Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Zaburzenia snu u dzieci i nastolatków: diagnoza i terapia behawioralna w gabinecie psychologa

Szkolenie online dla psychologów dziecięcych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży, psychologów z poradni psychologiczno-pedagogicznych i psychologów szkolnych o tym, jak rozpoznać problem ze snem dziecka, wychwycić czerwone flagi, poprowadzić wywiad i dzienniczek, dobrać metodę behawioralną do rodziny i pracować z bezsennością nastolatka.

Godziny dydaktyczne
22 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
64 lekcje
Zaburzenia snu u dzieci i nastolatków: diagnoza i terapia behawioralna w gabinecie psychologa

Zaburzenia snu u dzieci i nastolatków należą do najczęstszych powodów, dla których rodzice szukają pomocy psychologa, a jednocześnie bywają przeoczane za trudnym zachowaniem, lękiem albo podejrzeniem ADHD. Ten kurs uczy, jak ocenić sen dziecka od niemowlęcia do osiemnastego roku życia, kiedy najpierw skierować do pediatry, laryngologa, neurologa albo psychiatry, jak poprowadzić wywiad z rodzicem, dzieckiem i nastolatkiem, jak zlecić i czytać dzienniczek snu, jak dobrać metodę behawioralną do wartości i możliwości rodziny oraz jak pracować z lękiem przed zasypianiem, koszmarami, parasomniami, opóźnioną fazą snu i bezsennością u nastolatka. Kurs jest dla psychologów dziecięcych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży, psychologów w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, ośrodkach środowiskowych i szkołach.

To szkolenie online, które przechodzisz we własnym tempie. Ma 16 modułów i około 22 godzin nauki. Zaczynamy od tego, jak sen zmienia się z wiekiem i jak klasyfikuje się zaburzenia snu, potem omawiamy czerwone flagi, wywiad i dzienniczek. Dalej przechodzimy przez zasypianie z rodzicem i nocne pobudki u małego dziecka, metody wygaszania i stopniowego wycofania, granice wieczorem u przedszkolaka, lęk przed zasypianiem, koszmary i terapię przepisania snu, lęki nocne, lunatykowanie i moczenie nocne, sen nastolatka i terapię poznawczo-behawioralną bezsenności dostosowaną do wieku. Na końcu omawiamy sen przy ADHD, autyzmie, lęku, depresji i po traumie, melatoninę i leki z perspektywy psychologa, współpracę z rodziną, szkołą i pediatrą oraz pięć przypadków od pierwszej konsultacji do zakończenia.

Każda lekcja zawiera sytuacje z praktyki z komentarzem, rozmowy z rodzicami i dziećmi oraz gotowe zdania, które możesz powiedzieć albo zapisać. W każdym module jest studium przypadku, a na końcu modułu ćwiczenie z przykładowymi odpowiedziami. Do kursu dołączonych jest 14 kart do druku i uzupełnienia: ściąga o śnie w różnym wieku, karta różnicowania, czerwone flagi z notatką dla lekarza, kwestionariusz wywiadu dla rodzica, dzienniczki snu dla dziecka i nastolatka, plan stopniowego wycofania, rytuał i tabela nagród, drabina ekspozycji, karta przepisania koszmaru, lista bezpieczeństwa przy lunatykowaniu, plan pracy ze snem nastolatka, wzór notatki dla szkoły i pediatry oraz plan terapii snu dziecka.

Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień ani kwalifikacji zawodowych, nie zastępuje szkolenia psychoterapeutycznego ani superwizji i nie jest poradą prawną ani medyczną.

