Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Trening Umiejętności Społecznych (TUS) — prowadzenie zajęć krok po kroku, z gotowymi ćwiczeniami

Od doboru grupy po ewaluację postępów — pełny warsztat prowadzenia TUS, z ćwiczeniami gotowymi do przeprowadzenia na zajęciach.

Godziny dydaktyczne
17 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
81 lekcji
Trening Umiejętności Społecznych (TUS) — prowadzenie zajęć krok po kroku, z gotowymi ćwiczeniami

Kurs prowadzi przez cały cykl pracy grupy TUS: diagnozę i dobór uczestników, strukturę zajęć i zasady grupy, a następnie kolejne umiejętności społeczne — nawiązywanie kontaktu, odczytywanie emocji, prowadzenie rozmowy, radzenie sobie z odmową i konfliktem, pracę zespołową i regulację emocji — każdą z konkretnym ćwiczeniem do przeprowadzenia na sesji. Osobne moduły dotyczą modyfikacji dla dzieci ze spektrum autyzmu i z ADHD, włączania rodziców oraz ewaluacji postępów grupy.

Szkolenie z prowadzenia TUS (treningu umiejętności społecznych) online dla psychologów, pedagogów i nauczycieli — z gotowymi scenariuszami zajęć. Szkolenie dostępne online, z certyfikatem do dokumentacji rozwoju zawodowego.

Każdy moduł kończy się quizem z kluczem odpowiedzi i uzasadnieniem. Ostatni moduł zawiera gotowy scenariusz zajęć minuta po minucie z arkuszem planu sesji, przykładowy plan cyklu 12 spotkań, adaptacje dla nastolatków i przedszkolaków, różnicowanie przyczyn braku postępów, dwa studia przypadku oraz zasady zgody, poufności w grupie i superwizji.

Czego się nauczysz

  • Dobierasz grupę i prowadzisz zajęcia TUS według sprawdzonej struktury sesji
  • Masz gotowy zestaw ćwiczeń na każdą kluczową umiejętność społeczną — od kontaktu wzrokowego po rozwiązywanie konfliktów
  • Dostosowujesz prowadzenie grupy do dzieci ze spektrum autyzmu i z ADHD
  • Włączasz rodziców w proces i dokumentujesz postępy uczestników
  • Unikasz najczęstszych błędów, które sprawiają, że grupa traci dynamikę
  • Planujesz cały cykl spotkań i piszesz scenariusz zajęć minuta po minucie, także dla grup nastolatków i przedszkolaków
  • Rozpoznajesz, czy brak postępów wynika z deficytu umiejętności, czy z przyczyn spoza zakresu TUS, i stosujesz zasady zgody, poufności oraz superwizji w pracy z grupą

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy dziecięcy prowadzący grupy TUS
  • Pedagodzy i terapeuci pracujący z dziećmi i młodzieżą
  • Psycholodzy szkolni i poradniani

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Terapia indywidualna — kurs dotyczy wyłącznie pracy grupowej
  • Diagnoza nozologiczna spektrum autyzmu i ADHD

Program szkolenia

81 lekcji w 19 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Czym jest TUS

Moduł 2

Diagnoza umiejętności społecznych przed grupą

  • Wywiad z rodzicem i dzieckiem przed pierwszymi zajęciami1 min
  • Obserwacja w naturalnym środowisku — na co patrzeć1 min
  • Narzędzia przesiewowe do oceny kompetencji społecznych1 min
  • Quiz: diagnoza umiejętności społecznych przed grupą13 min
Moduł 3

Rekrutacja i dobór grupy

  • Kryteria doboru — wiek, poziom funkcjonowania, dynamika grupy1 min
  • Wielkość grupy i częstotliwość spotkań11 min
  • Kiedy dziecko jeszcze nie nadaje się do grupy — alternatywy1 min
  • Quiz: rekrutacja i dobór grupy13 min
Moduł 4

Struktura pojedynczych zajęć

  • Stały schemat sesji — powitanie, część główna, zakończenie11 min
  • Czas trwania części i utrzymanie uwagi grupy11 min
  • Elastyczność w ramach struktury — kiedy odejść od planu11 min
  • Quiz: struktura pojedynczych zajęć13 min
Moduł 5

Zasady grupy i kontrakt

  • Jak wspólnie z dziećmi ustalić zasady, żeby je respektowały1 min
  • Konsekwencje łamania zasad — system bez kar1 min
  • Aktualizowanie kontraktu w trakcie trwania grupy1 min
  • Quiz: zasady grupy i kontrakt12 min
Moduł 6

