Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

ACT w gabinecie — sześć procesów elastyczności psychologicznej w praktyce

Poprowadzisz sesję opartą na defuzji, akceptacji i wartościach, i rozpoznasz, który z sześciu procesów jest zablokowany.

Godziny dydaktyczne
18 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
86 lekcji
ACT w gabinecie — sześć procesów elastyczności psychologicznej w praktyce

Terapia akceptacji i zaangażowania bywa w Polsce uczona jako zbiór metafor. To najkrótsza droga do sesji, która brzmi ciekawie i nie zmienia niczego. ACT jest modelem funkcjonalnym: interwencję dobiera się nie do treści problemu, lecz do tego, który proces elastyczności psychologicznej jest w danym momencie zablokowany.

Szkolenie przechodzi przez heksafleks: defuzję poznawczą, akceptację, kontakt z chwilą obecną, ja jako kontekst, wartości i zaangażowane działanie — z naciskiem na rozpoznawanie ich braku w materiale klinicznym. Uczymy czytania sesji przez pytanie „czego pacjent teraz unika i jakim kosztem", a nie przez treść zgłoszenia.

Osobno pracujemy nad tym, co w praktyce sprawia najwięcej trudności: rozróżnieniem akceptacji od rezygnacji, wprowadzaniem defuzji bez unieważniania cierpienia, wydobywaniem wartości u osoby, która „nic nie czuje", i przekładaniem wartości na działanie w wersji na tyle małej, żeby faktycznie się wydarzyła. Omawiamy również, kiedy ACT nie jest właściwym wyborem i kiedy interwencja oparta na zmianie treści myśli będzie skuteczniejsza.

Materiał obejmuje kilkanaście gotowych do użycia ćwiczeń wraz z zapisem prowadzenia, ale każde jest osadzone w funkcji: co ma zrobić, po czym poznać, że zadziałało, i co zrobić, gdy nie zadziała. Podstawą teoretyczną jest model elastyczności psychologicznej Hayesa i współpracowników oraz jego zastosowania w pracy z bólem przewlekłym, lękiem i depresją opisane w literaturze klinicznej.

Szkolenie zakłada praktykę terapeutyczną; nie jest wprowadzeniem do psychoterapii jako takiej.

Szkolenie z terapii ACT (terapii akceptacji i zaangażowania) dla psychologów i psychoterapeutów, którzy chcą pracować sześcioma procesami elastyczności psychologicznej w praktyce. Szkolenie dostępne online, z certyfikatem do dokumentacji rozwoju zawodowego.

Czego się nauczysz

  • Rozpoznasz w wypowiedzi pacjenta, który z sześciu procesów jest zablokowany
  • Poprowadzisz ćwiczenie defuzyjne i sprawdzisz jego efekt funkcjonalny, nie deklaratywny
  • Odróżnisz akceptację od rezygnacji i nazwiesz różnicę językiem pacjenta
  • Wydobędziesz wartości u osoby, która deklaruje, że nic dla niej nie jest ważne
  • Zaplanujesz zaangażowane działanie w skali wykonalnej w najbliższym tygodniu
  • Wskażesz sytuacje, w których podejście oparte na zmianie treści myśli będzie właściwsze
  • Napiszesz konceptualizację przypadku w ACT i sformułujesz hipotezę, który proces najbardziej blokuje pacjenta
  • Przygotujesz z pacjentem kartę zaangażowanego działania i przejdziesz checklistę bezpieczeństwa przed ćwiczeniem doświadczeniowym
  • Odróżnisz wskazania do ACT, restrukturyzacji poznawczej, MBCT i DBT oraz rozpoznasz granice własnych kompetencji

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psychoterapeuci pracujący poznawczo-behawioralnie, którzy chcą poszerzyć warsztat
  • Psycholodzy pracujący z bólem przewlekłym i chorobą somatyczną
  • Terapeuci pracujący z lękiem, w którym dominuje unikanie doświadczeniowe
  • Psycholodzy prowadzący krótkoterminowe interwencje w gabinecie