Czego się nauczysz

  • Znasz przedziały zaleceń dotyczących snu dla grup wieku, wiesz, jak zanikają drzemki i jak w okresie dojrzewania przesuwa się rytm dobowy
  • Odróżniasz bezsenność, zaburzenia rytmu okołodobowego, koszmary, lęki nocne, lunatykowanie i inne parasomnie
  • Rozpoznajesz czerwone flagi, takie jak chrapanie z przerwami w oddychaniu, napady w nocy czy nadmierna senność, i wiesz, do jakiego lekarza skierować dziecko
  • Prowadzisz wywiad o śnie z rodzicem, dzieckiem i nastolatkiem według gotowego schematu
  • Zlecasz dzienniczek snu, czytasz go i wyciągasz z niego hipotezy do planu terapii
  • Dobierasz do rodziny metodę pracy z zasypianiem i nocnymi pobudkami, od stopniowego wycofania rodzica po wygaszanie, bez oceniania wspólnego spania
  • Prowadzisz drabinę ekspozycji przy lęku przed zasypianiem i terapię przepisania snu przy koszmarach
  • Pracujesz z nastolatkiem z opóźnioną fazą snu i bezsennością, szanując jego autonomię, z umową o telefonie zamiast zakazu
  • Uwzględniasz specyfikę snu przy ADHD, autyzmie, lęku, depresji i po traumie oraz pytasz wprost o myśli samobójcze
  • Rozmawiasz z rodzicem o melatoninie i lekach, nie przekraczając roli psychologa, i współpracujesz z pediatrą oraz szkołą za zgodą rodziców
  • Układasz plan terapii snu z celami i oceną po dwóch i sześciu tygodniach

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy dziecięcy i psychoterapeuci dzieci i młodzieży pracujący w gabinecie prywatnym
  • Psycholodzy w poradniach psychologiczno-pedagogicznych i ośrodkach środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej
  • Psycholodzy szkolni i przedszkolni, którzy rozmawiają z rodzicami o śnie dzieci
  • Psycholodzy pracujący na oddziałach pediatrycznych i we współpracy z pediatrami
  • Osoby w trakcie szkolenia psychoterapeutycznego, które pracują z dziećmi i nastolatkami

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień ani kwalifikacji zawodowych, nie zastępuje szkolenia psychoterapeutycznego ani superwizji; po ukończeniu otrzymujesz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin
  • Kurs nie jest poradą prawną ani medyczną: nie uczy diagnozowania bezdechu, padaczki ani innych chorób, a o lekach i melatoninie u dziecka zawsze decyduje lekarz
  • Kurs nie zawiera instrukcji dotyczących bezpiecznego snu niemowląt, w tych sprawach rodzica kieruje się do pediatry
  • Kurs nie zastępuje konsultacji lekarskiej, procedur Twojej placówki ani rozmowy z superwizorem o konkretnym dziecku

Program szkolenia

64 lekcje w 16 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Sen od niemowlęcia do 18 lat: fazy, rytm dobowy i normy

Moduł 2

Rodzaje zaburzeń snu u dzieci: przegląd i różnicowanie

  • Jak klasyfikujemy zaburzenia snu u dzieci i co z tego wynika dla psychologa17 min
  • Bezsenność, trudności z zasypianiem i zaburzenia rytmu: jak wyglądają w różnym wieku7 min
  • Parasomnie, oddychanie, ruch i nadmierna senność: przegląd dla psychologa17 min
  • Sen jako objaw czy osobne zaburzenie: różnicowanie w gabinecie18 min
Moduł 3

Czerwone flagi: chrapanie i bezdech, niespokojne nogi, napady, senność; kiedy pediatra albo neurolog

  • Chrapanie i bezdech senny u dziecka: co pytać i kiedy kierować do lekarza7 min
  • Niespokojne nogi, ból, świąd i inne przyczyny somatyczne złego snu7 min
  • Napady w nocy i nadmierna senność: kiedy dziecko potrzebuje neurologa17 min
  • Jak kierować rodzinę do lekarza: rozmowa, notatka i praca w czasie diagnostyki17 min
Moduł 4

Wywiad o śnie z rodzicem, dzieckiem i nastolatkiem: schemat pytań

  • Wywiad o śnie z rodzicem: od powodu zgłoszenia do typowej doby dziecka18 min
  • Rozmowa o śnie z dzieckiem w wieku przedszkolnym i szkolnym8 min
  • Rozmowa o śnie z nastolatkiem: telefon, nastrój, substancje i granice poufności8 min
  • Od wywiadu do hipotez: jak ułożyć sformułowanie przypadku zaburzeń snu17 min
Moduł 5

