Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Trauma u dzieci – diagnoza, terapia i techniki pracy z dzieckiem

Obszerne kompendium klinicznej pracy z dzieckiem po traumie — od oceny i mapowania, przez regulację i przetwarzanie, po bezpieczne zamknięcie procesu.

Godziny dydaktyczne
15 godz.
Poziom
Zaawansowany
Program
87 lekcji
Trauma u dzieci – diagnoza, terapia i techniki pracy z dzieckiem

Pogłębione, 40-godzinne szkolenie dla psychologów i terapeutów pracujących z dziećmi i młodzieżą po doświadczeniach traumatycznych. Kurs prowadzi przez cały łuk pracy klinicznej: ocenę i mapowanie traumy, pracę z częściami self i więzią terapeutyczną, specyfikę zaniedbania i porzucenia, pracę z dzieckiem po przemocy i wykorzystaniu (z naciskiem na bezpieczeństwo, obowiązki prawne i superwizję), techniki narracyjne, regulację somatyczną, perspektywę systemową i rodzinną oraz bezpieczne zamknięcie procesu terapeutycznego. Każda z 72 lekcji protokołowych łączy krótkie ugruntowanie teoretyczne z konkretnymi, gotowymi do zastosowania protokołami opisanymi krok po kroku — z celem, wskazaniami, przebiegiem, ostrzeżeniami i przeciwwskazaniami. W całości ponad 200 odrębnych technik i protokołów.

Kurs uzupełniają dwa studia przypadków (zaburzenie przywiązania po zaniedbaniu i PTSD po jednorazowym zdarzeniu), quiz z uzasadnieniami i ćwiczeniem po każdym module oraz moduł o rozpoznaniu PTSD i złożonego PTSD według ICD-11, metodach o udokumentowanej skuteczności, populacjach szczególnych, etyce i dylematach zgody, z siedmioma gotowymi arkuszami do pracy.

Szkolenie ma charakter edukacyjny i poszerza warsztat pracy w obszarze traumy dziecięcej. Praca z traumą złożoną wymaga superwizji i nie zastępuje przygotowania klinicznego terapeuty. Szkolenie dostępne online, z certyfikatem ukończenia i liczbą godzin dydaktycznych do dokumentacji rozwoju zawodowego.

Czego się nauczysz

  • Przeprowadzasz pełną ocenę i mapowanie traumy dziecka — wywiad, obserwacja, narzędzia, ocena ryzyka i konceptualizacja
  • Prowadzisz pracę relacyjną i z częściami self, budując więź terapeutyczną jako narzędzie leczenia traumy
  • Rozpoznajesz i pracujesz ze specyfiką zaniedbania, porzucenia, przemocy i wykorzystania — z zachowaniem bezpieczeństwa i obowiązków prawnych
  • Stosujesz techniki narracyjne i regulacji somatycznej dopasowane do wieku i stanu układu nerwowego dziecka
  • Pracujesz z rodziną i systemem oraz bezpiecznie planujesz i przeprowadzasz zamknięcie procesu terapeutycznego
  • Różnicujesz PTSD, złożony PTSD i zaburzenia o podobnym obrazie według ICD-11 i dobierasz ścieżkę pomocy, w tym metody o udokumentowanej skuteczności (TF-CBT, EMDR, CPP)
  • Sprawdzasz wiedzę quizem po każdym module i pracujesz z gotowymi arkuszami, uwzględniając populacje szczególne i dylematy etyczne pracy z dzieckiem

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy i psychoterapeuci pracujący z dziećmi i młodzieżą
  • Terapeuci prowadzący lub rozpoczynający pracę z traumą dziecięcą
  • Specjaliści poradni i placówek wspierających dzieci po doświadczeniach traumatycznych

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Certyfikacja psychotraumatologa ani żadnego towarzystwa — kurs nie zastępuje szkolenia certyfikującego
  • Superwizja indywidualnych przypadków — praca z traumą złożoną jej wymaga i kurs jej nie zastępuje
  • Porada prawna — treści o obowiązkach terapeuty mają charakter edukacyjny i wymagają weryfikacji z aktualnym stanem prawnym

Program szkolenia

87 lekcji w 10 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Ocena i mapowanie traumy

