Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Depresja wysokofunkcjonująca: jak rozpoznać i leczyć depresję u klienta, który świetnie sobie radzi

Szkolenie online dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów klinicznych i osób w trakcie szkolenia psychoterapeutycznego o tym, jak rozpoznać depresję u klienta, który pracuje, studiuje i wychowuje dzieci, przeprowadzić diagnozę różnicową, ocenić ryzyko samobójcze, poprowadzić terapię, współpracować z psychiatrą i zapobiegać nawrotom.

Godziny dydaktyczne
22 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
56 lekcji
Depresja wysokofunkcjonująca: jak rozpoznać i leczyć depresję u klienta, który świetnie sobie radzi

Depresja wysokofunkcjonująca to określenie osoby, która ma depresję albo przewlekle obniżony nastrój, a mimo to pracuje, studiuje, wychowuje dzieci i z zewnątrz świetnie sobie radzi. Ten kurs uczy, jak takiego klienta rozpoznać, skoro ani otoczenie, ani on sam nie widzi problemu, gdzie jego obraz mieści się klinicznie (epizod depresyjny, dystymia, depresja z lękiem), jak prowadzić wywiad i diagnozę różnicową, jak pytać o ryzyko samobójcze kogoś, kto „przecież daje radę”, jak pracować z perfekcjonizmem, regułami „muszę” i wstydem, jak rozmawiać o konsultacji psychiatrycznej z klientem, który nie chce się „faszerować”, oraz jak planować terapię, zapobiegać nawrotom i reagować, gdy klient znika po pierwszej poprawie. Kurs jest dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów klinicznych i osób w trakcie szkolenia psychoterapeutycznego.

To szkolenie online, które przechodzisz we własnym tempie. Ma 14 modułów i około 22 godzin nauki. Zaczynamy od tego, czym jest to pojęcie i dlaczego nie ma go w ICD-11 ani w DSM-5-TR, potem opisujemy, kim są ci klienci, skąd się to bierze i jakie objawy kryją się za sprawnością. Dalej omawiamy perfekcjonizm i nadodpowiedzialność, sposoby radzenia sobie, pierwszą sesję, diagnozę, ryzyko samobójcze, pracę w nurcie poznawczo-behawioralnym, pracę z emocjami i wstydem, współpracę z psychiatrą, szczególne grupy klientów oraz plan terapii, nawroty i zakończenie.

Każda lekcja zawiera sytuacje z praktyki z komentarzem, rozmowy z klientami, typowe błędy i gotowe sformułowania, które możesz powiedzieć albo zapisać. W każdym module jest studium przypadku, a na końcu modułu ćwiczenie z przykładową odpowiedzią. W ostatnim module znajdziesz trzy opisy przypadków od pierwszej sesji do końca terapii. Do kursu dołączone są karty i wzory do druku: ściąga o rozpoznaniach pokrewnych, mapa kosztu funkcjonowania, lista ukrytych objawów, arkusz reguł perfekcjonistycznych, inwentarz sposobów radzenia sobie, pytania na pierwszą sesję, karta różnicowania, plan bezpieczeństwa, eksperymenty z odpuszczaniem, ćwiczenia współczucia wobec siebie, przygotowanie do rozmowy o konsultacji psychiatrycznej i plan zapobiegania nawrotom.

Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień ani kwalifikacji zawodowych, nie zastępuje szkolenia psychoterapeutycznego ani superwizji i nie jest poradą prawną ani medyczną.

Czego się nauczysz

  • Wiesz, że depresja wysokofunkcjonująca to określenie potoczne spoza ICD-11 i DSM-5-TR, i potrafisz opisać, czym bywa klinicznie
  • Rozpoznajesz koszt funkcjonowania ukryty za sprawnością: anhedonię, pustkę, zmęczenie, zaburzenia snu i objawy z ciała
  • Rozumiesz perfekcjonizm, nadodpowiedzialność i zadowalanie innych jako mechanizmy, które jednocześnie napędzają i maskują depresję
  • Pytasz rzeczowo o sposoby radzenia sobie, w tym pracę ponad siły, alkohol wieczorem, sport do upadłego i scrollowanie, bez moralizowania
  • Prowadzisz pierwszą sesję z klientem, który „daje radę”, i budujesz kontakt, nie odbierając mu godności
  • Prowadzisz wywiad i różnicujesz z wypaleniem, zaburzeniami lękowymi, chorobą dwubiegunową, ADHD u dorosłych, tłem somatycznym i substancjami
  • Pytasz wprost o myśli samobójcze u osoby dobrze funkcjonującej i tworzysz z nią plan bezpieczeństwa
  • Planujesz terapię poznawczo-behawioralną z aktywacją behawioralną dopasowaną do klienta, który robi za dużo, oraz pracujesz z regułami „muszę” i „nie wolno mi odpuścić”
  • Pracujesz z emocjami i wstydem, korzystając z ACT, współczucia wobec siebie i jednej perspektywy psychodynamicznej
  • Wiesz, kiedy skierować klienta do psychiatry, i potrafisz rozmawiać z kimś, kto boi się leków i oceny
  • Uwzględniasz specyfikę lekarzy, terapeutów, matek, studentów, mężczyzn i osób starszych
  • Układasz plan terapii, plan zapobiegania nawrotom i rozmawiasz z klientem, który znika po pierwszej poprawie

