Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Seksualność w gabinecie psychologa: jak o niej rozmawiać

Pytania, których nie zadajemy z zakłopotania — i granica między wsparciem a kompetencją seksuologa.

Godziny dydaktyczne
8 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
57 lekcji
Seksualność w gabinecie psychologa: jak o niej rozmawiać

Znaczna część pacjentów nie zgłosi trudności seksualnych, dopóki psycholog o nie nie zapyta. Znaczna część psychologów nie pyta, bo nie wie, co zrobi z odpowiedzią.

Szkolenie daje minimum warsztatowe: jak włączyć pytanie o seksualność do wywiadu, żeby nie brzmiało jak wtręt; jak rozmawiać o obniżonym pożądaniu, bólu, rozbieżności potrzeb i pornografii bez oceniania; kiedy sprawa wymaga skierowania do lekarza, seksuologa lub fizjoterapeuty uroginekologicznego.

Osobno omawiamy pracę z osobami LGBT+, z pacjentami po doświadczeniu przemocy seksualnej oraz sytuacje, w których to psycholog jest przedmiotem zainteresowania erotycznego pacjenta i musi to zaadresować, nie kończąc relacji terapeutycznej.

Szkolenie z seksuologii dla psychologów: jak rozmawiać o seksualności pacjenta w gabinecie. Szkolenie dostępne online, z certyfikatem do dokumentacji rozwoju zawodowego.

Czego się nauczysz

  • Włączysz pytanie o funkcjonowanie seksualne do standardowego wywiadu
  • Poprowadzisz rozmowę o obniżonym pożądaniu i rozbieżności potrzeb w parze
  • Rozpoznasz sygnały wymagające konsultacji lekarskiej lub seksuologicznej
  • Zaadresujesz przeniesienie erotyczne bez wycofania się z relacji terapeutycznej
  • Unikniesz najczęstszych błędów językowych w rozmowie z osobami LGBT+
  • Przeprowadzisz rozmowę przesiewową o funkcjonowaniu seksualnym według arkusza i zdecydujesz, czy i dokąd skierować pacjenta
  • Odróżnisz natrętne myśli o treści seksualnej od preferencji i zapiszesz rozmowę o seksualności w dokumentacji zgodnie z zasadami ochrony danych

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy praktycy bez przygotowania seksuologicznego
  • Psychoterapeuci pracujący indywidualnie i z parami
  • Psycholodzy zdrowia i pracujący z pacjentami somatycznymi

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Szkolenie nie przygotowuje do prowadzenia terapii zaburzeń seksualnych ani nie zastępuje podyplomowego kształcenia w seksuologii
  • Nie obejmuje diagnostyki i leczenia medycznego dysfunkcji seksualnych
  • Nie jest szkoleniem z opiniowania w sprawach dotyczących przestępstw seksualnych

Program szkolenia

57 lekcji w 12 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Otworzyć temat

  • Pytanie o seksualność jako element wywiadu Otwarta2 min
  • Model PLISSIT — cztery poziomy interwencji i twoje miejsce w nich12 min
  • Własne zakłopotanie terapeuty12 min
  • Różnorodność orientacji i tożsamości — język, który nie rani2 min
  • Quiz: pytanie o seksualność, PLISSIT i własne zakłopotanie15 min
Moduł 2

Najczęstsze zgłoszenia

  • Obniżone pożądanie i rozbieżność potrzeb w parze12 min
  • Ból, lęk i unikanie kontaktu2 min
  • Trudności z erekcją i wytryskiem — co wiedzieć, zanim skierujesz2 min
  • Pornografia i zachowania seksualne poza kontrolą2 min
  • Quiz: pożądanie, ból, erekcja i pornografia14 min
Moduł 3

