Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

ADHD u dzieci i nastolatków – diagnoza różnicowa i wsparcie

Od wywiadu i skal przesiewowych po realny plan współpracy z rodzicem i szkołą.

Godziny dydaktyczne
12 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
66 lekcji
ADHD u dzieci i nastolatków – diagnoza różnicowa i wsparcie

Szkolenie porządkuje warsztat pracy z dzieckiem, u którego podejrzewa się ADHD — od pierwszej rozmowy z rodzicem po dokument, który trafia do poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Pracujemy na kryteriach ICD-11 i DSM-5-TR, z naciskiem na to, co w praktyce sprawia najwięcej kłopotu: odróżnienie ADHD od zaburzeń lękowych, następstw doświadczeń relacyjnych, całościowych zaburzeń rozwoju i zwykłego niedopasowania wymagań szkolnych do możliwości dziecka. Osobny moduł poświęcamy prezentacji nieuważnej, która u dziewcząt bywa rozpoznawana o kilka lat później.

Druga część to interwencja: trening umiejętności rodzicielskich, modyfikacja otoczenia klasowego, praca z nastolatkiem nad funkcjami wykonawczymi oraz to, co psycholog może realnie zapisać w opinii dla poradni.

Szkolenie o ADHD u dzieci i nastolatków dla psychologów, pedagogów i terapeutów: diagnoza różnicowa, skale przesiewowe i współpraca z rodzicem oraz szkołą. Szkolenie dostępne online, z certyfikatem do dokumentacji rozwoju zawodowego.

Opinie uczestników

Publikujemy wyłącznie opinie podpisane imieniem i rolą autora. Jak weryfikujemy opinie. Zobacz opinie o wszystkich szkoleniach.

praktyczne narzędziaOpinia po module 18

Magdalena

Pedagog

Opinia zweryfikowana

Fajny, konkretny kurs. Bez zbędnego komplikowania tematów. Dużo przydatnej wiedzy, którą można później wykorzystać w nauce. Zdecydowanie warto.

Rafał

Psycholog

Czego się nauczysz

  • Przeprowadzisz ustrukturyzowany wywiad rozwojowy pod kątem kryteriów ICD-11 i DSM-5-TR
  • Odróżnisz obraz ADHD od lęku, następstw traumy relacyjnej i trudności adaptacyjnych
  • Dobierzesz skale przesiewowe i zinterpretujesz rozbieżność ocen rodzica i nauczyciela
  • Zbudujesz plan wsparcia w domu i w klasie zamiast listy ogólnych zaleceń
  • Napiszesz opinię dla poradni psychologiczno-pedagogicznej w języku, który jest w niej użyteczny
  • Ocenisz dzieci z populacji szczególnych: przedszkolaki, dzieci w pieczy zastępczej, dwujęzyczne i z niepełnosprawnością intelektualną
  • Poprowadzisz etycznie trudne sytuacje: konflikt rodziców o diagnozę, presję na wynik oceny i poufność nastolatka
  • Skorzystasz z gotowych arkuszy: wywiad z osią czasu, karta dzienna szkoła-dom, notatka dla lekarza i plan wsparcia nastolatka

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy pracujący z dziećmi i młodzieżą w gabinecie prywatnym
  • Psycholodzy i pedagodzy szkolni
  • Specjaliści poradni psychologiczno-pedagogicznych
  • Psychoterapeuci w trakcie szkolenia, którzy przyjmują nastolatków

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Szkolenie nie uprawnia do samodzielnego rozpoznania medycznego ani do wydania orzeczenia — orzeczenia i opinie wydają zespoły orzekające poradni psychologiczno-pedagogicznych
  • Nie omawiamy farmakoterapii poza zakresem potrzebnym do współpracy z lekarzem
  • Nie zawiera licencji na narzędzia diagnostyczne — testy kupujesz i stosujesz na własnych zasadach dostępu

Program szkolenia

66 lekcji w 19 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Obraz kliniczny i kryteria

Moduł 2

Różnicowanie

  • ADHD a lęk, doświadczenia relacyjne i spektrum autyzmu12 min
  • Prezentacja nieuważna — dlaczego dziewczęta trafiają później12 min
  • Zanim postawisz hipotezę: sen, somatyka, środowisko2 min
Moduł 3