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Nie jest szkoleniem certyfikującym w terapii akceptacji i zaangażowania
  • Nie zastępuje superwizji ani treningu doświadczeniowego, bez którego ACT pozostaje techniką
  • Nie obejmuje teorii ram relacyjnych w zakresie wykraczającym poza zastosowanie kliniczne

Program szkolenia

86 lekcji w 21 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Model funkcjonalny

Moduł 2

Defuzja, akceptacja, obecność

  • Defuzja — cztery ćwiczenia i sposób sprawdzenia efektu12 min
  • Akceptacja a rezygnacja — różnica, którą trzeba umieć pokazać2 min
  • Kontakt z chwilą obecną i ja jako kontekst — bez ezoteryki12 min
  • Trudne momenty sesji ACT i co z nimi zrobić12 min
  • Quiz: defuzja, akceptacja, obecność14 min
Moduł 3

Wartości i działanie

  • Wydobywanie wartości — techniki, które działają u osób „bez wartości”2 min
  • Zaangażowane działanie — krok tak mały, żeby się wydarzył2 min
  • Plan krótkiej terapii ACT — dwanaście sesji12 min
  • Quiz: wartości i zaangażowane działanie14 min
Moduł 4

Kreatywna beznadzieja — jak i czy zaczynać terapię ACT od tego etapu

  • Czym jest kreatywna beznadzieja i skąd się wzięła w protokole ACT1 min
  • Ryzyko techniki — kiedy pomijać lub łagodzić kreatywną beznadzieję11 min
  • Łagodniejsze wejścia do ACT bez pełnej kreatywnej beznadziei1 min
  • Quiz: kreatywna beznadzieja i łagodniejsze wejścia do ACT14 min
Moduł 5

Teoria ram relacyjnych (RFT) jako fundament teoretyczny ACT

  • Czym jest teoria ram relacyjnych i jak wyjaśnia fuzję poznawczą2 min
  • Dlaczego perswazja i pozytywne myślenie zwykle nie działają terapeutycznie1 min
  • Jak rozumienie RFT zmienia sposób prowadzenia defuzji w sesji11 min
  • Quiz: teoria ram relacyjnych w praktyce klinicznej14 min
Moduł 6

Metafory w ACT — jak dobierać, kiedy działają, kiedy szkodzą

  • Funkcja metafory w terapii ACT i cztery klasyczne przykłady11 min
  • Jak dobierać metaforę do konkretnego klienta i problemu1 min
  • Kiedy metafora szkodzi i jak sprawdzić, czy zadziałała2 min
  • Quiz: metafory w ACT14 min
Moduł 7

Ja jako kontekst — pogłębienie najtrudniejszego procesu heksafleksu

  • Dlaczego self-as-context jest najtrudniejszy klinicznie12 min
  • Ćwiczenia budujące doświadczenie ja jako kontekstu: szachownica i obserwator12 min
  • Jak rozpoznać, że praca nad self-as-context faktycznie się udała12 min
  • Quiz: ja jako kontekst14 min
Moduł 8

Macierz ACT (ACT Matrix) — uproszczone narzędzie kliniczne

  • Czym jest ACT Matrix i jak zbudowane są jej cztery ćwiartki2 min
  • Kiedy sięgnąć po matrix zamiast klasycznego heksafleksu2 min
  • Prowadzenie sesji z użyciem matrix — przykład kliniczny krok po kroku2 min
  • Quiz: macierz ACT (ACT Matrix)14 min
Moduł 9

Narzędzia pomiaru elastyczności psychologicznej

  • AAQ-II — podstawowe narzędzie pomiaru elastyczności psychologicznej2 min
  • VLQ — ocena zgodności działania z wartościami2 min
  • Wplecenie pomiaru w rutynę krótkiej terapii ACT2 min
  • Quiz: pomiar elastyczności psychologicznej14 min
Moduł 10

