Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Demencja u rodzica – jak się opiekować i nie stracić siebie

Praktyczny przewodnik dla rodziny: codzienna opieka, bezpieczeństwo, trudne zachowania, rozmowa z rodzicem i dbanie o siebie, z gotowymi zdaniami na trudne chwile.

Godziny dydaktyczne
10 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
45 lekcji
Demencja u rodzica – jak się opiekować i nie stracić siebie

Demencja u rodzica sprawia, że wiele osób zadaje sobie to samo pytanie: mama ma demencję, co robić? Ten kurs odpowiada na nie spokojnie i konkretnie. Zaczynamy od kroków, które możesz zrobić od razu: zauważyć i zapisać zmiany, umówić rodzica do lekarza rodzinnego, zabezpieczyć dom i poprosić bliskich o pomoc. Zrozumiesz, co dzieje się z Twoim rodzicem, nauczysz się reagować na trudne sytuacje spokojniej i skuteczniej, a przy tym zadbasz o siebie.

A jeśli to tata ma demencję, co robić, gdy rano nie chce się ubrać albo wieczorem pyta o zmarłą żonę? Pokazujemy to na przykładach z codzienności. Dowiesz się, jak opiekować się osobą z demencją, nie odbierając jej samodzielności, i jak rozmawiać z osobą z demencją prosto, spokojnie i bez kłótni o fakty. Osobne lekcje poświęcamy chwilom, w których demencja, trudne zachowania i zmęczenie zaczynają przytłaczać: gdy osoba z demencją nie poznaje bliskich, gdy osoba z demencją chce iść do domu, choć jest u siebie, gdy pojawiają się oskarżenia o kradzież przy demencji albo niepokój wieczorem u osoby z demencją.

Kurs jest dla rodziny, nie dla specjalistów. Opieka nad rodzicem z demencją trwa często latami, dlatego dużo miejsca poświęcamy temu, jak radzić sobie z demencją rodzica także w emocjach: ze złością, poczuciem winy i żałobą przed stratą. Podpowiadamy, jak przekonać rodzica do lekarza, gdy mówi „nic mi nie jest”, dlaczego nagłe otępienie u rodzica nie zawsze oznacza demencję, jak dzielić obowiązki z rodzeństwem i jak spokojnie podjąć decyzję o opiekunce albo o tym, czy wybrać dom opieki dla osoby z demencją. Każdy opiekun osoby z demencją znajdzie tu gotowe zdania na trudne chwile i dziewięć materiałów do wydruku, między innymi checklistę bezpieczeństwa domu, plan dnia, kartę obserwacji zachowania, listę pytań do lekarza i kartę „gdy rodzic zaginie”.

Czego się nauczysz

  • Rozumiesz, czym demencja różni się od zwykłego zapominania, i znasz najczęstsze rodzaje otępienia opisane prostym językiem
  • Rozpoznajesz pierwsze sygnały choroby i wiesz, czego nie brać do siebie na kolejnych etapach
  • Wiesz, jak namówić rodzica na wizytę u lekarza, u kogo szukać diagnozy i co przygotować na wizytę
  • Wiesz, kiedy pogorszenie pamięci może mieć inną przyczynę i kiedy trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem
  • Umiesz pomagać w ubieraniu, higienie, jedzeniu, lekach i śnie tak, żeby nie odbierać rodzicowi samodzielności
  • Potrafisz zabezpieczyć dom i wiesz, co zrobić od razu, gdy rodzic się zgubi
  • Reagujesz spokojniej na powtarzane pytania, wieczorny niepokój, oskarżenia o kradzież, złość i „chcę iść do domu”
  • Masz gotowe zdania na najtrudniejsze rozmowy, także o lekarzu, opiekunce i domu opieki
  • Rozpoznajesz u siebie sygnały przeciążenia, umiesz stawiać granice i prosić rodzinę o konkretną pomoc
  • Wiesz, jak przygotować się na późny etap choroby i jak przeżywać żałobę przed stratą, nie tracąc siebie
  • Wiesz, gdzie w Polsce szukać pomocy: w przychodni, w ośrodku pomocy społecznej, w ZUS i w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej
  • Umiesz przygotować rodzica do pobytu w szpitalu, zmniejszyć ryzyko nagłego splątania i zadbać o niego po wypisie
  • Potrafisz zorganizować opiekę na odległość i rozpoznać, kiedy rodzic nie powinien już mieszkać sam