Proces oceny

  • Wywiad rozwojowy — struktura, która się broni12 min
  • Skale przesiewowe i rozbieżność ocen rodzic–nauczyciel2 min
  • Obserwacja i próbki zadaniowe w gabinecie12 min
  • Integracja danych i formułowanie wniosków2 min
Moduł 4

Interwencja: rodzic i dziecko

  • Praca z rodzicem — trening umiejętności zamiast psychoedukacji2 min
  • Praca z nastolatkiem nad funkcjami wykonawczymi12 min
  • Samoocena, wtórna demoralizacja i relacje rówieśnicze12 min
Moduł 5

Szkoła, dokument, leczenie

  • Współpraca ze szkołą: dostosowania, które nauczyciel wdroży2 min
  • Opinia dla poradni psychologiczno-pedagogicznej2 min
  • Współpraca z lekarzem i monitorowanie efektów12 min
Moduł 6

Neuropsychologia ADHD — testy funkcji wykonawczych i ich interpretacja

  • Testy ciągłego wykonania (CPT) — co mierzą, jak interpretować wynik w kontekście klinicznym12 min
  • Test Stroopa i testy hamowania reakcji — co mówią o kontroli poznawczej2 min
  • Trail Making Test i testy przełączania uwagi — interpretacja w profilu ADHD2 min
  • Dlaczego wynik testu neuropsychologicznego w normie nie wyklucza ADHD — granice metody2 min
Moduł 7

Farmakoterapia w praktyce psychologa — współpraca z psychiatrą i monitorowanie efektów

  • Rodzaje leków stosowanych w ADHD (stymulanty, niestymulanty) — co psycholog powinien wiedzieć, nie przepisując2 min
  • Czego psycholog może się spodziewać po skutecznym leczeniu farmakologicznym — a czego lek nie zmieni12 min
  • Skale monitorujące efekty leczenia (np. Vanderbilt, SNAP-IV) w praktyce psychologa2 min
  • Współpraca z psychiatrą — jak wymieniać się obserwacjami, żeby to realnie wpływało na dawkowanie i decyzje2 min
Moduł 8

ADHD a zaburzenia współwystępujące u dzieci i nastolatków

  • ADHD a zaburzenie opozycyjno-buntownicze (ODD) — jak odróżnić i jak współwystępują2 min
  • ADHD a zaburzenia zachowania (CD) — kiedy impulsywność przechodzi w coś poważniejszego2 min
  • ADHD a tiki i zespół Tourette'a — częste współwystępowanie i wpływ stymulantów2 min
  • Mapowanie współwystępowania w praktyce — jak nie zgubić głównego problemu pod wieloma etykietami2 min
Moduł 9

ADHD a uzależnienia behawioralne u nastolatków — gaming i media społecznościowe

  • Mechanizm ADHD-specyficzny: dlaczego gry i media społecznościowe są dla mózgu z ADHD szczególnie trudne do odłożenia12 min
  • Różnicowanie: kiedy to normatywne korzystanie nastolatka z ADHD, a kiedy uzależnienie behawioralne2 min
  • Interwencja dostosowana do ADHD — dlaczego klasyczne ograniczenia czasu ekranowego często zawodzą2 min
  • Praca z rodzicem nad realistycznymi zasadami dotyczącymi ekranu przy współwystępującym ADHD2 min
Moduł 10

Trening rodzicielski w praktyce psychologa — konkretne techniki krok po kroku

  • Efektywne komendy — jak nauczyć rodzica wydawania poleceń, które dziecko z ADHD faktycznie wykona12 min
  • System żetonowy — jak go zaprojektować z rodzicem, żeby nie wygasł po dwóch tygodniach2 min
  • Planowane ignorowanie i zarządzanie eskalacją — kiedy i jak to wdrożyć bez utraty relacji12 min
  • Sesja treningowa z rodzicem — jak wygląda dobra sesja coachingu behawioralnego krok po kroku12 min
Moduł 11

Trening funkcji wykonawczych i samoregulacji z nastolatkiem — konkretne narzędzia

