Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Nastolatek pod presją, stres, lęk i przeciążenie

Jak rozpoznać, kiedy nastolatek potrzebuje pomocy, i jak z nim o tym rozmawiać

Godziny dydaktyczne
3 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
78 lekcji
Nastolatek pod presją, stres, lęk i przeciążenie

Praktyczny kurs dla rodziców nastolatków, którzy widzą, że z dzieckiem dzieje się coś więcej niż typowy bunt: wycofanie, drażliwość, problemy ze snem czy nauką, ale nie wiedzą, jak to nazwać ani co z tym zrobić. Uczy odróżniać normę rozwojową od sygnałów ostrzegawczych, rozpoznawać ukryty stres i lęk, rozmawiać tak, żeby nastolatek się nie zamykał, i wiedzieć, kiedy warto sięgnąć po pomoc specjalisty.

Czego się nauczysz

  • Odróżniasz typowy bunt nastolatka od sygnałów, które wymagają uwagi
  • Rozpoznajesz ukryty stres, lęk i przeciążenie, nawet gdy dziecko o nich nie mówi wprost
  • Wiesz, jak rozmawiać, żeby nastolatek się nie zamykał, i czego lepiej nie mówić

Dla kogo jest to szkolenie

  • Rodzice nastolatków w wieku 11-19 lat, którzy zauważają niepokojące zmiany w zachowaniu dziecka
  • Rodzice, którzy czują, że nastolatek się przed nimi zamyka i nie wiedzą, jak to zmienić
  • Opiekunowie szukający jasnych sygnałów, kiedy warto skonsultować dziecko ze specjalistą

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Diagnozę kliniczną czy terapię, kurs pomaga rozpoznać sygnały i wskazuje, kiedy szukać pomocy specjalisty, ale jej nie zastępuje
  • Gotowych scenariuszy na każdą sytuację, każdy nastolatek i każda rodzina są inne

Program szkolenia

78 lekcji w 26 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Co jest normą w dorastaniu

Moduł 2

Pierwsze sygnały ostrzegawcze

  • Skala nasilenia: od normy do alarmu1 min
  • Zmiana nagła a zmiana stopniowa1 min
  • Kiedy obserwować, a kiedy reagować1 min
Moduł 3

Jak wygląda przeciążenie nastolatka

  • Codzienne obciążenie, z czego się składa1 min
  • Objawy przeciążenia: zmęczenie, drażliwość, spadek motywacji1 min
  • Różnica między zmęczeniem a wypaleniem1 min
Moduł 4

Fizjologia stresu i błędne koło

  • Co się dzieje w ciele pod wpływem chronicznego stresu1 min
  • Błędne koło: stres, sen i radzenie sobie1 min
  • Kiedy codzienne przeciążenie staje się chroniczne1 min
Moduł 5

Lęk, którego nastolatek nie nazywa wprost

  • Dlaczego nastolatek nie mówi wprost o lęku1 min
  • Unikanie jako maska lęku1 min
  • Perfekcjonizm i kontrola jako reakcja na lęk11 min
Moduł 6

Jak lęk maskuje się w codziennym zachowaniu

  • Objawy fizyczne i behawioralne ukrytego lęku1 min
  • Lęk uogólniony a lęk sytuacyjny1 min
  • Jak delikatnie nazwać lęk, bez etykietowania11 min
Moduł 7

Co kryje się za wycofaniem

  • Wycofanie społeczne: normalne czy niepokojące1 min
  • Kiedy milczenie jest komunikatem1 min
  • Jak utrzymać kontakt, nie naruszając granic1 min
Moduł 8

Drażliwość i wybuchy jako komunikat

  • Skąd się biorą wybuchy złości1 min
  • Jak reagować w momencie wybuchu1 min
  • Kiedy drażliwość staje się stałym stanem1 min
Moduł 9

Zaburzenia snu u nastolatka

  • Dlaczego nastolatki naturalnie śpią inaczej1 min
  • Jak niedobór snu wpływa na emocje i zachowanie1 min
  • Proste zmiany, które realnie poprawiają sen1 min
Moduł 10

Kiedy nauka staje się sygnałem

  • Spadek ocen jako sygnał, a nie tylko problem do naprawienia1 min
  • Trudności z koncentracją pod obciążeniem1 min
  • Jak wspierać, nie dokładając presji1 min
Moduł 11

Potrzeba przynależności a presja grupy

  • Dlaczego rówieśnicy liczą się bardziej niż rodzice1 min
  • Presja dopasowania i jej koszty1 min
  • Kiedy grupa jest wsparciem, a kiedy obciążeniem1 min
Moduł 12

