Fobie specyficzne w gabinecie – emetofobia, paruresis, fobia krwi
Kompleksowe szkolenie warsztatowe dla psychologów i psychoterapeutów o pracy z trzema rzadko omawianymi fobiami specyficznymi: diagnoza różnicowa, modele teoretyczne, konceptualizacja przypadku i pełny protokół terapii ekspozycyjnej.
Godziny dydaktyczne
29,4 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
102 lekcje
Emetofobia, paruresis i fobia krwi-zastrzyków-zranień należą do najczęściej niedoszacowanych fobii specyficznych w praktyce gabinetowej — nie dlatego, że są rzadkie, lecz dlatego, że silny wstyd społeczny towarzyszący tym tematom skutecznie utrudnia ich ujawnienie przez pacjenta i rozpoznanie przez specjalistę. Ten kurs powstał, by wypełnić tę lukę konkretną, warsztatową wiedzą kliniczną.
Pierwsze dwa bloki budują solidny fundament: precyzyjne kryteria diagnostyczne DSM-5-TR i ICD-11, rzetelną diagnozę różnicową wobec innych zaburzeń lękowych, OCD i zaburzeń odżywiania, oraz modele teoretyczne wyjaśniające powstawanie i podtrzymywanie fobii przez unikanie, w tym specyfikę unikalnej reakcji wazowagalnej przy fobii krwi. Kolejne trzy bloki poświęcone są kolejno każdej z trzech fobii w pogłębiony sposób — mechanizmowi obrzydzenia utrudniającemu standardową ekspozycję przy emetofobii, sprzężeniu zwrotnemu między lękiem oceny społecznej a fizjologiczną blokadą przy paruresis, oraz treningowi aplikowanego napięcia jako unikalnej technice przy fobii krwi.
Blok szósty pokazuje, jak budować precyzyjną, zindywidualizowaną hierarchię lękową i pełny plan terapii. Bloki siódmy i ósmy prowadzą przez praktykę ekspozycji krok po kroku, pracę z oporem pacjenta, miejsce farmakoterapii oraz systematyczne zapobieganie nawrotom. Blok dziewiąty omawia formaty pracy i współpracę interdyscyplinarną — z lekarzem rodzinnym, personelem medycznym, w formacie grupowym. Blok dziesiąty rozszerza materiał o zjawiska pokrewne (fobię dentystyczną) i narzędzia diagnostyczne. Blok jedenasty adresuje szczególne populacje — dzieci, nastolatków oraz wrażliwy temat wstydu wokół paruresis. Kurs zamyka pełne studium przypadku integrujące cały materiał oraz systematyczne omówienie granic kompetencji zawodowych.
Każdy moduł kończy się praktycznym ćwiczeniem do zastosowania we własnej pracy klinicznej. Kurs ma charakter edukacyjny i poszerza warsztat pracy specjalisty — nie zastępuje superwizji klinicznej ani indywidualnej oceny każdego przypadku.
Najczęściej zadawane pytania
Emetofobia to fobia specyficzna polegająca na silnym lęku przed wymiotowaniem, własnym lub cudzym, albo przed widokiem wymiotów. Osoby z emetofobią często ograniczają jedzenie, unikają jedzenia poza domem, podróży, kontaktu z chorymi czy ciąży. Rozbudowane zachowania zabezpieczające, takie jak ciągłe sprawdzanie dat ważności, podtrzymują lęk. Ze względu na ograniczenia w jedzeniu emetofobię trzeba różnicować z zaburzeniami odżywiania, a także z lękiem uogólnionym i napadami paniki.
Paruresis to lęk przed oddawaniem moczu w miejscach publicznych lub w obecności innych osób, który prowadzi do trudności z rozpoczęciem mikcji. Mechanizm opiera się na pętli między lękiem przed oceną społeczną a fizjologiczną blokadą: im większe napięcie, tym trudniej oddać mocz, co wzmacnia lęk. Pacjenci często planują dzień wokół dostępu do bezpiecznej toalety i unikają podróży czy wydarzeń. Temat jest obarczony wstydem, dlatego wiele osób długo nie szuka pomocy.
Przy fobii krwi, zastrzyków i zranień często występuje reakcja wazowagalna, czyli dwufazowa reakcja organizmu: najpierw wzrost tętna i ciśnienia, a potem ich gwałtowny spadek, który może prowadzić do omdlenia. To odróżnia tę fobię od innych, w których pobudzenie zwykle tylko rośnie. Z tego powodu standardowe techniki relaksacyjne mogą tu nasilać problem. Zamiast nich stosuje się trening aplikowanego napięcia, który pomaga utrzymać ciśnienie podczas ekspozycji.