  • Zewnętrzne rusztowanie funkcji wykonawczych — narzędzia, które zastępują to, czego mózg jeszcze nie robi sam12 min
  • Praca nad planowaniem czasu i „ślepotą czasową” — konkretne techniki sesyjne12 min
  • Samomonitoring i informacja zwrotna w czasie rzeczywistym — jak uczyć nastolatka zauważania własnego rozproszenia12 min
  • Motywacja wewnętrzna a system nagród zewnętrznych — jak prowadzić trening, żeby nie uzależnić dziecka od nagrody12 min
Moduł 12

Praca ze szkołą — interwencje klasowe krok po kroku

  • Jak przeprowadzić konsultację z nauczycielem, żeby dostosowania faktycznie zostały wdrożone2 min
  • Konkretne strategie klasowe: struktura zadania, przerwy ruchowe, miejsce w klasie — co realnie działa2 min
  • System monitorowania postępów między gabinetem a szkołą — jak go zaprojektować, żeby nie był kolejnym papierem2 min
  • Gdy szkoła nie współpracuje — jak prowadzić trudną rozmowę z placówką bez utraty sojuszu dla dziecka2 min
Moduł 13

ADHD i sen — ocena i interwencja

  • Dlaczego zaburzenia snu u dzieci z ADHD są regułą, nie wyjątkiem — mechanizmy2 min
  • Ocena snu w wywiadzie klinicznym — czego dokładnie pytać, żeby wykryć problem, o którym rodzic nie wspomni sam12 min
  • Higiena snu dostosowana do ADHD — dlaczego standardowe zalecenia często nie działają i co zamiast tego2 min
  • Kiedy problem ze snem wymaga skierowania do specjalisty medycyny snu, a kiedy wystarczy praca psychologiczna2 min
Moduł 14

Studia przypadków

  • Studium przypadku: Nikodem, 8 lat, od zgłoszenia ze szkoły do opinii poradni23 min
  • Studium przypadku: Zuzanna, 14 lat, prezentacja nieuważna pod lękiem i perfekcjonizmem17 min
  • Studium przypadku: Ola, 7 lat, w rodzinie zastępczej: ADHD, trauma czy FASD17 min
Moduł 15

Populacje szczególne i trudne różnicowania

  • Przedszkolak z podejrzeniem ADHD: co można powiedzieć przed szóstym rokiem życia15 min
  • Dziecko w pieczy zastępczej lub po adopcji: trauma, przywiązanie, FASD a ADHD14 min
  • Dziecko dwujęzyczne, z niepełnosprawnością intelektualną, uczeń zdolny: gdzie zawodzą standardowe narzędzia14 min
  • Drażliwość i wahania nastroju: ADHD, depresja, ChAD i przewlekła drażliwość15 min
  • Quiz do modułu 15: populacje szczególne i trudne różnicowania16 min
Moduł 16

Nastolatek z ADHD: ryzyko, tożsamość i przejście do dorosłości

  • Ryzykowne zachowania nastolatka z ADHD: jak o nie pytać i co z nimi robić15 min
  • Rozpoznanie w wieku nastoletnim: rozmowa o diagnozie, autodiagnoza z internetu i przejście do dorosłości16 min
  • Quiz do modułu 16: nastolatek z ADHD15 min
Moduł 17

Etyka, typowe błędy i superwizja w pracy z ADHD

  • Dylematy etyczne: zgody, rodzice w konflikcie, poufność i presja na wynik oceny15 min
  • Typowe błędy w diagnozie i wsparciu ADHD oraz pytania do superwizji15 min
  • Quiz do modułu 17: etyka, błędy i superwizja15 min
Moduł 18

Arkusze do pracy z rodziną, szkołą i lekarzem

  • Arkusz wywiadu z osią czasu i mapa hipotez14 min
  • Karta dzienna szkoła-dom, notatka dla lekarza i plan wsparcia nastolatka15 min
Moduł 19

Sprawdź się: quizy powtórkowe

  • Quiz powtórkowy do modułów od 1 do 7: kryteria, różnicowanie, ocena, interwencja, testy i leczenie16 min
  • Quiz powtórkowy do modułów od 8 do 14: współwystępowanie, ekrany, trening, szkoła, sen i przypadki16 min