ACT w depresji

  • Depresja jako pułapka unikania: wycofanie i ruminacja12 min
  • Fuzja depresyjna: defuzja bez sporu o prawdę12 min
  • Wartości i aktywizacja behawioralna w duchu ACT2 min
  • Quiz: ACT w depresji14 min
Moduł 11

ACT w zaburzeniach lękowych i zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym

  • Unikanie doświadczeniowe w lęku i OCD: kontrola i rytuał2 min
  • ACT a ERP: akceptacja myśli obsesyjnej zamiast walki o jej usunięcie2 min
  • Defuzja z myślą natrętną: techniki i pułapki12 min
  • Quiz: ACT w zaburzeniach lękowych i OCD14 min
Moduł 12

ACT w bólu przewlekłym

  • Ból przewlekły: dlaczego kontrola i unikanie ruchu szkodzą bardziej niż ból2 min
  • Akceptacja bólu to nie bierność: jak to wytłumaczyć pacjentowi somatycznemu2 min
  • Wartości i działanie mimo trwałych ograniczeń ciała12 min
  • Quiz: ACT w bólu przewlekłym14 min
Moduł 13

ACT w traumie i PTSD — adaptacje i ostrożności

  • Unikanie doświadczeniowe w PTSD z perspektywy ACT12 min
  • Ostrożności przy pracy nad akceptacją po traumie12 min
  • ACT jako element szerszego planu leczenia PTSD12 min
  • Quiz: ACT w traumie i PTSD14 min
Moduł 14

Typowe błędy początkującego terapeuty ACT

  • Intelektualizacja akceptacji12 min
  • Defuzja jako ukryta forma unikania12 min
  • Heksafleks jako checklista zamiast diagnozy funkcjonalnej2 min
  • Quiz: typowe błędy początkującego terapeuty ACT14 min
Moduł 15

ACT z dziećmi i młodzieżą — adaptacje rozwojowe

  • Dlaczego klasyczny format ACT wymaga modyfikacji u dzieci12 min
  • Techniki dostosowane wiekowo: dzieci i nastolatkowie12 min
  • Rola rodzica w terapii ACT dziecka2 min
  • Quiz: ACT z dziećmi i młodzieżą14 min
Moduł 16

Praktyka własna terapeuty — self-practice/self-reflection w ACT

  • Dlaczego terapeuta ACT musi znać drogę, którą prowadzi klienta12 min
  • Self-practice/self-reflection (SP/SR) jako format treningu terapeuty12 min
  • Rozpoznawanie własnej sztywności psychologicznej w gabinecie12 min
  • Quiz: praktyka własna terapeuty ACT14 min
Moduł 17

Projektowanie zadań między sesjami w ACT

  • Zadanie domowe czy eksperyment doświadczeniowy — kluczowa różnica12 min
  • Dobór trudności zadania do etapu terapii i elastyczności klienta12 min
  • Omawianie zadania na kolejnej sesji: wykonanego i niewykonanego12 min
  • Quiz: projektowanie zadań między sesjami14 min
Moduł 18

ACT w grupie i w organizacjach

  • Adaptacja ćwiczeń doświadczeniowych ACT do formatu grupowego12 min
  • Programy ACT wobec wypalenia zawodowego i stresu w miejscu pracy12 min
  • Czego nie da się zrobić w formacie grupowym i organizacyjnym2 min
  • Quiz: ACT w grupie i w organizacjach14 min
Moduł 19

Przypadki kliniczne: od wywiadu funkcjonalnego do planu

  • Wywiad funkcjonalny i konceptualizacja przypadku w ACT: arkusz krok po kroku16 min
  • Przypadek do omówienia: lęk uogólniony i perfekcjonizm15 min
  • Przypadek do omówienia: wycofanie po zawale u osoby starszej15 min
  • Przypadek do omówienia: lęk społeczny i alkohol jako strategia unikania5 min
  • Quiz: przypadki kliniczne i konceptualizacja14 min
Moduł 20