  • Trauma rozwojowa a zdarzenie jednorazowe — ramy oceny Otwarta14 min
  • Wywiad z opiekunem — struktura pierwszego kontaktu4 min
  • Obserwacja kliniczna dziecka — okno tolerancji i sygnały pobudzenia4 min
  • Narzędzia przesiewowe i kwestionariusze — jak stosować z rozwagą4 min
  • Mapowanie relacji i zasobów — genogram i ekomapa dziecka4 min
  • Ocena bezpieczeństwa i ryzyka bieżącego4 min
  • Rozpoznanie dysocjacji u dziecka14 min
  • Konceptualizacja przypadku i hipotezy robocze4 min
  • Informacja zwrotna dla opiekunów i kontrakt terapeutyczny4 min
  • Quiz i ćwiczenie: ocena i mapowanie traumy17 min
Moduł 2

Praca z wewnętrznym dzieckiem i więzią terapeutyczną

  • Model części self w pracy z dzieckiem po traumie4 min
  • Budowanie bezpiecznej więzi terapeutycznej4 min
  • Regulacja przez relację — współregulacja krok po kroku4 min
  • Praca z częścią chroniącą i obronną4 min
  • Praca z częścią zranioną — wewnętrzne dziecko4 min
  • Wstyd toksyczny i przekonania rdzenne o sobie4 min
  • Naprawa zerwań w relacji terapeutycznej (rupture i repair)4 min
  • Praca z przywiązaniem zdezorganizowanym4 min
  • Budowanie bezpiecznej bazy wewnętrznej14 min
  • Quiz i ćwiczenie: więź terapeutyczna i praca z częściami17 min
Moduł 3

Porzucenie i zaniedbanie

  • Zaniedbanie jako trauma braku4 min
  • Skutki deprywacji emocjonalnej — rozpoznanie14 min
  • Praca z lękiem przed odrzuceniem po porzuceniu4 min
  • Odbudowa zaufania do dorosłych4 min
  • Praca z dzieckiem w pieczy zastępczej i po adopcji14 min
  • Zaniedbanie fizyczne i jego skutki rozwojowe4 min
  • Praca z dzieckiem sparentyfikowanym4 min
  • Budowanie poczucia własnej wartości po deprywacji4 min
  • Praca z żałobą po utraconym opiekunie i relacji4 min
  • Quiz i ćwiczenie: porzucenie i zaniedbanie18 min
Moduł 4

Wykorzystanie i przemoc

  • Rozpoznanie objawów przemocy i wykorzystania14 min
  • Obowiązki prawne terapeuty i ścieżki zgłaszania4 min
  • Bezpieczne przyjęcie ujawnienia (disclosure)14 min
  • Praca z dzieckiem po przemocy fizycznej4 min
  • Praca z dzieckiem po przemocy psychicznej4 min
  • Praca z dzieckiem po wykorzystaniu seksualnym — zasady ostrożności14 min
  • Trauma a proces sądowy i współpraca z wymiarem sprawiedliwości4 min
  • Bezpieczeństwo, seksualizacja zachowań i granice ciała4 min
  • Zapobieganie retraumatyzacji i trauma wtórna terapeuty4 min
  • Quiz i ćwiczenie: przemoc, wykorzystanie i obowiązki terapeuty17 min
Moduł 5

Przepracowanie narracyjne

  • Narracja a trauma — dlaczego opowieść leczy4 min
  • Techniki zewnętrznizacji problemu4 min
  • Budowanie linii czasu doświadczeń4 min
  • Praca z narracją zdarzenia traumatycznego4 min
  • Odnajdywanie wyjątków i unikalnych rezultatów14 min
  • List, księga życia i dokumenty terapeutyczne4 min
  • Techniki narracyjne przez zabawę i sztukę u młodszych dzieci4 min
  • Przekształcanie znaczenia — od ofiary do ocalałego4 min
  • Integracja narracji traumy z tożsamością dziecka4 min
  • Quiz i ćwiczenie: przepracowanie narracyjne17 min
Moduł 6

Regulacja somatyczna

  • Układ nerwowy dziecka — teoria poliwagalna w praktyce4 min
  • Techniki uziemiania (grounding)4 min
  • Praca z oddechem u dzieci4 min
  • Regulacja przez ruch4 min
  • Praca z napięciem i rozładowaniem w ciele4 min
  • Interocepcja i mapowanie ciała14 min
  • Regulacja sensoryczna4 min
  • Techniki na hiperpobudzenie i hipopobudzenie4 min
  • Budowanie samoregulacji somatycznej i domowy zestaw narzędzi4 min
  • Quiz i ćwiczenie: regulacja somatyczna18 min
Moduł 7