Dzienniczek snu i obserwacja: jak zbierać dane o śnie dziecka

  • Dzienniczek snu dziecka: co zapisywać i jak uczyć rodziców17 min
  • Jak czytać dzienniczek snu: wzory, które podpowiadają mechanizm8 min
  • Dzienniczek nastolatka: samoobserwacja zamiast kontroli rodziców8 min
  • Obserwacja zasypiania: nagranie, relacja opiekunów i ocena warunków w domu18 min
Moduł 6

Małe dziecko: zasypianie z rodzicem, nocne pobudki i karmienie w nocy

  • Skojarzenia zasypiania: dlaczego małe dziecko budzi się i woła rodzica18 min
  • Zasypianie z rodzicem i wspólne spanie: kiedy to problem, a kiedy wybór rodziny17 min
  • Karmienie nocne, butelka i picie w nocy: jak pracować z rodzicem i pediatrą18 min
  • Wczesne budzenie, drzemki i rytm dnia małego dziecka17 min
Moduł 7

Wygaszanie i stopniowe wycofanie: co mówią badania i jak dobrać metodę do rodziny

  • Metody behawioralne przy trudnym zasypianiu i pobudkach: co mówią badania7 min
  • Stopniowe wycofanie krok po kroku: plan na dwa, trzy tygodnie18 min
  • Wygaszanie z kontrolowanymi powrotami w praktyce: odstępy, zasady i najtrudniejsze noce17 min
  • Dobór metody do rodziny: wartości, temperament dziecka, warunki i siły rodziców17 min
Moduł 8

Przedszkolak i młodszy uczeń: odwlekanie, wychodzenie z łóżka i granice wieczorem

  • Odwlekanie zasypiania u przedszkolaka: skąd się bierze i jak je rozpoznać17 min
  • Rytuał przed snem i tabela nagród: jak ułożyć wieczór, w którym jest mniej próśb17 min
  • Przesunięta pora zasypiania: kiedy dziecko leży długo i nie śpi17 min
  • Przepustka na wyjście z łóżka i spokojne granice: metoda dla dzieci, które wołają i wstają17 min
Moduł 9

Lęk przed zasypianiem, ciemnością i rozstaniem: drabina ekspozycji i praca z zamartwianiem

  • Lęk przed zasypianiem u dzieci: kiedy jest etapem rozwoju, a kiedy wymaga terapii7 min
  • Drabina ekspozycji przy lęku przed ciemnością i spaniem samemu8 min
  • Lęk separacyjny wieczorem: kiedy dziecko nie może rozstać się z rodzicem przed snem8 min
  • Zamartwianie się w łóżku: czas na zmartwienia wcześniej w ciągu dnia18 min
Moduł 10

Koszmary senne u dzieci: diagnoza, psychoedukacja i terapia przez przepisanie snu

  • Koszmary senne u dzieci: czym są i kiedy szukać pomocy7 min
  • Przepisanie koszmaru z dzieckiem krok po kroku: terapia przez wyobrażenie18 min
  • Koszmary u małych dzieci: przepisanie snu przez zabawę, rysunek i opowieść18 min
  • Koszmary po trudnym wydarzeniu i koszmary u nastolatków: ostrożność i granice pracy18 min
Moduł 11

Lęki nocne, lunatykowanie, mówienie przez sen i moczenie nocne: rola psychologa i lekarza

  • Lęki nocne u dzieci: jak je rozpoznać i co robić w nocy19 min
  • Lunatykowanie i mówienie przez sen: bezpieczny dom i praca z rodziną18 min
  • Moczenie nocne: czego nie leczy psycholog i jak może pomóc18 min
  • Parasomnie w praktyce: wspólny plan psychologa, rodziny i lekarza17 min
Moduł 12

Sen nastolatka: opóźniona faza snu, światło, telefon i weekendy

  • Dlaczego nastolatki zasypiają późno: biologia, szkoła i społeczne przesunięcie czasu18 min
  • Światło, telefon i wieczór nastolatka: jak rozmawiać bez walki17 min
  • Przesuwanie zegara nastolatka: poranne światło, stałe wstawanie i weekendy18 min
  • Nastolatek w gabinecie: motywacja, autonomia i plan pracy ze snem18 min
Moduł 13

