Trauma u dzieci – diagnoza, terapia i techniki pracy z dzieckiem

Jednorazowe zdarzenie traumatyczne to np. wypadek, pożar czy nagła śmierć bliskiej osoby, a trauma rozwojowa to długotrwałe, powtarzające się doświadczenia w relacjach z opiekunami, takie jak przemoc, zaniedbanie czy porzucenie. Trauma rozwojowa wpływa szerzej na rozwój dziecka: regulację emocji, poczucie bezpieczeństwa, obraz siebie i zdolność do tworzenia więzi. Dlatego praca z nią zwykle trwa dłużej i wymaga silnego włączenia systemu opiekuńczego.

Tak, zaniedbanie może być poważną traumą, określaną jako trauma braku, bo dziecko nie otrzymuje opieki, uwagi i emocjonalnej odpowiedzi, których potrzebuje do rozwoju. Skutki deprywacji emocjonalnej bywają mniej widoczne niż skutki przemocy, ale mogą obejmować trudności w regulacji emocji, więziach, rozwoju mowy i poczuciu własnej wartości. Zaniedbanie często jest długo niezauważane. Rozpoznanie wymaga uważnej obserwacji dziecka i rzetelnego wywiadu z opiekunami.

Gdy dziecko ujawnia wykorzystanie lub przemoc, trzeba zachować spokój, wysłuchać, uwierzyć, podziękować za zaufanie i nie obiecywać zachowania tajemnicy. Nie należy prowadzić szczegółowego wypytywania ani zadawać sugerujących pytań, bo może to zaszkodzić dziecku i dalszemu postępowaniu. Specjalista musi znać swoje obowiązki prawne, w tym procedurę Niebieskiej Karty i zasady powiadamiania odpowiednich instytucji. Dziecku można wskazać telefon 116 111 lub 800 12 12 12, a w nagłym zagrożeniu 112.

Dziecku po traumie pomaga się regulować emocje przede wszystkim przez współregulację, czyli obecność spokojnego dorosłego, który pomaga mu wrócić do równowagi. W gabinecie stosuje się techniki uziemiania, oddechowe, pracę z ciałem, ruchem i zmysłami oraz naukę rozpoznawania sygnałów rozregulowania. Ważne jest przewidywalne otoczenie i stały rytm sesji. Umiejętności regulacji buduje się przed przetwarzaniem traumatycznych wspomnień, aby dziecko nie zostało przeciążone.

Przetwarzanie traumy w terapii dziecka polega na stopniowym, bezpiecznym zbliżaniu się do trudnych wspomnień i tworzeniu spójnej narracji o tym, co się wydarzyło. Stosuje się techniki narracyjne, zabawę, rysunek, pracę z symbolami i eksternalizację problemu, dopasowane do wieku dziecka. Przetwarzanie zaczyna się dopiero wtedy, gdy dziecko ma wystarczające umiejętności regulacji i poczucie bezpieczeństwa. Celem jest zmniejszenie mocy wspomnień i odbudowa poczucia wpływu.

Opiekunowie odgrywają w terapii dziecka po traumie kluczową rolę, bo to oni na co dzień zapewniają dziecku bezpieczeństwo i współregulację. Psychoedukacja pomaga im zrozumieć, że trudne zachowania dziecka często są reakcją na traumę, a nie złośliwością. Ważne jest też wsparcie ich samych, zwłaszcza gdy również doświadczyli trudnych wydarzeń. Jeśli źródłem traumy był system rodzinny, terapia wymaga szczególnej uwagi na bezpieczeństwo dziecka i współpracy z innymi instytucjami.

Specjalista może uczyć się pracy z dzieckiem po traumie na materiale, który prowadzi przez cały proces kliniczny. Szkolenie CWP „Trauma u dzieci – diagnoza, terapia i techniki pracy z dzieckiem” omawia ocenę i mapowanie traumy, pracę z więzią terapeutyczną, zaniedbanie, przemoc i wykorzystanie, obowiązki prawne terapeuty, przepracowanie narracyjne, regulację somatyczną, traumę systemową i bezpieczne zamknięcie procesu. Jest przeznaczone dla psychologów i terapeutów dzieci i młodzieży.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.