Trening aplikowanego napięcia to technika stosowana przy fobii krwi, zastrzyków i zranień, polegająca na napinaniu dużych grup mięśni, aby podnieść ciśnienie krwi i zapobiec omdleniu. Pacjent uczy się rozpoznawać pierwsze sygnały spadku ciśnienia i reagować napięciem mięśni. Technikę ćwiczy się najpierw w bezpiecznych warunkach, a potem łączy ze stopniową ekspozycją na bodźce związane z krwią czy igłami. Pozwala to pacjentowi przejść przez badania i zabiegi medyczne.
Podstawową metodą pracy z fobiami specyficznymi jest terapia ekspozycyjna w ramach podejścia poznawczo-behawioralnego. Polega na zbudowaniu hierarchii lękowej i stopniowym, zaplanowanym kontakcie z bodźcem wywołującym lęk, połączonym z ograniczaniem unikania i zachowań zabezpieczających. Ekspozycja może odbywać się in vivo, w wyobraźni lub z użyciem materiałów wizualnych. Plan trzeba dopasować do konkretnej fobii, bo emetofobia, paruresis i fobia krwi wymagają odmiennych modyfikacji.
Ekspozycja w emetofobii czasem zawodzi, bo oprócz strachu dużą rolę odgrywa obrzydzenie, które wygasza się wolniej i według innych zasad niż lęk. Dodatkowo pacjenci mają zwykle wiele subtelnych zachowań zabezpieczających, które, jeśli nie zostaną rozpoznane, podtrzymują przekonanie o zagrożeniu. Trudnością jest też to, że samego wymiotowania nie da się wywołać w bezpieczny i etyczny sposób. Terapia wymaga więc starannej konceptualizacji i pracy z obrzydzeniem.
Konsultacja psychiatryczna jest wskazana, gdy fobii towarzyszą inne zaburzenia, takie jak depresja, nasilone zaburzenia lękowe lub zaburzenia odżywiania, albo gdy mimo terapii lęk bardzo mocno ogranicza funkcjonowanie. Przy fobii krwi ważna bywa współpraca z lekarzem rodzinnym, zwłaszcza gdy pacjent unika badań i leczenia przewlekłych chorób. Przy paruresis warto wykluczyć przyczyny urologiczne, a przy emetofobii zadbać o ocenę stanu odżywienia.
Pracy z tymi fobiami najlepiej uczyć się na materiale, który łączy diagnozę różnicową, modele teoretyczne i konkretne protokoły ekspozycji. Szkolenie CWP „Fobie specyficzne w gabinecie – emetofobia, paruresis, fobia krwi” omawia specyfikę każdej z trzech fobii, trening aplikowanego napięcia, pracę z obrzydzeniem, wstydem i oporem, pracę z dziećmi, współpracę z lekarzami oraz pełne studium przypadku. Jest przeznaczone dla psychologów i psychoterapeutów.
Czego się nauczysz
Stosujesz precyzyjne kryteria diagnostyczne DSM-5-TR i ICD-11 dla fobii specyficznych oraz różnicujesz emetofobię, paruresis i fobię krwi od innych zaburzeń lękowych, OCD i zaburzeń odżywiania
Rozumiesz specyfikę mechanizmu każdej z trzech fobii — obrzydzenie przy emetofobii, sprzężenie lęku oceny z blokadą fizjologiczną przy paruresis, reakcję wazowagalną przy fobii krwi — i dopasowujesz do niej protokół terapeutyczny
Budujesz zindywidualizowaną hierarchię lękową i pełny, sześcioelementowy plan terapii, uwzględniający zachowania zabezpieczające specyficzne dla danej fobii
Prowadzisz trening aplikowanego napięcia oraz stopniowaną ekspozycję in vivo i wyobrażeniową, skutecznie pracujesz z oporem pacjenta i wiesz, kiedy skonsultować farmakoterapię
Współpracujesz interdyscyplinarnie z lekarzem rodzinnym i personelem medycznym przy pacjentach, u których fobia utrudnia leczenie, oraz adaptujesz protokół do pracy z dziećmi i nastolatkami
Rozpoznajesz granice własnych kompetencji zawodowych i wiesz, kiedy skierować pacjenta do innego specjalisty
Dla kogo jest to szkolenie
Psycholodzy i psychoterapeuci pracujący z zaburzeniami lękowymi w praktyce ambulatoryjnej
Specjaliści zauważający u pacjentów niewyjaśnione unikanie jedzenia poza domem, podróży, badań krwi lub toalet publicznych, bez jasno nazwanej przyczyny
Psychiatrzy i lekarze współpracujący z psychologami przy pacjentach, u których fobia specyficzna utrudnia regularne leczenie medyczne
Czego to szkolenie nie daje
Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.