Dla kogo jest to szkolenie

  • Dorosłe dzieci, których mama lub tata zaczyna się zmieniać albo ma już rozpoznaną demencję
  • Partnerzy, wnuki, synowe, zięciowie i inni bliscy, którzy opiekują się babcią, dziadkiem, teściową lub współmałżonkiem z otępieniem
  • Rodzeństwo, które chce mądrze podzielić się opieką i uniknąć konfliktów
  • Opiekunowie, którzy czują się zmęczeni, sfrustrowani albo winni i szukają sposobu, żeby opiekować się dalej, nie tracąc siebie

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Diagnozy lekarskiej ani leczenia, kurs pomaga zrozumieć chorobę i przygotować się do wizyty, ale diagnozę stawia i leczenie prowadzi lekarz
  • Porady prawnej, w sprawach majątkowych, pełnomocnictw i dokumentów podpowiadamy, gdzie szukać informacji, ale nie zastępujemy prawnika ani notariusza
  • Pomocy psychologicznej ani psychoterapii, gdy opieka Cię przerasta, skorzystaj ze wsparcia specjalisty, a w kryzysie dzwoń pod 116 123 lub 800 70 2222, w nagłym zagrożeniu pod 112

Program szkolenia

45 lekcji w 11 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Kiedy rodzic zaczyna się zmieniać – co właściwie się dzieje?

  • Demencja a naturalne starzenie się Otwarta15 min
  • Pierwsze sygnały i dlaczego rodzic zachowuje się „inaczej”5 min
  • Etapy choroby i czego nie brać do siebie5 min
  • Starzenie, otępienie czy coś innego? Przypadki z omówieniem i ćwiczenie19 min
  • Sprawdź się: quiz do modułu 115 min
Moduł 2

Diagnoza: jak dotrzeć z rodzicem do lekarza

  • Jak przekonać rodzica, który mówi „nic mi nie jest”5 min
  • Jak wygląda diagnoza i u kogo jej szukać5 min
  • Nie każde pogorszenie pamięci to demencja5 min
  • Sprawdź się: ćwiczenie „z ogólnika na konkret” i quiz do modułu 217 min
Moduł 3

Jak opiekować się rodzicem na co dzień

  • Pomagać, nie odbierając samodzielności15 min
  • Rutyna, higiena, ubieranie, jedzenie i picie5 min
  • Leki, aktywność, sen i noce; co robić, gdy rodzic odmawia pomocy16 min
  • Sprawdź się: ćwiczenie „czynność krok po kroku” i quiz do modułu 317 min
Moduł 4

Bezpieczeństwo w domu – co trzeba zmienić?

  • Upadki, kuchenka, gaz, prąd, leki i środki chemiczne5 min
  • Łazienka, sypialnia i przygotowanie domu na dalszy etap choroby5 min
  • Gdy rodzic wychodzi i się gubi; samochód6 min
  • Bezpieczeństwo czy wolność? Dylematy z omówieniem i arkusz oceny ryzyka16 min
  • Sprawdź się: quiz do modułu 415 min
Moduł 5

Trudne zachowania – jak reagować, zamiast walczyć

  • Powtarzane pytania i „Gdzie jest mama?”5 min
  • Niepokój wieczorem, podejrzliwość i oskarżenia o kradzież5 min
  • Krzyk, złość, odmowa kąpieli, jedzenia lub leków5 min
  • „Chcę iść do domu” i wędrowanie; jak szukać przyczyny zachowania6 min
  • Karta obserwacji w praktyce: trzy przypadki z kluczem15 min
  • Sprawdź się: quiz do modułu 515 min
Moduł 6

Jak rozmawiać z rodzicem, który nie rozumie swojej sytuacji

  • Mówić prosto i spokojnie: jedno polecenie, pytania zamknięte czy otwarte15 min
  • Gdy nie poznaje bliskich albo wraca do przeszłości5 min
  • Gotowe komunikaty na trudne chwile5 min
  • Sprawdź się: ćwiczenie „powiedz to inaczej” i quiz do modułu 617 min
Moduł 7

Kiedy opieka zaczyna niszczyć opiekuna

  • Przeciążenie, złość na rodzica i poczucie winy5 min
  • „Nie mam już siły”: granice i odpoczynek, który nie jest egoizmem5 min
  • Kiedy potrzebna jest pomoc psychologiczna5 min
  • Sprawdź się: mój plan na trudną chwilę i quiz do modułu 717 min
Moduł 8

