i mózgowym porażeniem dziecięcym.

Godziny dydaktyczne
23 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
72 lekcje
AAC – alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się w praktyce terapeuty

Szkolenie specjalistyczne dla psychologów, terapeutów, pedagogów i logopedów prowadzące przez pełny warsztat pracy z AAC (Augmentative and Alternative Communication) — od podstaw definicyjnych i obalenia najczęstszych mitów (m.in. przekonania, że AAC „zahamuje rozwój mowy”), przez przegląd systemów na całym kontinuum technologicznym — gesty, tablice i książki komunikacyjne, systemy wymiany obrazków, urządzenia generujące mowę i aplikacje na tablety — po konkretny, powtarzalny proces oceny funkcjonalnej, doboru systemu do możliwości motorycznych i poznawczych oraz jego wdrożenia.

Osobny blok kursu uczy modelowania językowego (aided language stimulation) i metody czytania uczestniczącego jako narzędzi rozwoju kompetencji komunikacyjnych. Kolejny blok pokazuje specyfikę pracy w czterech kluczowych kontekstach klinicznych: autyzmie, afazji i następstwach udaru, niepełnosprawności intelektualnej oraz mózgowym porażeniu dziecięcym — w każdym z nich z innym akcentem: komunikacja społeczna, dostęp do wcześniej rozwiniętego języka, tempo rozwoju poznawczego, dostęp motoryczny. Kurs zamyka blok poświęcony współpracy z rodziną i szkołą, granicom własnych kompetencji oraz pełne, zintegrowane studium przypadku prowadzące od zgłoszenia, przez ocenę i dobór systemu, po wdrożenie i pierwsze efekty.

Szkolenie ma charakter edukacyjny i poszerza warsztat pracy w obszarze komunikacji wspomagającej i alternatywnej. Nie zastępuje specjalistycznego szkolenia certyfikującego w konkretnych systemach AAC ani pełnej diagnostyki logopedycznej czy psychologicznej. Szkolenie dostępne online, z certyfikatem ukończenia i liczbą godzin dydaktycznych do dokumentacji rozwoju zawodowego.

Opinie uczestników

Publikujemy wyłącznie opinie podpisane imieniem i rolą autora. Jak weryfikujemy opinie. Zobacz opinie o wszystkich szkoleniach.

dobre przypadkiaktualna wiedzaOpinia po module 15

Joanna

Pedagog

Opinia zweryfikowana

Czego się nauczysz

  • Odróżniasz systemy AAC na całym kontinuum — bez pomocy, niskiej i wysokiej technologii — i dobierasz je do możliwości motorycznych, poznawczych i językowych konkretnej osoby, nie do jednej, uniwersalnej rekomendacji
  • Prowadzisz rzetelną ocenę funkcjonalną kompetencji komunikacyjnych przed wdrożeniem AAC i formalizujesz decyzję o systemie w zespole interdyscyplinarnym, z udziałem rodziny
  • Stosujesz modelowanie językowe (aided language stimulation) i metodę czytania uczestniczącego jako systematyczne narzędzia rozwoju słownictwa i struktury gramatycznej
  • Rozpoznajesz specyfikę pracy z AAC w autyzmie, afazji, niepełnosprawności intelektualnej i mózgowym porażeniu dziecięcym oraz unikasz błędnej oceny kompetencji poznawczych na podstawie trudności motorycznej
  • Budujesz kompetencje rodziny i szkoły jako partnerów komunikacyjnych oraz rozpoznajesz granice własnych kompetencji, wiedząc, kiedy skierować do bardziej wyspecjalizowanego ośrodka

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy, pedagodzy, logopedzi i terapeuci pracujący z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi z trudnościami w komunikacji werbalnej
  • Specjaliści pracujący z osobami z autyzmem, afazją, niepełnosprawnością intelektualną lub mózgowym porażeniem dziecięcym, u których AAC jest lub może być elementem wsparcia
  • Terapeuci chcący usystematyzować dotychczasową, praktyczną wiedzę o AAC w spójny, powtarzalny proces oceny i wdrażania

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Certyfikacja do samodzielnego stosowania konkretnego, komercyjnego systemu AAC (np. konkretnej aplikacji czy urządzenia) — kurs uczy zasad doboru i wdrażania, nie zastępuje szkolenia produktowego danego producenta
  • Diagnoza logopedyczna, psychologiczna czy medyczna — treści mają charakter edukacyjny i nie zastępują pełnej, wielospecjalistycznej diagnostyki różnicowej
  • Szkolenie z obsługi konkretnego, specjalistycznego sprzętu do sterowania wzrokiem czy interfejsów mioelektrycznych — wymaga to szkolenia u producenta danego urządzenia