Pełny protokół terapii zaburzeń odżywiania czy zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego — kurs uczy diagnozy różnicowej i koordynacji, ale nie zastępuje specjalistycznego szkolenia w tych obszarach
Farmakoterapia i przepisywanie leków — kurs omawia zasady współpracy z psychiatrą, nie uprawnienia do leczenia farmakologicznego
Gotowe, zwalidowane narzędzia psychometryczne dla emetofobii i paruresis — kurs uczciwie pokazuje ograniczoną dostępność takich narzędzi i uczy budowania rzetelnej oceny klinicznej własnymi metodami
Program szkolenia
102 lekcje w 34 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.
Typy narzędzi pomiaru nasilenia fobii specyficznych — przegląd koncepcyjny17 min
Ograniczenia dostępnych narzędzi przy emetofobii i paruresis — praktyczne konsekwencje17 min
Dokumentowanie wyników oceny w czasie — praktyczne zasady dla codziennej pracy18 min
Moduł 30
Wstyd i tabu wokół paruresis — jak rozmawiać z pacjentem o trudnym temacie
Źródła wstydu specyficzne dla paruresis i ich wpływ na relację terapeutyczną17 min
Techniki normalizacji i budowania bezpiecznego języka terapeutycznego17 min
Wspieranie pacjenta w decyzjach o ujawnianiu paruresis osobom bliskim18 min
Moduł 31
Emetofobia u dzieci — specyfika obrazu klinicznego i pracy terapeutycznej
Specyfika obrazu klinicznego emetofobii u dzieci w porównaniu z dorosłymi17 min
Adaptacja technik terapeutycznych z tego kursu do wieku rozwojowego dziecka17 min
Współpraca z rodzicami i szkołą przy emetofobii dziecka18 min
Moduł 32
Praca z dziećmi i nastolatkami z fobiami specyficznymi (ogólnie, wszystkie trzy fobie)
Wspólne zasady pracy z dziećmi i nastolatkami przy wszystkich trzech fobiach17 min
Praca z oporem i budowanie motywacji u dzieci i nastolatków17 min
Kiedy skierować dziecko lub nastolatka do specjalisty dziecięco-młodzieżowego18 min
Moduł 33
Pełne studium przypadku łączące diagnozę, konceptualizację i przebieg terapii
Studium przypadku, część 1: zgłoszenie, wywiad i diagnoza różnicowa18 min
Studium przypadku, część 2: konceptualizacja przypadku i budowa planu terapii18 min
Studium przypadku, część 3: przebieg terapii, trudności i zakończenie18 min
Moduł 34
Granice kompetencji psychologa — kiedy kierować pacjenta do innego specjalisty
Ogólne zasady rozpoznawania granic własnych kompetencji zawodowych17 min
Konkretne kryteria skierowania do poszczególnych specjalistów przy pracy z tymi fobiami17 min
Podsumowanie kursu i dalszy rozwój zawodowy w pracy z fobiami specyficznymi18 min
Materiały do pobrania
Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna — pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.
Załącznik C — Arkusz wywiadu diagnostycznego dla fobii specyficznychPDF
Załącznik D — Checklist zachowań zabezpieczających do monitorowaniaPDF
Załącznik B — Protokół treningu aplikowanego napięcia krok po krokuPDF
Załącznik A — Arkusz budowania hierarchii lękowejPDF
Załącznik E — Wzór planu terapii ekspozycyjnejPDF
Pytania o dostęp i certyfikat
Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.
Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.
To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.
Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.
Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.
Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.
Warsztatowe szkolenie dla psychologa i psychoterapeuty pracującego z dzieckiem lub nastolatkiem z zaburzeniem lękowym: od klasyfikacji ICD-11 i diagnostyki różnicowej, przez CBT i ekspozycję stopniowaną dostosowaną do wieku, po pracę z akomodacją rodzicielską, szkołą i unikaniem szkolnym.