Kontekst medyczny i cykl życia

  • Leki i choroby somatyczne a funkcje seksualne2 min
  • Seksualność w cyklu życia pary: ciąża, połóg, menopauza, starzenie się2 min
  • Praktyki niekonwencjonalne i związki niemonogamiczne2 min
  • Quiz: leki, choroby, etapy życia i niemonogamia14 min
Moduł 4

Trudne sytuacje w relacji terapeutycznej

  • Przeniesienie erotyczne — jak je zaadresować2 min
  • Pacjent po doświadczeniu przemocy seksualnej2 min
  • Granice kompetencji i kierowanie dalej2 min
  • Quiz: przeniesienie erotyczne, przemoc seksualna i granice kompetencji14 min
Moduł 5

Zaburzenia seksualne — orientacja w klasyfikacji dla psychologa niebędącego seksuologiem

  • Zaburzenia pożądania i pobudzenia — mapa klasyfikacji, nie recepta na diagnozę2 min
  • Zaburzenia orgazmu i zaburzenia bólowe — kiedy psycholog powinien rozpoznać sygnał do skierowania2 min
  • Parafilie — gdzie kończy się nietypowa preferencja, a zaczyna zaburzenie2 min
  • Kompulsywne zachowania seksualne jako odrębna kategoria kliniczna2 min
  • Quiz: orientacja w klasyfikacji zaburzeń seksualnych14 min
Moduł 6

Seksualność a trauma i przemoc — pogłębienie

  • Trauma seksualna z dzieciństwa a dorosła seksualność — długofalowe wzorce2 min
  • Praca z parą po zdradzie — odbudowa zaufania w wymiarze intymnym2 min
  • Dysocjacja podczas intymności fizycznej — rozpoznawanie i praca z tym zjawiskiem2 min
  • Terapia par, gdy jeden z partnerów ma historię traumy seksualnej, a drugi nie12 min
  • Quiz: trauma, zdrada i dysocjacja w sferze intymnej14 min
Moduł 7

Seksualność osób LGBTQ+ w gabinecie

  • Afirmatywne podejście terapeutyczne — co to znaczy w praktyce, nie tylko deklaratywnie2 min
  • Coming out w różnych momentach życia — specyfika pracy terapeutycznej12 min
  • Tożsamość płciowa a dysforia — podstawowe rozróżnienia dla niespecjalisty2 min
  • Rodziny i związki osób LGBTQ+ — wyzwania nieobecne w pracy z parami heteroseksualnymi2 min
  • Quiz: afirmatywna praca z osobami LGBTQ+14 min
Moduł 8

Seksualność osób starszych i osób z niepełnosprawnością

  • Seksualność osób starszych – mity, realia i milczenie specjalistów2 min
  • Seksualność w domach opieki i placówkach długoterminowych2 min
  • Niepełnosprawność fizyczna a intymność – adaptacja, nie rezygnacja2 min
  • Niepełnosprawność intelektualna, zgoda i ochrona przed wykorzystaniem2 min
  • Quiz: seksualność osób starszych i osób z niepełnosprawnością14 min
Moduł 9

Narzędzia i techniki pracy z tematem seksualności

  • Sensate focus – jak wprowadzić technikę skoncentrowaną na doznaniach12 min
  • Techniki komunikacyjne dla par w obszarze intymności2 min
  • Psychoedukacja seksualna w gabinecie2 min
  • Budowanie sieci współpracy – kiedy i jak kierować dalej2 min
  • Quiz: sensate focus, komunikacja, psychoedukacja i sieć współpracy14 min
Moduł 10

Seksualność a zdrowie psychiczne

  • Depresja i leki przeciwdepresyjne a funkcjonowanie seksualne2 min
  • Seksualność w chorobie afektywnej dwubiegunowej – hiperseksualność w manii2 min
  • Zaburzenia lękowe i lęk przed bliskością po ataku paniki2 min
  • Obraz ciała, zaburzenia odżywiania a funkcjonowanie seksualne2 min
  • Quiz: depresja, choroba dwubiegunowa, lęk i zaburzenia odżywiania14 min
Moduł 11