Najczęściej zadawane pytania

ADHD rozpoznaje się, gdy nasilone objawy nieuwagi i/lub nadruchliwości i impulsywności utrzymują się przez dłuższy czas, pojawiły się w dzieciństwie, występują w więcej niż jednym środowisku i wyraźnie utrudniają funkcjonowanie. Diagnoza opiera się na kryteriach ICD-11 lub DSM-5-TR, wywiadzie rozwojowym, informacjach od rodziców i nauczycieli, obserwacji oraz skalach przesiewowych. Żaden pojedynczy test nie potwierdza ADHD. Ważne jest też wykluczenie innych przyczyn podobnych objawów.

Objawy podobne do ADHD mogą wynikać z zaburzeń lękowych, depresji, następstw trudnych doświadczeń relacyjnych i traumy, spektrum autyzmu, zaburzeń snu, problemów ze słuchem lub wzrokiem, specyficznych trudności w uczeniu się, a także z niedopasowania wymagań szkolnych do możliwości dziecka. Przed postawieniem hipotezy warto sprawdzić sen, zdrowie somatyczne i sytuację rodzinną. Różne zaburzenia mogą też współwystępować z ADHD, dlatego diagnoza różnicowa wymaga danych z wielu źródeł i uważnej integracji.

U dziewczynek częściej występuje prezentacja z przewagą nieuwagi, która mniej przeszkadza otoczeniu niż nadruchliwość. Dziewczynka może „odpływać” na lekcjach, zapominać, mieć bałagan i kłopot z organizacją, ale nie przeszkadzać w klasie. Często kompensuje trudności wysiłkiem i perfekcjonizmem, aż do momentu przeciążenia. Bywa postrzegana jako rozkojarzona, leniwa albo lękowa. W efekcie diagnozę otrzymuje później, nieraz dopiero w wieku nastoletnim, gdy pojawiają się wtórne trudności emocjonalne.

Rozbieżność ocen rodzica i nauczyciela jest częsta i sama w sobie jest cenną informacją diagnostyczną. Może wynikać z różnych wymagań w domu i szkole, różnej struktury otoczenia, relacji dziecka z dorosłym, zmęczenia w określonych porach dnia albo odmiennej wrażliwości oceniających. Objawy muszą występować w więcej niż jednym środowisku, ale nie muszą mieć identycznego nasilenia. Rozbieżności warto wyjaśnić w rozmowie z obiema stronami, zamiast uśredniać wyniki skal.

Dziecku z ADHD w szkole pomagają przede wszystkim przewidywalna struktura, krótkie i jasne polecenia, dzielenie zadań na etapy, miejsce blisko nauczyciela, przerwy ruchowe i szybka informacja zwrotna. Warto ograniczać bodźce rozpraszające i doceniać wysiłek, a nie tylko wynik. Dostosowania najlepiej ustalać z nauczycielem tak, żeby były realne do wdrożenia w klasie. Dokumentem dla szkoły może być opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej, a współpraca rodzica, szkoły i psychologa zwiększa szansę na spójne wsparcie.

Trening umiejętności rodzicielskich uczy rodzica konkretnych sposobów reagowania, które pomagają dziecku z ADHD funkcjonować w codzienności. Obejmuje wydawanie skutecznych poleceń, wzmacnianie pożądanych zachowań, systemy żetonowe, planowane ignorowanie drobnych zachowań i spokojne konsekwencje. Różni się od samej psychoedukacji tym, że rodzic ćwiczy umiejętności i omawia ich zastosowanie w domu. Jest jedną z najlepiej opisanych form wsparcia w ADHD u dzieci, szczególnie młodszych.

Z nastolatkiem z ADHD pracuje się nad funkcjami wykonawczymi, budując zewnętrzne rusztowanie dla tego, czego mózg jeszcze nie robi samodzielnie: planery, przypomnienia, listy, wizualizację czasu i dzielenie zadań na małe kroki. Ważna jest praca nad „ślepotą czasową”, prokrastynacją i organizacją nauki. Nastolatek powinien mieć realny wpływ na wybór narzędzi, bo narzucone rozwiązania szybko porzuca. Równolegle warto dbać o samoocenę, bo lata krytyki często prowadzą do wtórnej demoralizacji.