Porównywanie się i wykluczenie rówieśnicze

  • Ciągłe porównywanie się z rówieśnikami1 min
  • Wykluczenie i hejt rówieśniczy1 min
  • Jak budować odporność na presję rówieśniczą11 min
Moduł 13

Kult ocen i lęk przed porażką

  • Skąd bierze się dzisiejsza presja ocen1 min
  • Lęk przed porażką i jego objawy1 min
  • Jak rozmawiać o ocenach, bez wzmacniania presji1 min
Moduł 14

Oczekiwania rodziców i wypalenie szkolne

  • Jak oczekiwania rodziców docierają do nastolatka1 min
  • Czym jest wypalenie szkolne1 min
  • Jak wspierać nastolatka w wypaleniu szkolnym1 min
Moduł 15

Ból jako język ciała

  • Czym jest somatyzacja1 min
  • Najczęstsze objawy somatyczne u nastolatków1 min
  • Wzorzec, który warto obserwować1 min
Moduł 16

Lekarz czy psycholog, jak to rozróżnić

  • Zawsze zacznij od konsultacji medycznej1 min
  • Kiedy warto rozważyć podłoże psychiczne1 min
  • Jak rozmawiać o objawach fizycznych, bez lekceważenia11 min
Moduł 17

Telefon jako ucieczka czy objaw

  • Dlaczego telefon bywa pierwszym podejrzanym, a nie zawsze słusznie1 min
  • Jak media społecznościowe wpływają na nastrój1 min
  • Jak rozmawiać o telefonie, bez wojny o ekran1 min
Moduł 18

Porównywanie się online i FOMO

  • Wyselekcjonowane życie innych a porównywanie się1 min
  • FOMO, czyli lęk przed przegapieniem1 min
  • Zdrowsze korzystanie z mediów społecznościowych, krok po kroku11 min
Moduł 19

Pierwsze zdanie, które otwiera rozmowę

  • Dlaczego pierwsze zdanie decyduje o całej rozmowie1 min
  • Pytania, które otwierają, i pytania, które zamykają1 min
  • Jak wybrać dobry moment na rozmowę1 min
Moduł 20

Słuchanie bez naprawiania

  • Dlaczego instynkt naprawiania często szkodzi1 min
  • Techniki aktywnego słuchania dopasowane do nastolatka1 min
  • Gdy milczenie mówi więcej niż słowa1 min
Moduł 21

Sygnały, które wymagają konsultacji

  • Zbierając sygnały z całego kursu w jeden obraz1 min
  • Mity, które powstrzymują rodziców przed konsultacją1 min
  • Gdzie szukać pomocy w Polsce1 min
Moduł 22

Jak zaproponować konsultację i czego się spodziewać

  • Jak zaproponować konsultację, bez oporu1 min
  • Czego spodziewać się po pierwszej konsultacji1 min
  • Co, jeśli nastolatek odmawia1 min
Moduł 23

Zdania, które zamykają rozmowę

  • Dlaczego dobre intencje nie wystarczają1 min
  • Zdania, które bagatelizują uczucia1 min
  • Zdania, które brzmią jak przesłuchanie1 min
Moduł 24

Porównywanie, minimalizowanie i presja pozytywnego myślenia

  • Porównania, które bolą, nawet w dobrej wierze1 min
  • Presja pozytywnego myślenia1 min
  • Jak naprawić relację po niefortunnym zdaniu1 min
Moduł 25

Checklista i pierwsze kroki

  • Checklista na najbliższy tydzień1 min
  • Podsumowanie: kiedy działać samodzielnie, a kiedy szukać pomocy1 min
  • Jak rozmawiać z drugim rodzicem o obserwacjach1 min
Moduł 26

Kontakty kryzysowe i gdy nie widać poprawy

  • Sygnały kryzysowe wymagające natychmiastowej reakcji1 min
  • Kontakty kryzysowe, które warto zapisać już teraz1 min
  • Co robić, gdy mimo wszystko nie widać poprawy1 min

Najczęściej zadawane pytania

Stres u nastolatka często widać bardziej w zachowaniu niż w słowach. Mogą to być drażliwość, wycofanie, kłopoty ze snem, zmęczenie mimo odpoczynku, spadek motywacji i ocen, a także bóle głowy czy brzucha. Nastolatki rzadko mówią wprost „jestem zestresowany”, bo same nie zawsze to nazywają albo boją się zbagatelizowania. Warto obserwować, czy zmiany trwają dłużej, narastają i czy utrudniają codzienne życie, a nie oceniać po jednym gorszym dniu.