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy i psychoterapeuci pracujący w gabinecie prywatnym, poradni zdrowia psychicznego lub centrum zdrowia psychicznego
  • Psycholodzy kliniczni oraz osoby w trakcie szkolenia psychoterapeutycznego
  • Psycholodzy i terapeuci pracujący z klientami z zawodów medycznych, prawniczych i menedżerskich
  • Psycholodzy w ośrodkach akademickich i w firmowych programach wsparcia pracowników
  • Superwizorzy, którzy chcą uporządkować wiedzę o ukrytej depresji u klientów wysokofunkcjonujących

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień ani kwalifikacji zawodowych, nie zastępuje szkolenia psychoterapeutycznego ani superwizji; po ukończeniu otrzymujesz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin
  • Kurs nie jest poradą prawną ani medyczną: przepisy omawia tam, gdzie służą praktyce, a w sprawach spornych i w razie zmian prawa sprawdź aktualny stan prawny
  • Kurs nie zawiera treści testów i kwestionariuszy, norm ani punktacji, a o lekach mówi tylko tyle, ile psycholog może powiedzieć klientowi: decyzje o leczeniu farmakologicznym należą do lekarza
  • Kurs nie zastępuje konsultacji psychiatrycznej, procedur Twojej placówki ani rozmowy z superwizorem o konkretnym kliencie

Program szkolenia

56 lekcji w 14 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Depresja wysokofunkcjonująca: termin spoza ICD-11 i jego miejsce w klasyfikacjach

Moduł 2

Kto to jest: menedżerka, lekarz, matka trójki dzieci i student z samymi piątkami

  • Cztery portrety: menedżerka, lekarz, matka trójki dzieci i student22 min
  • Dlaczego otoczenie nie widzi depresji u osoby, która działa18 min
  • Dlaczego klient sam nie widzi, że ma depresję19 min
  • Mapa kosztu funkcjonowania: jak ją zbudować z klientem krok po kroku19 min
Moduł 3

Skąd się bierze: temperament, wychowanie „bądź grzeczny i radź sobie sam”, miłość za osiągnięcia i kultura pracy

  • Temperament i wrażliwość: co klient wnosi do życia, zanim cokolwiek się wydarzy19 min
  • Wychowanie „bądź grzeczny i radź sobie sam” i miłość za osiągnięcia18 min
  • Kultura pracy i oczekiwań: skąd klient wie, że musi dawać radę17 min
  • Jak zbierać historię rozwoju bez obwiniania rodziców19 min
Moduł 4

Objawy ukryte za sprawnością: anhedonia, pustka, zmęczenie, sen, ciało i „funkcjonuję, ale nic nie czuję”

  • Anhedonia i pustka: jak pytać, gdy klient mówi, że jest w porządku18 min
  • Zmęczenie, sen, apetyt i koncentracja, które klient tłumaczy pracą18 min
  • Objawy z ciała, drażliwość i zdanie „funkcjonuję, ale nic nie czuję”18 min
  • Lista ukrytych objawów do wywiadu: jak jej używać na sesji18 min
Moduł 5

Perfekcjonizm, nadodpowiedzialność i zadowalanie innych jako paliwo i maska

  • Perfekcjonizm i depresja: dwa mechanizmy, które warto rozdzielić18 min
  • Nadodpowiedzialność i zadowalanie innych jako maska18 min
  • Reguły „muszę” i „nie wolno mi”: jak je odkrywać i zapisywać18 min
  • Perfekcjonizm w gabinecie: co klientowi zostawić, a co zmienić17 min
Moduł 6

Sposoby radzenia sobie, które pomagają i jednocześnie szkodzą

  • Praca ponad siły jako sposób na radzenie sobie18 min
  • Alkohol wieczorem: jak pytać i kiedy to już problem19 min
  • Sport do upadłego: kiedy ruch przestaje służyć nastrojowi18 min
  • Scrollowanie i inne formy odcięcia oraz inwentarz sposobów radzenia sobie19 min
Moduł 7

Pierwsza sesja: jak klient mówi o problemach, gdy na pozór wszystko jest w porządku, i jakie pytania zadać