Program szkolenia

72 lekcje w 24 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Czym jest AAC

Moduł 2

Kto korzysta z AAC

  • Kto korzysta z AAC — autyzm i afazja5 min
  • Kto korzysta z AAC — mózgowe porażenie dziecięce i niepełnosprawność intelektualna14 min
  • Kto korzysta z AAC — zespoły genetyczne, choroby neurodegeneracyjne i potrzeby czasowe15 min
Moduł 3

Mity o AAC

  • Mit: AAC „zahamuje rozwój mowy” — i dlaczego jest błędny15 min
  • Inne mity o AAC — wysoki IQ, „dla dzieci bez mowy w ogóle”, ostatnia opcja15 min
  • Skąd biorą się mity o AAC i jak rozmawiać o nich z rodzicami i specjalistami14 min
Moduł 4

Prawo do komunikacji

  • Komunikacja jako prawo podstawowe — nie luksus, nie nagroda za postępy15 min
  • Dlaczego AAC to nie ostateczność, tylko jedna z równoprawnych dróg komunikacji14 min
  • Konsekwencje etyczne braku dostępu do AAC — i granice twojej odpowiedzialności jako specjalisty14 min
Moduł 5

Systemy bez pomocy

  • Systemy bez pomocy — gesty naturalne i mowa ciała15 min
  • Wybrane elementy języka migowego w pracy z AAC15 min
  • Zalety i ograniczenia systemów bez pomocy — kiedy wystarczają, a kiedy trzeba pójść dalej14 min
Moduł 6

Systemy niskiej technologii

  • Tablice komunikacyjne — budowa i wybór symboli15 min
  • Systemy oparte na wymianie obrazków15 min
  • Książki komunikacyjne i plany aktywności jako rozbudowa systemów niskiej technologii14 min
Moduł 7

Systemy wysokiej technologii

  • Urządzenia generujące mowę — historia i typy14 min
  • Aplikacje na tablety — funkcje i dostępność14 min
  • Wybór między niską a wysoką technologią — podejście hybrydowe15 min
Moduł 8

Dobór systemu do możliwości motorycznych

  • Wskazywanie bezpośrednie (direct selection) jako podstawowa metoda dostępu15 min
  • Skanowanie — metoda dostępu dla osób z ograniczoną motoryką15 min
  • Sterowanie wzrokiem (eye-gaze) i inne metody dostępu14 min
Moduł 9

Dobór systemu do możliwości poznawczych i językowych

  • Poziom rozwoju językowego i symbolicznego jako podstawa doboru systemu15 min
  • Organizacja słownictwa — core vocabulary, fringe vocabulary i budowanie gramatyki15 min
  • Elastyczność systemu i możliwość wzrostu wraz z rozwojem osoby15 min
Moduł 10

Ocena kompetencji komunikacyjnych przed wdrożeniem AAC

  • Obszary oceny kompetencji komunikacyjnych — funkcje komunikacyjne, rozumienie, motoryka15 min
  • Narzędzia i metody obserwacji w ocenie kompetencji komunikacyjnych15 min
  • Ocena ekologiczna (środowiskowa) — komunikacja w kontekście codziennego życia15 min
Moduł 11

Dobór systemu do konkretnej osoby — proces decyzyjny krok po kroku

  • Zespół decyzyjny i jego skład w procesie doboru systemu AAC15 min
  • Kryteria decyzyjne i próby z różnymi systemami przed ostatecznym wyborem15 min
  • Podjęcie decyzji, dokumentacja i przygotowanie planu wdrożenia14 min
Moduł 12

Modelowanie językowe (aided language stimulation)

  • Co to jest modelowanie językowe i dlaczego działa15 min
  • Jak modelować język na systemie AAC w praktyce — konkretne techniki15 min
  • Typowe błędy w modelowaniu językowym i jak ich unikać14 min
Moduł 13

Strategie wprowadzania AAC

  • Pierwsze tygodnie wdrożenia AAC — co robić, czego unikać15 min
  • Budowanie motywacji do komunikacji — dlaczego niektóre osoby nie inicjują spontanicznie15 min
  • Radzenie sobie z oporem i frustracją podczas wdrażania AAC15 min
Moduł 14

Rola otoczenia — rodzina i szkoła jako partnerzy komunikacyjni

  • Rodzina jako partner komunikacyjny — jak budować jej kompetencje15 min
  • Szkoła jako partner komunikacyjny — wyzwania specyficzne dla środowiska edukacyjnego15 min
  • Koordynacja międzyśrodowiskowa — jak zapewnić spójność między wszystkimi partnerami14 min
Moduł 15