Konteksty kulturowe, religijne i pokoleniowe w rozmowie o seksualności

  • Różnice pokoleniowe w mówieniu o seksualności2 min
  • Wpływ wychowania religijnego i „kultury czystości” na dorosłą seksualność12 min
  • Brak edukacji seksualnej jako punkt wyjścia pracy terapeutycznej2 min
  • Seksualność w związkach międzykulturowych i wielojęzycznych2 min
  • Quiz: język pokoleń, religia, brak wiedzy i pary międzykulturowe14 min
Moduł 12

Warsztat: arkusz przesiewowy, przypadki z kluczem, prawo i dokumentacja

  • Arkusz przesiewowy funkcjonowania seksualnego i checklista skierowania14 min
  • Przypadek z kluczem: depresja, lek i podejrzenie zdrady14 min
  • Przypadek z kluczem: natrętne myśli o treści seksualnej czy preferencja15 min
  • Prawo, dokumentacja i superwizja w pracy z tematem seksualności14 min

Najczęściej zadawane pytania

Pytanie o seksualność najlepiej włączyć do standardowego wywiadu, tak jak pytanie o sen czy apetyt, i poprzedzić krótkim wyjaśnieniem, że zadaje się je wszystkim pacjentom. Na przykład: „Wiele osób z podobnymi trudnościami zauważa zmiany w życiu intymnym. Jak to wygląda u Pana?”. Pytanie powinno być neutralne, bez założeń co do orientacji czy stanu związku. Pacjent ma prawo nie odpowiadać, ale sama możliwość rozmowy często sprawia, że wraca do tematu później.

Model PLISSIT opisuje cztery poziomy interwencji w obszarze seksualności: przyzwolenie na rozmowę, ograniczoną informację, konkretne sugestie oraz intensywną terapię. Pierwsze dwa poziomy są w zasięgu każdego psychologa: normalizacja tematu i rzetelna psychoedukacja często same w sobie przynoszą ulgę. Konkretne sugestie wymagają już więcej wiedzy, a intensywna terapia należy do seksuologa lub terapeuty seksualnego. Model pomaga psychologowi określić, gdzie kończy się jego rola i kiedy warto skierować pacjenta dalej.

Rozbieżność pożądania w parze jest bardzo częsta i sama w sobie nie świadczy o problemie, trudność pojawia się, gdy para nie potrafi o niej rozmawiać. Warto sprawdzić, jak każdy z partnerów rozumie pożądanie, co je wzmacnia i hamuje, jak wpływają na nie stres, zmęczenie, konflikty, leki czy etap życia. Pomaga odejście od liczenia częstotliwości na rzecz rozmowy o bliskości i potrzebach. Przy nagłej zmianie pożądania warto uwzględnić przyczyny medyczne i skonsultować je z lekarzem.

Pacjenta warto skierować do lekarza lub seksuologa, gdy trudności mogą mieć podłoże medyczne, na przykład pojawiły się nagle, towarzyszy im ból, choroba przewlekła lub nowe leki, oraz przy zaburzeniach erekcji, wytrysku, orgazmu czy bólu podczas współżycia. Skierowanie jest też wskazane, gdy problem wymaga specjalistycznej terapii seksualnej lub gdy psycholog nie ma kompetencji do pracy z danym tematem. Przy bólu u kobiet pomocny bywa także fizjoterapeuta uroginekologiczny. Skierowanie nie oznacza zakończenia współpracy.

Część leków przeciwdepresyjnych może obniżać pożądanie, utrudniać podniecenie i opóźniać lub uniemożliwiać orgazm. Pacjenci często nie łączą tych zmian z leczeniem i nie mówią o nich lekarzowi, a niektórzy z tego powodu przerywają terapię farmakologiczną. Psycholog może zapytać o te objawy, znormalizować je i zachęcić pacjenta do rozmowy z psychiatrą, który może rozważyć zmianę dawki lub leku. Sama depresja również obniża pożądanie, więc źródło trudności nie zawsze jest oczywiste.