Bezsenność u nastolatka: terapia poznawczo-behawioralna dostosowana do wieku

  • Bezsenność u nastolatka: jak ją rozpoznać i odróżnić od opóźnionej fazy snu18 min
  • Ograniczenie czasu w łóżku i kontrola bodźców u nastolatka: jak dostosować do szkoły18 min
  • Myśli przed snem: praca poznawcza z nastolatkiem, który nie może przestać myśleć17 min
  • Terapia bezsenności nastolatka krok po kroku: plan sesji, nawroty i współpraca z rodziną17 min
Moduł 14

Sen przy ADHD, autyzmie, lęku, depresji i po traumie

  • Sen dziecka z ADHD: opóźnione zasypianie, leki i wieczorne wyhamowanie18 min
  • Sen dziecka w spektrum autyzmu: przewidywalność, sensoryka i komunikacja18 min
  • Sen przy lęku i depresji u nastolatka: sygnały ostrzegawcze i pytania o bezpieczeństwo17 min
  • Sen dziecka po traumie: bezpieczeństwo, czujność nocą i współpraca z terapią traumy17 min
Moduł 15

Melatonina i leki: co psycholog powinien wiedzieć i czego nie zaleca; praca z rodziną i szkołą

  • Melatonina u dziecka: co powinien wiedzieć psycholog i gdzie kończy się jego rola?17 min
  • Leki, suplementy i zioła na sen u dzieci: jak rozmawiać z rodzicami i lekarzem?18 min
  • Praca z rodziną: rodzice niezgodni co do planu, zmęczony rodzic, dwa domy17 min
  • Współpraca ze szkołą i pediatrą: jak przekazać informacje o śnie dziecka?17 min
Moduł 16

Plan terapii i 5 przypadków od pierwszej konsultacji do zakończenia

  • Jak ułożyć plan terapii snu dziecka? Przypadek malucha, który budzi się w nocy17 min
  • Przedszkolak, który boi się zasypiać, i uczeń z koszmarami po trudnym zdarzeniu17 min
  • Dziecko z ADHD od pierwszej konsultacji do zakończenia: sen, leki i psychiatra17 min
  • Nastolatka z opóźnioną fazą snu i bezsennością; podsumowanie kursu18 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Ile snu potrzebuje dziecko: drzemki i rytm dniaPDF
  • Karta różnicowania: koszmary, lęki nocne, lunatykowanie, bezsenność, opóźniona faza snuPDF
  • Czerwone flagi: kiedy do pediatry, laryngologa, neurologa, psychiatryPDF
  • Kwestionariusz wywiadu o śnie dziecka dla rodzicaPDF
  • Dzienniczek snu dziecka na 14 dniPDF
  • Dzienniczek snu dla nastolatkaPDF
  • Plan stopniowego wycofania rodzica: kroki, dni, co mówićPDF
  • Wieczorny rytuał i tabela nagród dla przedszkolakaPDF
  • Drabina ekspozycji przy lęku przed zasypianiemPDF
  • Przepisanie koszmaru: karta pracy dla dzieckaPDF

Najczęściej zadawane pytania

Najczęstsze zaburzenia snu u dzieci to trudności z zasypianiem i nocne pobudki związane z nawykami zasypiania, odwlekanie pójścia spać, lęk przed zasypianiem, koszmary, lęki nocne i lunatykowanie, a u nastolatków opóźniona faza snu i bezsenność. Rzadsze, ale ważne do wychwycenia, są zaburzenia oddychania w czasie snu, zespół niespokojnych nóg i nadmierna senność w dzień, które wymagają oceny lekarza.