Diagnozy różnicowej i wsparcia dzieci z ADHD warto uczyć się na konkretnych procedurach wywiadu, interpretacji skal i planowania pomocy. Szkolenie CWP „ADHD u dzieci i nastolatków” omawia kryteria ICD-11 i DSM-5-TR, różnicowanie z lękiem, traumą relacyjną i spektrum autyzmu, prezentację nieuważną u dziewcząt, skale przesiewowe i rozbieżność ocen, trening rodzicielski, pracę z nastolatkiem nad funkcjami wykonawczymi, współpracę ze szkołą oraz opinię dla poradni psychologiczno-pedagogicznej. Zawiera też moduły o populacjach szczególnych, pracy z nastolatkiem, etyce i superwizji, przypadki z omówieniem, quizy z kluczem odpowiedzi i arkusze do pracy z rodziną, szkołą i lekarzem.

Klasyfikacje ICD-11 i DSM-5-TR nie wykluczają rozpoznania w wieku przedszkolnym, ale w tej grupie łatwo o błąd, bo duża aktywność i krótkie skupienie uwagi mieszczą się w normie rozwojowej. Przed postawieniem hipotezy trzeba sprawdzić rozwój mowy, słuch, sen, adaptację i warunki w grupie oraz porównać dziecko z rówieśnikami w tym samym wieku. Częstym uczciwym wnioskiem jest opis trudności z planem ponownej oceny. Programy dla rodziców można zacząć od razu, bez czekania na rozpoznanie.

U dzieci w pieczy zastępczej i po adopcji podobne trudności z uwagą i samoregulacją mogą wynikać z wczesnego zaniedbania i zaburzeń przywiązania, z prenatalnej ekspozycji na alkohol albo z ADHD, często z kilku źródeł naraz. Pomaga szukanie wyzwalaczy relacyjnych, ocena uczenia się na konsekwencjach i zebranie danych od osób znających dziecko w różnych okresach. Gdy historii brakuje, luki opisuje się wprost, a w razie podejrzenia FASD kieruje do zespołu diagnozującego z udziałem lekarza.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Tiki i zespół Tourette'a u dzieci i młodzieży: diagnoza, CBIT i współpraca z rodziną i szkołąNowość

Dzieci i młodzież: ADHD, autyzm, neuroróżnorodność

Tiki i zespół Tourette'a u dzieci i młodzieży: diagnoza, CBIT i współpraca z rodziną i szkołą

Szkolenie online dla psychologów dziecięcych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży oraz psychologów z poradni i szkół o tym, jak rozpoznać tiki, odróżnić je od innych ruchów, wychwycić czerwone flagi, poprowadzić psychoedukację rodziny i terapię behawioralną CBIT oraz wesprzeć dziecko w szkole.

22 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Zaburzenia snu u dzieci i nastolatków: diagnoza i terapia behawioralna w gabinecie psychologaNowość

Dzieci i młodzież: ADHD, autyzm, neuroróżnorodność

Zaburzenia snu u dzieci i nastolatków: diagnoza i terapia behawioralna w gabinecie psychologa

Szkolenie online dla psychologów dziecięcych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży, psychologów z poradni psychologiczno-pedagogicznych i psychologów szkolnych o tym, jak rozpoznać problem ze snem dziecka, wychwycić czerwone flagi, poprowadzić wywiad i dzienniczek, dobrać metodę behawioralną do rodziny i pracować z bezsennością nastolatka.

22 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
AAC – alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się w praktyce terapeutyNowość

Dzieci i młodzież: ADHD, autyzm, neuroróżnorodność

AAC – alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się w praktyce terapeuty

Praktyczny kurs warsztatowy dla specjalistów: systemy komunikacji wspomagającej i alternatywnej, ocena i dobór, modelowanie językowe, czytanie uczestniczące oraz praca z osobami z autyzmem, afazją, niepełnosprawnością intelektualną i mózgowym porażeniem dziecięcym.

23 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także