Na przeniesienie erotyczne najlepiej reagować spokojnie, bez zawstydzania pacjenta i bez wycofywania się z relacji terapeutycznej. Warto nazwać to, co się dzieje, przypomnieć granice relacji i potraktować uczucia pacjenta jako materiał do zrozumienia, na przykład jego potrzeb bliskości czy wzorców przywiązania. Terapeuta nigdy nie odpowiada na zainteresowanie erotyczne i nie wchodzi w relacje poza gabinetem. Przeniesienie erotyczne, podobnie jak reakcje samego terapeuty, warto omówić na superwizji.

Z osobą po przemocy seksualnej rozmawia się w jej tempie, z pełną kontrolą pacjenta nad tym, co i kiedy mówi. Pomaga wyjaśnienie, że trudności z intymnością, dysocjacja podczas bliskości, lęk czy unikanie dotyku są zrozumiałymi reakcjami po traumie, a nie oznaką „zepsucia”. Najpierw buduje się poczucie bezpieczeństwa i stabilizację, a dopiero potem pracuje z samymi wspomnieniami. Gdy przemoc trwa lub pacjent jest w kryzysie, pomocne są 800 70 2222, 116 123, a w nagłym zagrożeniu 112.

Rozmowy o seksualności warto uczyć się jako umiejętności warsztatowej, która przydaje się niezależnie od specjalizacji. Szkolenie CWP „Seksualność w gabinecie psychologa: jak o niej rozmawiać” pokazuje, jak włączyć pytanie o seksualność do wywiadu, jak rozmawiać o obniżonym pożądaniu, bólu, rozbieżności potrzeb i pornografii bez oceniania, kiedy kierować do lekarza lub seksuologa, jak pracować z osobami LGBT+ i po przemocy seksualnej oraz jak adresować przeniesienie erotyczne.

Tak. Każdy z jedenastu modułów kończy się quizem z pytaniami sytuacyjnymi i uzasadnieniem, dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne. Moduł warsztatowy zawiera dwa fikcyjne przypadki do samodzielnego opracowania z kluczem: pacjenta, u którego po włączeniu leku przeciwdepresyjnego pojawiły się trudności z orgazmem i konflikt w małżeństwie, oraz pacjenta z natrętnymi myślami o treści seksualnej, na którym ćwiczysz różnicowanie natręctw i preferencji. Jest też arkusz przesiewowy funkcjonowania seksualnego z checklistą skierowania.

Przede wszystkim nie reagować odruchowo przerażeniem ani zapewnieniem. Takie treści najczęściej zgłaszają osoby z natręctwami, dla których myśl jest źródłem lęku, a nie podniecenia, i którym pomaga terapia natręctw oraz konsultacja psychiatryczna. Rzadziej chodzi o preferencję seksualną, przy której wskazana jest konsultacja seksuologiczna. Sama myśl nie jest czynem, więc nie uzasadnia zawiadomienia organów ścigania; inaczej jest przy informacji o zachowaniach wobec dziecka. W każdej niejasnej sytuacji potrzebna jest superwizja. Szkolenie omawia ten przypadek krok po kroku.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Terapia par EFT: terapia skoncentrowana na emocjach w praktyce, krok po krokuNowość

Terapia par, rodzin i seksuologia

Terapia par EFT: terapia skoncentrowana na emocjach w praktyce, krok po kroku

Warsztat dla psychologów i psychoterapeutów pracujących z parami: jak zakwalifikować parę, rozpoznać i zdeeskalować cykl negatywny, prowadzić inscenizacje, przeprowadzić parę przez zaangażowanie partnera wycofującego się i złagodzenie partnera dążącego, naprawiać rany przywiązaniowe i utrwalić zmianę.

13 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także