Bunt to zwykle sprzeciw wobec zasad i rodziców, a lęk i przeciążenie częściej objawiają się unikaniem, wycofaniem i spadkiem energii. Buntujący się nastolatek nadal ma swoje pasje, znajomych i plany. U przeciążonego widać zmęczenie, utratę zainteresowań, kłopoty ze snem i coraz większe trudności z codziennymi obowiązkami. Ważne jest też tempo zmian: nagła, wyraźna zmiana zachowania zasługuje na większą uważność niż stopniowe dorastanie.

Lęk u nastolatka często ukrywa się pod unikaniem, perfekcjonizmem, drażliwością albo dolegliwościami z ciała. Dziecko może opuszczać lekcje, rezygnować z wyjść ze znajomymi, godzinami poprawiać zadania lub wybuchać złością, gdy coś wymyka się spod kontroli. Częste bóle brzucha, głowy czy nudności bez wyraźnej przyczyny medycznej też bywają sygnałem napięcia. Zamiast etykietować, lepiej delikatnie nazwać to, co widzisz, i zapytać, jak się z tym czuje.

Wypalenie szkolne to stan wyczerpania, w którym nastolatek traci siłę i sens nauki, mimo że wcześniej się starał. Objawia się zmęczeniem, zniechęceniem, cynizmem wobec szkoły, spadkiem ocen i poczuciem, że cokolwiek zrobi, i tak będzie za mało. Często narasta przy dużej presji ocen, lęku przed porażką i braku czasu na odpoczynek. Pomaga zmniejszenie obciążenia, rozmowa o oczekiwaniach bez oceniania oraz wsparcie psychologa, gdy stan się utrzymuje.

Najlepiej zacząć od spokojnego, krótkiego zdania, które nie brzmi jak przesłuchanie. Zamiast „co się z tobą dzieje?” spróbuj „widzę, że ostatnio jesteś zmęczony, jestem, jeśli zechcesz pogadać”. Dobre momenty to często wspólna jazda, spacer czy gotowanie, bo rozmowa bokiem jest łatwiejsza niż twarzą w twarz. Słuchaj bez natychmiastowego naprawiania i unikaj zdań bagatelizujących, takich jak „inni mają gorzej”. Milczenie też bywa komunikatem.

Tak, stres i lęk często dają objawy z ciała, takie jak bóle brzucha, głowy, nudności czy kłopoty ze snem. To tak zwana somatyzacja, a objawy są prawdziwe, a nie udawane. Zawsze warto zacząć od konsultacji lekarskiej, żeby wykluczyć przyczyny medyczne. Jeśli badania nic nie wykazują, a dolegliwości pojawiają się głównie przed szkołą czy stresującymi sytuacjami, warto rozważyć podłoże emocjonalne i skonsultować się z psychologiem.

Do psychologa warto się zgłosić, gdy smutek, lęk, drażliwość lub wycofanie trwają tygodniami i wyraźnie utrudniają naukę, relacje albo sen. Pilnej reakcji wymagają słowa o bezsensie życia, myśli samobójcze, samookaleczenia i nagła, duża zmiana zachowania. Wsparcia udziela całodobowo telefon 116 111 dla dzieci i młodzieży, rodzice mogą dzwonić pod 800 12 12 12 lub 116 123, a w nagłym zagrożeniu trzeba wezwać pomoc pod numerem 112.

Praktyczną wiedzę dla rodziców zebrało szkolenie CWP „Nastolatek pod presją, stres, lęk i przeciążenie”. Kurs pomaga odróżnić normę rozwojową od sygnałów ostrzegawczych, rozpoznać ukryty lęk, wypalenie szkolne i somatyzację oraz przygotować się do rozmowy, która nie zamyka nastolatka. Zawiera też checklistę pierwszych kroków, wskazówki, jak zaproponować konsultację, i listę kontaktów kryzysowych. Szkolenie nie zastępuje pomocy specjalisty, ale ułatwia zauważenie, kiedy jest potrzebna.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Dla rodziców i bliskich

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Przewodnik dla rodziców dziewcząt w okresie dojrzewania: co w zmianach nastolatki jest zupełnie normalne, jak rozumieć jej ciało, mózg, emocje i bunt, kiedy trudność jest tylko fazą, a kiedy staje się sygnałem, który warto skonsultować ze specjalistą — i jak rozmawiać, stawiać granice oraz odbudowywać bliskość.

5 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencie

Przeczytaj także