Nie jestem jedyną osobą, która musi się tym zająć

  • Rozmowa z rodzeństwem i konkretny podział zadań5 min
  • Gdy jedno dziecko robi wszystko; konflikty o pieniądze i opiekę15 min
  • Opiekunka czy dom opieki: jak decydować bez poczucia, że zawodzisz rodzica5 min
  • Sprawdź się: rodzinna narada z omówieniem i quiz do modułu 817 min
Moduł 9

Jak przygotować się na kolejne etapy choroby

  • Planowanie opieki, dokumenty i rozmowa z rodziną o przyszłości5 min
  • Bezpieczeństwo i godność rodzica w późnym etapie choroby; jak zadbać o siebie5 min
  • Mapa pomocy w Polsce: kto, w czym i gdzie zapytać16 min
  • Szpital i SOR z rodzicem z demencją16 min
  • Sprawdź się: quiz do modułu 915 min
Moduł 10

Sytuacje szczególne: opieka na odległość, chory partner, wczesny początek choroby

  • Opieka na odległość i rodzic, który mieszka sam15 min
  • Sytuacje szczególne: chory partner, wczesny początek, trudna przeszłość, dzieci w domu16 min
  • Sprawdź się: quiz do modułu 10 i powtórka kursu15 min
Moduł 11

Żegnanie się z rodzicem, który wciąż żyje

  • Żałoba przed stratą: smutek, ulga i poczucie winy6 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w każdym planie.

  • Lista pytań do lekarzaPDF
  • Przykładowy plan dnia osoby z demencjąPDF
  • Checklista bezpieczeństwa domuPDF
  • Karta „gdy rodzic zaginie”PDF
  • Karta obserwacji zachowania rodzicaPDF
  • „Co mówić / czego nie mówić” – gotowe komunikatyPDF
  • Lista sygnałów przeciążenia opiekunaPDF
  • Plan podziału obowiązków między członków rodzinyPDF
  • Karta informacyjna o rodzicuPDF

Najczęściej zadawane pytania

Najpierw umów mamę do lekarza rodzinnego, który zleci badania, wykluczy inne przyczyny kłopotów z pamięcią i w razie potrzeby skieruje dalej. Równolegle zadbaj o bezpieczeństwo: leki w organizerze, zabezpieczona kuchenka, telefon z numerami bliskich. Wprowadź stały rytm dnia i mów krótko, spokojnie. Porozmawiaj z rodzeństwem o podziale zadań i od początku zaplanuj czas na własny odpoczynek, bo opieka to zwykle maraton.

Zwykle nie, jeśli błędna informacja nikomu nie szkodzi. Osoba z demencją często nie zapamięta poprawki, a spór o fakty budzi wstyd, lęk i złość. Lepiej odpowiedzieć na uczucie, które stoi za słowami, na przykład „Tęsknisz za tatą?”, i łagodnie zmienić temat. Poprawiać warto wtedy, gdy chodzi o bezpieczeństwo, ale też spokojnie, bez zdań w rodzaju „przecież wiesz” czy „znowu zapomniałaś”.

Zamiast przekonywać, że jest w domu, odpowiedz na emocję: „Tęsknisz za domem? Opowiedz mi o nim”. „Dom” często oznacza poczucie bezpieczeństwa albo dom z dzieciństwa, a nie konkretne mieszkanie. Zapewnij rodzica, że jest bezpieczny i nie jest sam, zaproponuj herbatę lub wspólne zajęcie. Czasem pomaga krótki spacer i powrót. Sprawdź też, czy rodzic nie jest głodny, zmęczony i czy coś go nie boli.

Najczęściej dlatego, że chowa rzeczy i nie pamięta gdzie, a mózg wypełnia lukę najprostszym wyjaśnieniem: ktoś je zabrał. Oskarżenia zwykle trafiają w osobę najbliższą, bo to ona jest obok. Nie tłumacz się i nie kłóć. Powiedz: „Widzę, że się martwisz, poszukajmy razem”, poznaj ulubione kryjówki i trzymaj w portfelu niewielką kwotę. Jeśli coś naprawdę Cię niepokoi, sprawdź, czy rodzic nie pada ofiarą oszustwa.

Mów o swojej trosce, a nie o jego błędach, i przedstaw wizytę jako zwykłą kontrolę: ciśnienie, badania krwi, sen, słuch. Unikaj słów „demencja” czy „alzheimer” i nie wyliczaj pomyłek. Wybierz spokojny moment, zaproponuj, że pojedziecie razem, a jeśli trzeba, poproś o pomoc osobę, której rodzic ufa. Możesz też wcześniej przekazać lekarzowi rodzinnemu swoje obserwacje. Odmowa to nie koniec, wróć do tematu za tydzień.