Założenia metody czytania uczestniczącego

  • Czytanie uczestniczące — cele i podstawy teoretyczne15 min
  • Dla kogo i kiedy stosować czytanie uczestniczące14 min
  • Przygotowanie materiałów do czytania uczestniczącego14 min
Moduł 16

Jak prowadzić sesję czytania uczestniczącego krok po kroku

  • Struktura sesji czytania uczestniczącego — krok po kroku15 min
  • Techniki wspierania aktywnego uczestnictwa podczas sesji14 min
  • Częste trudności podczas sesji czytania uczestniczącego i jak je rozwiązywać15 min
Moduł 17

Integracja czytania uczestniczącego z systemem AAC

  • Łączenie czytania uczestniczącego z indywidualną tablicą lub urządzeniem AAC danej osoby15 min
  • Rozszerzanie słownictwa poprzez systematyczne, zaplanowane czytanie14 min
  • Ocena postępów wynikających z czytania uczestniczącego15 min
Moduł 18

AAC u dzieci z autyzmem

  • Specyfika komunikacyjna w autyzmie i jej konsekwencje dla pracy z AAC15 min
  • Częste trudności we wdrażaniu AAC u dzieci z autyzmem15 min
  • Strategie specyficzne dla pracy z AAC w autyzmie14 min
Moduł 19

AAC u osób z afazją i po udarze

  • Specyfika afazji a dostęp do słownictwa — konsekwencje dla pracy z AAC15 min
  • Dobór systemu AAC dla dorosłych po udarze — godność i tożsamość14 min
  • Współpraca z neurologopedą i rodziną w pracy z pacjentem po udarze14 min
Moduł 20

AAC u osób z niepełnosprawnością intelektualną

  • Specyfika poznawcza niepełnosprawności intelektualnej i jej konsekwencje dla AAC14 min
  • Dobór symboli i złożoności systemu do poziomu funkcjonowania14 min
  • Długofalowy rozwój kompetencji komunikacyjnych w niepełnosprawności intelektualnej15 min
Moduł 21

AAC u osób z mózgowym porażeniem dziecięcym

  • Specyfika motoryczna MPD a kompetencje językowe — unikanie błędnej oceny14 min
  • Pozycjonowanie i dostęp fizyczny — fundament skutecznego korzystania z systemu14 min
  • Współpraca z fizjoterapeutą i terapeutą zajęciowym w praktyce14 min
Moduł 22

Współpraca z rodziną

  • Trening rodzica i opiekuna — konkretne metody nauczania14 min
  • Jak uczyć bliskich korzystania z systemem — praktyczne wskazówki dla różnych ról rodzinnych14 min
  • Podtrzymywanie zaangażowania rodziny w czasie — długofalowa perspektywa14 min
Moduł 23

Współpraca ze szkołą i granice kompetencji

  • Współpraca z nauczycielami i asystentami — praktyczne strategie14 min
  • Granice kompetencji specjalisty — czego nie wiesz i kiedy to ważne14 min
  • Model konsultacyjny i praktyka skierowań w codziennej pracy14 min
Moduł 24

Pełne studium przypadku

  • Studium przypadku: zgłoszenie i ocena — Marysia, 4 lata, podejrzenie autyzmu14 min
  • Studium przypadku: dobór systemu i wdrożenie14 min
  • Studium przypadku: pierwsze efekty i podsumowanie kursu15 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Załącznik C — Przykładowa tablica komunikacyjna do wydrukuPDF
  • Załącznik A — Arkusz oceny kompetencji komunikacyjnychPDF
  • Załącznik B — Checklist doboru systemu AACPDF
  • Załącznik D — Przewodnik dla rodziny: jak wspierać komunikację AAC w domuPDF

Najczęściej zadawane pytania

AAC to alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się, czyli wszystkie sposoby komunikacji, które uzupełniają lub zastępują mowę u osób, które nie mówią albo mówią w sposób niewystarczający. Obejmują gesty, znaki, tablice z symbolami, systemy wymiany obrazków oraz urządzenia i aplikacje generujące mowę. Z AAC korzystają m.in. osoby w spektrum autyzmu, z afazją, niepełnosprawnością intelektualną i mózgowym porażeniem dziecięcym. Celem jest umożliwienie realnej, samodzielnej komunikacji.

Nie, AAC nie hamuje rozwoju mowy, to jeden z najczęstszych mitów. Praktyka kliniczna i badania wskazują, że wprowadzenie komunikacji wspomagającej nie zmniejsza szans na rozwój mowy, a u części osób może go wspierać. AAC obniża frustrację, daje doświadczenie skutecznej komunikacji i wzbogaca język. Nie trzeba też czekać, aż osoba osiągnie określone „warunki wstępne”, by zacząć korzystać z AAC. Komunikacja jest prawem, a nie nagrodą za postępy.

