Nastolatek pod presją, stres, lęk i przeciążenie

Bunt to zwykle sprzeciw wobec zasad i rodziców, a lęk i przeciążenie częściej objawiają się unikaniem, wycofaniem i spadkiem energii. Buntujący się nastolatek nadal ma swoje pasje, znajomych i plany. U przeciążonego widać zmęczenie, utratę zainteresowań, kłopoty ze snem i coraz większe trudności z codziennymi obowiązkami. Ważne jest też tempo zmian: nagła, wyraźna zmiana zachowania zasługuje na większą uważność niż stopniowe dorastanie.

Lęk u nastolatka często ukrywa się pod unikaniem, perfekcjonizmem, drażliwością albo dolegliwościami z ciała. Dziecko może opuszczać lekcje, rezygnować z wyjść ze znajomymi, godzinami poprawiać zadania lub wybuchać złością, gdy coś wymyka się spod kontroli. Częste bóle brzucha, głowy czy nudności bez wyraźnej przyczyny medycznej też bywają sygnałem napięcia. Zamiast etykietować, lepiej delikatnie nazwać to, co widzisz, i zapytać, jak się z tym czuje.

Wypalenie szkolne to stan wyczerpania, w którym nastolatek traci siłę i sens nauki, mimo że wcześniej się starał. Objawia się zmęczeniem, zniechęceniem, cynizmem wobec szkoły, spadkiem ocen i poczuciem, że cokolwiek zrobi, i tak będzie za mało. Często narasta przy dużej presji ocen, lęku przed porażką i braku czasu na odpoczynek. Pomaga zmniejszenie obciążenia, rozmowa o oczekiwaniach bez oceniania oraz wsparcie psychologa, gdy stan się utrzymuje.

Najlepiej zacząć od spokojnego, krótkiego zdania, które nie brzmi jak przesłuchanie. Zamiast „co się z tobą dzieje?” spróbuj „widzę, że ostatnio jesteś zmęczony, jestem, jeśli zechcesz pogadać”. Dobre momenty to często wspólna jazda, spacer czy gotowanie, bo rozmowa bokiem jest łatwiejsza niż twarzą w twarz. Słuchaj bez natychmiastowego naprawiania i unikaj zdań bagatelizujących, takich jak „inni mają gorzej”. Milczenie też bywa komunikatem.

Tak, stres i lęk często dają objawy z ciała, takie jak bóle brzucha, głowy, nudności czy kłopoty ze snem. To tak zwana somatyzacja, a objawy są prawdziwe, a nie udawane. Zawsze warto zacząć od konsultacji lekarskiej, żeby wykluczyć przyczyny medyczne. Jeśli badania nic nie wykazują, a dolegliwości pojawiają się głównie przed szkołą czy stresującymi sytuacjami, warto rozważyć podłoże emocjonalne i skonsultować się z psychologiem.

Do psychologa warto się zgłosić, gdy smutek, lęk, drażliwość lub wycofanie trwają tygodniami i wyraźnie utrudniają naukę, relacje albo sen. Pilnej reakcji wymagają słowa o bezsensie życia, myśli samobójcze, samookaleczenia i nagła, duża zmiana zachowania. Wsparcia udziela całodobowo telefon 116 111 dla dzieci i młodzieży, rodzice mogą dzwonić pod 800 12 12 12 lub 116 123, a w nagłym zagrożeniu trzeba wezwać pomoc pod numerem 112.

Praktyczną wiedzę dla rodziców zebrało szkolenie CWP „Nastolatek pod presją, stres, lęk i przeciążenie”. Kurs pomaga odróżnić normę rozwojową od sygnałów ostrzegawczych, rozpoznać ukryty lęk, wypalenie szkolne i somatyzację oraz przygotować się do rozmowy, która nie zamyka nastolatka. Zawiera też checklistę pierwszych kroków, wskazówki, jak zaproponować konsultację, i listę kontaktów kryzysowych. Szkolenie nie zastępuje pomocy specjalisty, ale ułatwia zauważenie, kiedy jest potrzebna.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.