Arkusze i checklisty do pracy z klientem

  • Checklista oceny sześciu procesów w trakcie sesji4 min
  • Arkusze dla klienta: dziennik „w stronę i od”, karta działania, karta gotowości14 min
  • Checklista bezpieczeństwa przed ćwiczeniem doświadczeniowym i kryteria zakończenia terapii14 min
  • Quiz: arkusze i checklisty14 min
Moduł 21

Różnicowanie, etyka i superwizja w praktyce ACT

  • ACT a pokrewne podejścia: restrukturyzacja poznawcza, MBCT, DBT, CFT16 min
  • Etyka w ACT: wartości klienta, zgoda na ćwiczenia, samoujawnienie, kompetencje16 min
  • Superwizja przypadku ACT: przygotowanie, nagrania, pytania według heksafleksu14 min
  • Quiz: różnicowanie, etyka i superwizja14 min

Najczęściej zadawane pytania

Terapia akceptacji i zaangażowania to podejście z tak zwanej trzeciej fali terapii behawioralnej, którego celem jest zwiększenie elastyczności psychologicznej, czyli zdolności do działania zgodnie z własnymi wartościami mimo trudnych myśli i emocji. Zamiast walczyć z objawami, pacjent uczy się dystansować od myśli, przyjmować emocje, być w kontakcie z chwilą obecną i podejmować działania ważne dla niego. ACT stosuje się m.in. w lęku, depresji, bólu przewlekłym i chorobach somatycznych.

Elastyczność psychologiczna to umiejętność pozostawania w kontakcie z chwilą obecną, łącznie z trudnymi myślami i emocjami, oraz wybierania działań zgodnych z własnymi wartościami, zamiast działań służących wyłącznie unikaniu dyskomfortu. W ACT opisuje się ją przez sześć procesów: defuzję poznawczą, akceptację, kontakt z chwilą obecną, ja jako kontekst, wartości i zaangażowane działanie. Brak elastyczności często objawia się sztywnym unikaniem i poczuciem, że życie zostało „wstrzymane” do czasu, aż objawy znikną.

Defuzja poznawcza to proces zmiany relacji z własnymi myślami, polegający na dostrzeganiu ich jako myśli, a nie jako prawdy o rzeczywistości czy polecenia do wykonania. Przykładem jest przejście od „jestem beznadziejny” do „mam myśl, że jestem beznadziejny”. W odróżnieniu od restrukturyzacji poznawczej defuzja nie spiera się o treść myśli. Skuteczność ćwiczenia ocenia się funkcjonalnie: czy myśl mniej wpływa na zachowanie pacjenta, a nie tylko czy pacjent deklaruje, że poczuł się lepiej.

Akceptacja w ACT to aktywna gotowość do przeżywania trudnych myśli, emocji i doznań bez walki z nimi, po to, by móc robić to, co ważne. Rezygnacja to poddanie się i zaprzestanie działania. Akceptacja nie oznacza zgody na krzywdę, lubienia cierpienia czy biernego znoszenia sytuacji, które można zmienić. Na przykład osoba z bólem przewlekłym, która akceptuje ból, może wrócić do aktywności ważnych dla niej, zamiast czekać, aż ból zniknie. Tę różnicę warto pacjentowi pokazać na doświadczeniu, a nie tylko wyjaśnić.

Unikanie doświadczeniowe to próby kontrolowania, zmniejszania lub uciekania od nieprzyjemnych myśli, emocji, wspomnień czy doznań cielesnych, nawet gdy przynosi to długoterminowe szkody. Może przybierać formę unikania sytuacji, rozpraszania się, używania substancji, ruminacji czy nadmiernego sprawdzania. Krótkoterminowo daje ulgę, ale zawęża życie i często nasila objawy. W ACT jest to kluczowe pojęcie do zrozumienia problemu pacjenta: pytanie brzmi nie tylko „co czujesz?”, ale „co robisz, żeby tego nie czuć i ile cię to kosztuje?”.