  • Z czym przychodzi klient, który „daje radę”: skargi zastępcze19 min
  • Pytania na pierwszą sesję z klientem, który „daje radę”18 min
  • Jak nazwać to, co widzisz, i nie odebrać klientowi godności19 min
  • Relacja z klientem „wzorowym” i pierwsza sesja krok po kroku17 min
Moduł 8

Diagnoza: wywiad, kwestionariusze, różnicowanie z wypaleniem, zaburzeniami lękowymi, ChAD, tarczycą i ADHD u dorosłych

  • Wywiad diagnostyczny: co sprawdzić, żeby nie przeoczyć depresji19 min
  • Kwestionariusze: co mówią i czego nie mówią o kliencie, który „daje radę”17 min
  • Różnicowanie: wypalenie, lęk i choroba dwubiegunowa18 min
  • Tarczyca, ADHD u dorosłych, substancje i karta różnicowania17 min
Moduł 9

Ryzyko samobójcze u osób, które „dobrze sobie radzą”: jak pytać i jak zrobić plan bezpieczeństwa

  • Dlaczego ryzyko u osób, które „dają radę”, łatwo przeoczyć18 min
  • Jak pytać o myśli samobójcze i ocenić ryzyko krok po kroku18 min
  • Plan bezpieczeństwa tworzony wspólnie z klientem18 min
  • Lekarz, bliscy i sytuacje, w których ryzyko wymaga szybszego działania18 min
Moduł 10

Praca terapeutyczna: CBT, aktywacja behawioralna, przekonania „muszę” i „nie wolno mi odpuścić”

  • Jak zaplanować terapię CBT z klientem, który wszystko robi „za dobrze”18 min
  • Aktywacja behawioralna u klienta, który ma pełny kalendarz17 min
  • Eksperymenty behawioralne z odpuszczaniem18 min
  • Przekonania „muszę” i „nie wolno mi odpuścić”: praca nad myślami18 min
Moduł 11

Praca z emocjami i ze wstydem: ACT, współczucie wobec siebie, zgoda na słabość

  • ACT u klienta, który kontroluje emocje zamiast je czuć18 min
  • Współczucie wobec siebie: jak je wprowadzać u osoby, która surowo się krytykuje17 min
  • Wstyd w depresji wysokofunkcjonującej: jak z nim pracować18 min
  • Perspektywa psychodynamiczna: idealne „ja” i zgoda na słabość20 min
Moduł 12

Psychiatra i leki: kiedy kierować klienta i jak rozmawiać z kimś, kto „nie chce się faszerować”

  • Kiedy skierować klienta na konsultację psychiatryczną18 min
  • Klient, który „nie chce się faszerować”: jak rozmawiać o obawach17 min
  • Przygotowanie klienta do wizyty i współpraca z lekarzem18 min
  • Terapia z lekami, bez leków i gdy klient odmawia na dłuższy czas18 min
Moduł 13

Szczególne grupy: lekarze, psycholodzy i terapeuci, matki, studenci, mężczyźni, osoby starsze

  • Lekarze i osoby z zawodów ratunkowych jako klienci18 min
  • Psycholodzy i terapeuci w roli klienta17 min
  • Matki i studenci: grupy szczególnie narażone na ukrywanie17 min
  • Mężczyźni i osoby starsze: ukryta depresja w innych obrazach17 min
Moduł 14

Plan terapii, nawroty i klient, który znika, gdy zaczyna mu się poprawiać

  • Jak zaplanować terapię od pierwszej sesji do zakończenia17 min
  • Nawroty: sygnały ostrzegawcze i plan zapobiegania17 min
  • Klient, który znika, gdy zaczyna mu się poprawiać17 min
  • Trzy historie od pierwszej sesji do końca terapii i podsumowanie kursu18 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Ściąga: depresja wysokofunkcjonująca a epizod depresyjny, dystymia, wypalenie, lękPDF
  • Mapa kosztu funkcjonowaniaPDF
  • Lista ukrytych objawów do wywiaduPDF
  • Arkusz reguł perfekcjonistycznych z kolumną alternatywyPDF
  • Inwentarz sposobów radzenia sobie: pomaga teraz, kosztuje późniejPDF
  • Pytania na pierwszą sesjęPDF
  • Karta różnicowania z rubryką „do lekarza”PDF
  • Plan bezpieczeństwaPDF
  • Eksperymenty behawioralne z odpuszczaniem i harmonogram przyjemnościPDF
  • Ćwiczenia współczucia wobec siebie i praca ze wstydemPDF

Najczęściej zadawane pytania

Depresja wysokofunkcjonująca to potoczne określenie osoby, która ma objawy depresji albo przewlekle obniżony nastrój, a mimo to pracuje, studiuje, opiekuje się dziećmi i z zewnątrz świetnie sobie radzi. Nie jest to osobne rozpoznanie. Klinicznie bywa łagodnym lub umiarkowanym epizodem depresyjnym, dystymią albo depresją z objawami lękowymi. Sprawność utrzymuje się często kosztem ogromnego wysiłku, snu, relacji i radości.