Konsultacji lekarskiej wymaga głośne chrapanie, przerwy w oddychaniu, oddychanie przez usta, nocne poty, nadmierna senność w dzień mimo odpowiedniej ilości snu, nietypowe ruchy lub napady w nocy, nieprzyjemne odczucia w nogach wieczorem, nagła zmiana snu, ból, refluks, alergie i każda zmiana snu po rozpoczęciu leczenia. Psycholog nie diagnozuje bezdechu ani padaczki, tylko opisuje obserwacje i kieruje do pediatry.

Lęki nocne pojawiają się zwykle w pierwszej części nocy, dziecko krzyczy, ma otwarte oczy, ale jest niewybudzone, nie reaguje na pocieszanie i rano nic nie pamięta. Koszmary zdarzają się częściej nad ranem, dziecko budzi się w pełni przytomne, pamięta sen i szuka pocieszenia. Przy lękach nocnych nie budzi się dziecka na siłę i dba o bezpieczeństwo, przy koszmarach pomaga przepisanie snu.

Terapia poznawczo-behawioralna bezsenności u nastolatka obejmuje stałą porę wstawania, poranne światło, kontrolę bodźców, czyli łóżko tylko do snu, pracę z myślami przed snem, relaksację i umowę o telefonie zamiast zakazu. Ograniczanie czasu w łóżku stosuje się ostrożniej niż u dorosłych i indywidualnie. Ważna jest motywacja nastolatka, dlatego cele ustala się razem z nim.

Stopniowe wycofanie rodzica to łagodna metoda, w której rodzic zostaje przy dziecku podczas zasypiania i co kilka nocy siada coraz dalej, aż do wyjścia z pokoju. Dziecko nie zostaje samo w trudnym momencie, a rodzic reaguje na jego potrzeby. Przed wprowadzeniem metody psycholog sprawdza zdrowie dziecka i czerwone flagi, a o bezpieczeństwie snu niemowlęcia rozmawia się z pediatrą.

Nie. U dziecka o melatoninie, jej podaniu, porze i czasie stosowania decyduje lekarz, także wtedy, gdy preparat można kupić bez recepty. Psycholog nie zaleca melatoniny, nie odstawia jej i nie zmienia sposobu podawania. Może wyjaśnić, jak działa zegar biologiczny, zebrać dzienniczek snu dla lekarza i pracować nad rutyną, światłem i porą kładzenia się.

Najpierw warto sprawdzić, czy to lęk rozwojowy, lęk separacyjny czy szersze zaburzenie lękowe. Potem pomaga psychoedukacja rodziców, stała rutyna, lampka, którą dziecko włącza samo, i drabina ekspozycji, czyli stopniowe zwiększanie czasu, kiedy dziecko zostaje samo w pokoju. Rodzic wychodzi na krótko i wraca, zanim dziecko się bardzo przestraszy, a odwagę nagradza się rano.

Tak. Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień ani kwalifikacji zawodowych, nie zastępuje szkolenia psychoterapeutycznego ani superwizji i nie jest poradą prawną ani medyczną. Certyfikat potwierdza udział w szkoleniu i liczbę godzin nauki.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Tiki i zespół Tourette'a u dzieci i młodzieży: diagnoza, CBIT i współpraca z rodziną i szkołąNowość

Dzieci i młodzież: ADHD, autyzm, neuroróżnorodność

Tiki i zespół Tourette'a u dzieci i młodzieży: diagnoza, CBIT i współpraca z rodziną i szkołą

Szkolenie online dla psychologów dziecięcych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży oraz psychologów z poradni i szkół o tym, jak rozpoznać tiki, odróżnić je od innych ruchów, wychwycić czerwone flagi, poprowadzić psychoedukację rodziny i terapię behawioralną CBIT oraz wesprzeć dziecko w szkole.

22 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
AAC – alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się w praktyce terapeutyNowość

Dzieci i młodzież: ADHD, autyzm, neuroróżnorodność

AAC – alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się w praktyce terapeuty

Praktyczny kurs warsztatowy dla specjalistów: systemy komunikacji wspomagającej i alternatywnej, ocena i dobór, modelowanie językowe, czytanie uczestniczące oraz praca z osobami z autyzmem, afazją, niepełnosprawnością intelektualną i mózgowym porażeniem dziecięcym.

23 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także