Wartości w ACT to wybrane kierunki życia, takie jak bliskość, troska, rozwój czy uczciwość, a nie cele do osiągnięcia. Aby je wydobyć, można pytać o to, co pacjent chciałby, by bliscy o nim mówili, co robiłby, gdyby lęk nie decydował, kiedy czuł, że żyje w zgodzie ze sobą, albo co najbardziej go boli, bo ból często wskazuje, na czym mu zależy. U osób, które mówią, że „nie mają wartości”, pomaga zaczęcie od drobnych codziennych wyborów i obserwacja, co daje choćby odrobinę sensu.

ACT może nie być najlepszym pierwszym wyborem, gdy pacjent jest w ostrym kryzysie, ma nasilone objawy psychotyczne, poważne zaburzenia poznawcze lub gdy istnieje protokół o lepiej udokumentowanej skuteczności dla danego problemu, na przykład ekspozycja z powstrzymaniem reakcji w OCD. Ostrożności wymaga praca nad akceptacją u osób po traumie, gdy trwa zagrożenie, bo akceptować nie należy sytuacji krzywdzącej. ACT często dobrze łączy się z innymi metodami jako element szerszego planu leczenia.

Terapii ACT warto uczyć się jako modelu funkcjonalnego, a nie zbioru metafor, bo tylko wtedy interwencje realnie zmieniają zachowanie pacjenta. Szkolenie CWP „ACT w gabinecie” przechodzi przez sześć procesów heksafleksu z naciskiem na rozpoznawanie, który proces jest zablokowany, uczy ćwiczeń defuzyjnych i sprawdzania ich efektu, odróżniania akceptacji od rezygnacji, wydobywania wartości i planowania zaangażowanego działania. Omawia też zastosowanie ACT w depresji, lęku, OCD, bólu przewlekłym i traumie.

Tak. Szkolenie zawiera arkusz konceptualizacji przypadku w ACT i trzy omówione przypadki kliniczne (lęk uogólniony z perfekcjonizmem, wycofanie po zawale u osoby starszej, lęk społeczny z piciem alkoholu jako unikaniem), z pytaniami i kluczem odpowiedzi. Są też gotowe arkusze dla klienta: dziennik ruchów w stronę wartości i od dyskomfortu, karta zaangażowanego działania i karta gotowości, a także checklista oceny sześciu procesów po sesji i checklista bezpieczeństwa przed ćwiczeniem doświadczeniowym. Każdy moduł kończy się quizem z uzasadnieniem odpowiedzi.

ACT wyrasta z tradycji behawioralnej i dzieli z CBT ekspozycję oraz eksperymenty behawioralne. Różnica dotyczy pracy z myślami: restrukturyzacja poznawcza sprawdza treść myśli, dowody i alternatywy, a ACT pracuje z funkcją myśli, czyli z tym, czy kierują zachowaniem, i z działaniem zgodnym z wartościami w obecności trudnych przeżyć. Żadne z tych podejść nie ma systematycznej przewagi w większości zaburzeń. Restrukturyzacja bywa lepszym wyborem przy konkretnych, sprawdzalnych przekonaniach, ACT przy dominującym unikaniu i problemach trwałych, takich jak ból przewlekły.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Trudne zachowania dziecka – co znajduje się pod zachowaniem?Nowość

Nurty i metody psychoterapii

Trudne zachowania dziecka – co znajduje się pod zachowaniem?

Jak czytać trudne zachowanie dziecka jako komunikat o regulacji, potrzebach i funkcji – i przekładać to rozumienie na skuteczne strategie zamiast walki z objawem.

15 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także