Nie. Określenia depresja wysokofunkcjonująca nie ma ani w ICD-11, ani w DSM-5-TR, to termin potoczny i medialny. W praktyce rozpoznaje się inne zaburzenia: epizod depresyjny (w ICD-11 6A70 przy pojedynczym epizodzie), zaburzenie dystymiczne (6A72), mieszane zaburzenie depresyjne i lękowe (6A73) albo uporczywe zaburzenie depresyjne w DSM-5-TR. W polskiej dokumentacji nadal często używa się kodów ICD-10, na przykład F32, F33 i F34.1.

Najczęściej są to utrata przyjemności i poczucie pustki przy zachowanych obowiązkach, przewlekłe zmęczenie, kłopoty ze snem, objawy z ciała, drażliwość, poczucie winy i ostra samokrytyka. Klient mówi: funkcjonuję, ale nic nie czuję. Smutek bywa nieobecny albo ukryty za perfekcjonizmem, pracą ponad siły, alkoholem wieczorem lub sportem do upadłego. Dlatego pytasz o anhedonię i koszt funkcjonowania, a nie tylko o nastrój.

Wypalenie zawodowe w ICD-11 jest zjawiskiem związanym z pracą, a nie zaburzeniem psychicznym, i dotyczy głównie sfery zawodowej. Zwykle słabnie, gdy zmienia się obciążenie pracą albo klient odpocznie. Depresja obejmuje wszystkie obszary życia, także czas wolny, relacje i przyjemność, i nie mija po urlopie. Oba stany mogą występować razem, więc w wywiadzie sprawdzasz czas trwania, zakres objawów i historię wcześniejszych epizodów.

Nie podważaj jego sprawności i nie przekonuj, że jest chory. Uznaj, że daje radę, a potem zapytaj o koszt: ile go to kosztuje snu, energii, przyjemności i bliskości. Możesz powiedzieć: Widzę, że wszystko jest zrobione, ciekawi mnie, ile Cię to kosztuje. Pytanie o koszt otwiera rozmowę, bo klient nie musi udowadniać diagnozy, tylko opisuje własne doświadczenie.

Tak. Wysokie funkcjonowanie nie wyklucza ciężkiej depresji ani ryzyka samobójczego. Osoby, które dobrze sobie radzą, rzadziej mówią o myślach samobójczych, a bywa, że porządkują sprawy przed czymś, o czym nie mówią. Dlatego pytasz wprost, spokojnie i niezależnie od tego, jak klient wygląda. Przy wysokim ryzyku nie zostawiasz osoby samej i dzwonisz pod 112, a dorosły w kryzysie może dzwonić pod 116 123 i 800 70 2222, całodobowo.

Skieruj klienta, gdy objawy są nasilone i trwają co najmniej dwa tygodnie, gdy pojawiają się myśli samobójcze, wczesne wybudzanie z utratą masy ciała, objawy podwyższonego nastroju albo nadużywanie substancji, oraz gdy po ośmiu do dwunastu tygodniach terapii nie ma poprawy. Przy podejrzeniu tła somatycznego zaproponuj też lekarza rodzinnego. Nie zalecasz leków ani ich nie odstawiasz, decyzje podejmuje lekarz razem z klientem.

Tak. Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień ani kwalifikacji zawodowych, nie zastępuje szkolenia psychoterapeutycznego ani superwizji i nie jest poradą prawną ani medyczną. Certyfikat potwierdza udział w szkoleniu i liczbę godzin nauki.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

ChAD a borderline: różnice. Choroba afektywna dwubiegunowa w gabinecie psychologa: hipomania, różnicowanie z borderline i ADHD, terapia i zapobieganie nawrotomNowość

Lęk, depresja i OCD

ChAD a borderline: różnice. Choroba afektywna dwubiegunowa w gabinecie psychologa: hipomania, różnicowanie z borderline i ADHD, terapia i zapobieganie nawrotom

Kurs dla psychologów, psychoterapeutów i psychologów klinicznych, także początkujących: hipomania i mania, depresja dwubiegunowa i stany mieszane, różnicowanie z borderline i ADHD, wywiad i współpraca z psychiatrą, psychoedukacja, terapia poznawczo-behawioralna, sen i rytm dnia, plan zapobiegania nawrotom, ryzyko samobójcze, praca z rodziną i terapia grupowa, ciąża i okres po porodzie, osoby starsze, polskie prawo i dokumentacja.

19 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także