Wtedy, gdy rodzic potrzebuje opieki przez całą dobę, jego bezpieczeństwo jest zagrożone mimo zabezpieczeń albo zdrowie opiekuna zaczyna się sypać. Taka decyzja nie oznacza porzucenia rodzica, często jest formą troski. Odwiedź kilka placówek, zapytaj o doświadczenie personelu z osobami z demencją i zasady odwiedzin, porozmawiaj z lekarzem i rodzeństwem. O dostępne formy pomocy zapytaj w ośrodku pomocy społecznej.

Traktuj odpoczynek jak część opieki, a nie nagrodę. Ustal granice, wpisz do kalendarza stały czas dla siebie i poproś rodzinę o konkretną, regularną pomoc, na przykład dwa popołudnia w tygodniu. Korzystaj z usług opiekuńczych i dziennych domów pobytu. Obserwuj sygnały przeciążenia: bezsenność, drażliwość, płaczliwość, izolację. Jeśli się utrzymują, porozmawiaj z lekarzem lub psychologiem. W kryzysie zadzwoń pod 116 123 lub 800 70 2222.

Dla dorosłych dzieci, partnerów, wnuków i innych bliskich, którzy opiekują się osobą z demencją albo zauważają u niej pierwsze zmiany. Nie potrzebujesz wiedzy medycznej ani psychologicznej. Kurs prostym językiem mówi o codziennej opiece, bezpieczeństwie, trudnych zachowaniach, rozmowie z rodzicem, współpracy z rodzeństwem i dbaniu o siebie. Nie jest przeznaczony dla specjalistów i nie zastępuje diagnozy lekarskiej, leczenia ani porady prawnej.

Przygotuj torbę zawczasu: kartę z informacjami o rodzicu (nawyki, co go uspokaja, jak sygnalizuje ból), aktualną listę leków i dokumenty medyczne, podpisane okulary, aparat słuchowy z zapasowymi bateriami i protezę, wygodne ubranie, kapcie z piętą i jedną znajomą rzecz, na przykład zdjęcie rodziny. Na SOR od razu powiedz, że rodzic ma otępienie i jak zwykle funkcjonuje, bo nagłe splątanie może być nowym objawem, a nie normą.

Zbuduj sieć osób na miejscu: sąsiadka z zapasowym kluczem, opiekunka lub usługi opiekuńcze z ośrodka pomocy społecznej, sprzedawczyni w sklepie, pielęgniarka POZ. Dzwoń codziennie o stałej porze, a przy przyjazdach sprawdzaj lodówkę, leki, korespondencję i kuchenkę. Urządzenia, takie jak przycisk alarmowy czy czujnik dymu z powiadomieniem, wprowadzaj wcześnie i pojedynczo. Gubienie się, spadek wagi czy pomyłki w lekach to sygnał, że trzeba zmienić organizację opieki.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Rozmowa z seniorem o przeprowadzce do domu opiekiNowość

Opiekun osoby starszej

Rozmowa z seniorem o przeprowadzce do domu opieki

Jak prowadzić proces decyzyjny z osobą starszą i jej rodziną — od pierwszego kontaktu po monitorowanie adaptacji.

12 godz. dydakt.Zaawansowany
W abonamencie
Aktywizacja poznawcza i terapia zajęciowa seniora — rola psychologaNowość

Opiekun osoby starszej

Aktywizacja poznawcza i terapia zajęciowa seniora — rola psychologa

Warsztatowe szkolenie dla psychologa: jak zamienić aktywizację i terapię zajęciową seniora z zapełniania czasu w przemyślaną interwencję — od oceny funkcji poznawczych i doboru zadań, przez repertuar aktywizacji poznawczej, sensorycznej, społecznej i ruchowej, po pracę z placówką i rodziną, sytuacje trudne, etykę i indywidualny plan aktywizacyjny.

14 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Opieka nad bliskim z demencją — praca z opiekunem w praktyce psychologaNowość

Opiekun osoby starszej

Opieka nad bliskim z demencją — praca z opiekunem w praktyce psychologa

Warsztatowe szkolenie dla psychologa i psychoterapeuty: jak towarzyszyć opiekunowi osoby z otępieniem — od rozumienia przebiegu choroby i technik komunikacji, przez pracę z żałobą antycypacyjną, poczuciem winy i dylematem bezpieczeństwo–autonomia, po decyzje rodzinne o opiece i higienę własną terapeuty.

14 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także