Systemy AAC dzieli się na systemy bez pomocy, niskiej technologii i wysokiej technologii. Systemy bez pomocy to gesty, mimika i znaki języka migowego, które nie wymagają dodatkowych narzędzi. Niska technologia obejmuje tablice i książki komunikacyjne oraz systemy oparte na wymianie obrazków. Wysoka technologia to urządzenia generujące mowę i aplikacje na tablety. Wiele osób korzysta z kilku systemów jednocześnie, zależnie od sytuacji i partnera rozmowy.

System AAC dobiera się na podstawie oceny kompetencji komunikacyjnych, możliwości motorycznych, poznawczych, językowych i sensorycznych oraz potrzeb osoby w codziennym życiu. Ważne jest, czy osoba może wskazywać bezpośrednio, czy potrzebuje innej metody dostępu, na przykład skanowania. Decyzję najlepiej podejmuje zespół, w tym rodzina, terapeuci i nauczyciele. Dobór systemu nie jest jednorazowy, bo wraz z rozwojem osoby trzeba go modyfikować i rozbudowywać.

Modelowanie językowe polega na tym, że partner komunikacyjny sam używa systemu AAC osoby, wskazując symbole podczas mówienia w naturalnych sytuacjach. Dzięki temu osoba widzi, jak korzystać z systemu, podobnie jak dziecko uczy się mowy, słuchając innych. Modelowanie nie wymaga od osoby natychmiastowej odpowiedzi ani powtarzania. To jedna z najważniejszych strategii wprowadzania AAC, a jej skuteczność zależy od regularności i zaangażowania rodziny oraz szkoły.

U dziecka z autyzmem AAC warto wprowadzać, opierając się na jego zainteresowaniach, naturalnych sytuacjach i przewidywalnej strukturze. Pomagają symbole wizualne, bo wiele dzieci w spektrum lepiej przetwarza informacje wzrokowe niż słuchowe. Ważne jest modelowanie, dawanie czasu na odpowiedź i uwzględnianie potrzeb sensorycznych. Warto unikać ograniczania słownictwa tylko do próśb, bo komunikacja służy też do komentowania, odmawiania i dzielenia się emocjami.

Rodzina jest kluczowym partnerem komunikacyjnym, bo to w domu osoba korzystająca z AAC spędza najwięcej czasu. Bez udziału bliskich system często pozostaje narzędziem używanym tylko w gabinecie. Terapeuta powinien uczyć rodziców modelowania, reagowania na próby komunikacji i organizowania okazji do porozumiewania się w codziennych sytuacjach. Ważne jest też słuchanie obaw rodziców, np. dotyczących rozwoju mowy, i wspólne ustalanie celów.

Pracy z AAC najlepiej uczyć się na materiale, który łączy przegląd systemów z oceną, doborem i praktycznymi strategiami wdrożenia. Szkolenie CWP „AAC – alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się w praktyce terapeuty” omawia systemy od gestów po urządzenia generujące mowę, modelowanie językowe, czytanie uczestniczące, pracę z osobami z autyzmem, afazją, niepełnosprawnością intelektualną i mózgowym porażeniem dziecięcym oraz współpracę z rodziną i szkołą.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Tiki i zespół Tourette'a u dzieci i młodzieży: diagnoza, CBIT i współpraca z rodziną i szkołąNowość

Dzieci i młodzież: ADHD, autyzm, neuroróżnorodność

Tiki i zespół Tourette'a u dzieci i młodzieży: diagnoza, CBIT i współpraca z rodziną i szkołą

Szkolenie online dla psychologów dziecięcych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży oraz psychologów z poradni i szkół o tym, jak rozpoznać tiki, odróżnić je od innych ruchów, wychwycić czerwone flagi, poprowadzić psychoedukację rodziny i terapię behawioralną CBIT oraz wesprzeć dziecko w szkole.

22 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Zaburzenia snu u dzieci i nastolatków: diagnoza i terapia behawioralna w gabinecie psychologaNowość

Dzieci i młodzież: ADHD, autyzm, neuroróżnorodność

Zaburzenia snu u dzieci i nastolatków: diagnoza i terapia behawioralna w gabinecie psychologa

Szkolenie online dla psychologów dziecięcych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży, psychologów z poradni psychologiczno-pedagogicznych i psychologów szkolnych o tym, jak rozpoznać problem ze snem dziecka, wychwycić czerwone flagi, poprowadzić wywiad i dzienniczek, dobrać metodę behawioralną do rodziny i pracować z bezsennością nastolatka.

22 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także