Trauma systemowa

  • Trauma w systemie rodzinnym — perspektywa14 min
  • Psychoedukacja opiekunów o traumie4 min
  • Praca z opiekunem jako współregulatorem4 min
  • Trauma międzypokoleniowa4 min
  • Rodzeństwo i dynamika systemu4 min
  • Współpraca ze szkołą i środowiskiem dziecka4 min
  • Praca z rodziną w kryzysie i przy rozpadzie systemu14 min
  • Traumatyzacja wtórna opiekunów i wsparcie rodziny4 min
  • Budowanie środowiska leczącego wokół dziecka14 min
  • Quiz i ćwiczenie: trauma systemowa i praca z rodziną17 min
Moduł 8

Integracja i zamknięcie procesu

  • Rozpoznanie gotowości do zakończenia procesu4 min
  • Konsolidacja zasobów i osiągnięć dziecka4 min
  • Praca z lękiem przed zakończeniem4 min
  • Zapobieganie nawrotom i plan na przyszłość4 min
  • Rytuały zakończenia i domknięcia4 min
  • Praca z przedwczesnym i niedokończonym zakończeniem4 min
  • Powrót do rozwoju i wzrost potraumatyczny4 min
  • Ewaluacja procesu i follow-up4 min
  • Zakończenie relacji terapeutycznej — pożegnanie4 min
  • Quiz i ćwiczenie: integracja i zamknięcie procesu17 min
Moduł 9

Studia przypadków

  • Studium przypadku: Rozalia, 5 lat, dziecko, które nie szuka pocieszenia12 min
  • Studium przypadku: Kuba, 9 lat, PTSD po wypadku samochodowym20 min
Moduł 10

Rozpoznanie, metody, populacje szczególne i etyka

  • PTSD i złożony PTSD u dzieci według ICD-11: kryteria i różnicowanie16 min
  • Metody o udokumentowanej skuteczności: TF-CBT, EMDR, CPP i inne15 min
  • Populacje szczególne: małe dzieci, niepełnosprawność, migracja i trauma medyczna15 min
  • Etyka, zgoda, superwizja i typowe błędy w pracy z traumą dziecka16 min
  • Gotowe arkusze do pracy z dzieckiem po traumie i jego opiekunem15 min

Najczęściej zadawane pytania

Traumę u dziecka rozpoznaje się częściej po zmianach w zachowaniu i ciele niż po tym, co dziecko mówi. Mogą pojawić się koszmary, problemy ze snem, lęk przed rozstaniem, regres rozwojowy, drażliwość, wybuchy złości, wycofanie, nadmierna czujność lub odtwarzanie trudnego zdarzenia w zabawie. Dzieci często skarżą się na bóle brzucha czy głowy. Ocena wymaga wywiadu z opiekunem, obserwacji dziecka i uwzględnienia etapu rozwojowego, bo te same objawy mogą mieć różne przyczyny.

Jednorazowe zdarzenie traumatyczne to np. wypadek, pożar czy nagła śmierć bliskiej osoby, a trauma rozwojowa to długotrwałe, powtarzające się doświadczenia w relacjach z opiekunami, takie jak przemoc, zaniedbanie czy porzucenie. Trauma rozwojowa wpływa szerzej na rozwój dziecka: regulację emocji, poczucie bezpieczeństwa, obraz siebie i zdolność do tworzenia więzi. Dlatego praca z nią zwykle trwa dłużej i wymaga silnego włączenia systemu opiekuńczego.

Tak, zaniedbanie może być poważną traumą, określaną jako trauma braku, bo dziecko nie otrzymuje opieki, uwagi i emocjonalnej odpowiedzi, których potrzebuje do rozwoju. Skutki deprywacji emocjonalnej bywają mniej widoczne niż skutki przemocy, ale mogą obejmować trudności w regulacji emocji, więziach, rozwoju mowy i poczuciu własnej wartości. Zaniedbanie często jest długo niezauważane. Rozpoznanie wymaga uważnej obserwacji dziecka i rzetelnego wywiadu z opiekunami.

Gdy dziecko ujawnia wykorzystanie lub przemoc, trzeba zachować spokój, wysłuchać, uwierzyć, podziękować za zaufanie i nie obiecywać zachowania tajemnicy. Nie należy prowadzić szczegółowego wypytywania ani zadawać sugerujących pytań, bo może to zaszkodzić dziecku i dalszemu postępowaniu. Specjalista musi znać swoje obowiązki prawne, w tym procedurę Niebieskiej Karty i zasady powiadamiania odpowiednich instytucji. Dziecku można wskazać telefon 116 111 lub 800 12 12 12, a w nagłym zagrożeniu 112.

Dziecku po traumie pomaga się regulować emocje przede wszystkim przez współregulację, czyli obecność spokojnego dorosłego, który pomaga mu wrócić do równowagi. W gabinecie stosuje się techniki uziemiania, oddechowe, pracę z ciałem, ruchem i zmysłami oraz naukę rozpoznawania sygnałów rozregulowania. Ważne jest przewidywalne otoczenie i stały rytm sesji. Umiejętności regulacji buduje się przed przetwarzaniem traumatycznych wspomnień, aby dziecko nie zostało przeciążone.

Przetwarzanie traumy w terapii dziecka polega na stopniowym, bezpiecznym zbliżaniu się do trudnych wspomnień i tworzeniu spójnej narracji o tym, co się wydarzyło. Stosuje się techniki narracyjne, zabawę, rysunek, pracę z symbolami i eksternalizację problemu, dopasowane do wieku dziecka. Przetwarzanie zaczyna się dopiero wtedy, gdy dziecko ma wystarczające umiejętności regulacji i poczucie bezpieczeństwa. Celem jest zmniejszenie mocy wspomnień i odbudowa poczucia wpływu.

Opiekunowie odgrywają w terapii dziecka po traumie kluczową rolę, bo to oni na co dzień zapewniają dziecku bezpieczeństwo i współregulację. Psychoedukacja pomaga im zrozumieć, że trudne zachowania dziecka często są reakcją na traumę, a nie złośliwością. Ważne jest też wsparcie ich samych, zwłaszcza gdy również doświadczyli trudnych wydarzeń. Jeśli źródłem traumy był system rodzinny, terapia wymaga szczególnej uwagi na bezpieczeństwo dziecka i współpracy z innymi instytucjami.

Specjalista może uczyć się pracy z dzieckiem po traumie na materiale, który prowadzi przez cały proces kliniczny. Szkolenie CWP „Trauma u dzieci – diagnoza, terapia i techniki pracy z dzieckiem” omawia ocenę i mapowanie traumy, pracę z więzią terapeutyczną, zaniedbanie, przemoc i wykorzystanie, obowiązki prawne terapeuty, przepracowanie narracyjne, regulację somatyczną, traumę systemową i bezpieczne zamknięcie procesu. Jest przeznaczone dla psychologów i terapeutów dzieci i młodzieży.

W ICD-11 zespół stresu pourazowego obejmuje trzy grupy objawów: ponowne przeżywanie zdarzenia tak, jakby działo się teraz, unikanie przypomnień oraz utrzymujące się poczucie zagrożenia. Złożony PTSD wymaga spełnienia tych kryteriów i dodatkowo trwałych trudności w regulacji emocji, w obrazie siebie oraz w relacjach. Częściej wiąże się z traumą długotrwałą i powtarzalną, na przykład przemocą domową. U dzieci ponowne przeżywanie często widać w zabawie, a nie w słowach, dlatego ocena opiera się na obserwacji i wywiadzie z opiekunem.

Wytyczne międzynarodowe, w tym WHO i brytyjskiego NICE, wskazują jako leczenie pierwszego wyboru PTSD u dzieci i młodzieży psychoterapię skoncentrowaną na traumie, przede wszystkim terapię poznawczo behawioralną skoncentrowaną na traumie (TF-CBT), prowadzoną z udziałem opiekuna. Stosuje się także EMDR, a u dzieci do około 5 lat psychoterapię dziecko rodzic (CPP). Wytyczne odradzają rutynowy jednorazowy debriefing po zdarzeniu. Każda z tych metod wymaga osobnego szkolenia terapeuty.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Interwencja kryzysowa dla psychologów: pierwszy kontakt, ocena bezpieczeństwa i plan pomocy krok po krokuNowość

Trauma, PTSD i interwencja kryzysowa

Interwencja kryzysowa dla psychologów: pierwszy kontakt, ocena bezpieczeństwa i plan pomocy krok po kroku

Kurs dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i interwentów: pierwszy kontakt i stabilizacja, ocena bezpieczeństwa i ryzyka samobójczego, plan bezpieczeństwa i plan pomocy, praca przez telefon i online, nagła śmierć i postwencja, przemoc domowa i seksualna, zdarzenia masowe, kryzys dziecka i kryzys w szkole, polskie prawo i dbanie o siebie.

18 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Praca ze wstydem po traumie – metody terapeutyczneNowość

Trauma, PTSD i interwencja kryzysowa

Praca ze wstydem po traumie – metody terapeutyczne

Rozpoznawanie wstydu traumatycznego w gabinecie i metody terapeutyczne: terapia skoncentrowana na współczuciu, praca z częściami, self-compassion

27 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także