Nawiązywanie kontaktu i przedstawianie się

  • Ćwiczenie: krąg przedstawiania z elementem pamięciowym11 min
  • Ćwiczenie: kontakt wzrokowy bez wymuszania11 min
  • Trudności charakterystyczne przy tej umiejętności i jak je łagodzić11 min
  • Quiz: nawiązywanie kontaktu i przedstawianie się12 min
Moduł 7

Odczytywanie emocji i mowy ciała

  • Ćwiczenie: rozpoznawanie emocji na zdjęciach i w scenkach11 min
  • Ćwiczenie: dopasowanie mowy ciała do kontekstu11 min
  • Dziecko, które nie odczytuje sygnałów mimo ćwiczeń11 min
  • Quiz: odczytywanie emocji i mowy ciała13 min
Moduł 8

Inicjowanie i podtrzymywanie rozmowy

  • Ćwiczenie: rozpoczynanie rozmowy na neutralny temat11 min
  • Ćwiczenie: podtrzymywanie przez pytania otwarte11 min
  • Kończenie rozmowy bez urywania kontaktu1 min
  • Quiz: inicjowanie i podtrzymywanie rozmowy12 min
Moduł 9

Aktywne słuchanie i zadawanie pytań

  • Ćwiczenie: parafraza i potwierdzanie, że się słucha11 min
  • Ćwiczenie: pytania pogłębiające11 min
  • Rozpoznawanie, kiedy rozmówca chce zakończyć wątek11 min
  • Quiz: aktywne słuchanie i zadawanie pytań12 min
Moduł 10

Radzenie sobie z odmową i krytyką

  • Ćwiczenie: reagowanie na odmowę bez eskalacji11 min
  • Ćwiczenie: przyjmowanie krytyki konstruktywnej11 min
  • Praca z reakcją "wszystko albo nic" na porażkę1 min
  • Quiz: radzenie sobie z odmową i krytyką13 min
Moduł 11

Rozwiązywanie konfliktów rówieśniczych

  • Ćwiczenie: model rozwiązywania sporu krok po kroku11 min
  • Ćwiczenie: scenki konfliktowe i szukanie kompromisu11 min
  • Rola prowadzącego — kiedy interweniować, kiedy nie1 min
  • Quiz: rozwiązywanie konfliktów rówieśniczych12 min
Moduł 12

Praca zespołowa i współpraca w grze

  • Ćwiczenie: zadanie z podziałem ról w grupie11 min
  • Ćwiczenie: gra kooperacyjna z wygraną grupową11 min
  • Dziecko, które dominuje lub wycofuje się z zespołu11 min
  • Quiz: praca zespołowa i współpraca w grze12 min
Moduł 13

Regulacja emocji w sytuacji trudnej

  • Ćwiczenie: rozpoznawanie sygnałów narastającej frustracji11 min
  • Ćwiczenie: techniki uspokajania w warunkach grupowych11 min
  • Plan awaryjny na wybuch emocjonalny podczas zajęć1 min
  • Quiz: regulacja emocji w sytuacji trudnej12 min
Moduł 14

Modyfikacje dla dzieci ze spektrum autyzmu

  • Dostosowanie tempa, bodźców i instrukcji1 min
  • Wizualne wsparcie — harmonogramy i karty11 min
  • Praca ze sztywnością i generalizacją umiejętności11 min
  • Quiz: modyfikacje dla dzieci w spektrum autyzmu12 min
Moduł 15

Modyfikacje dla dzieci z ADHD

  • Dostosowanie długości ćwiczeń i przerw ruchowych11 min
  • Utrzymanie uwagi grupy z dzieckiem impulsywnym1 min
  • Wzmocnienia i nagrody, które nie rozpraszają reszty grupy1 min
  • Quiz: modyfikacje dla dzieci z ADHD13 min
Moduł 16

Włączanie rodziców

  • Co i jak komunikować rodzicom po zajęciach11 min
  • Zadania domowe — jak zaprojektować, żeby były wykonywane11 min
  • Spotkanie ewaluacyjne w połowie i na koniec cyklu1 min
  • Quiz: włączanie rodziców13 min
Moduł 17

Ewaluacja postępów grupy

  • Narzędzia pomiaru przed i po cyklu zajęć1 min
  • Dokumentowanie postępu pojedynczego uczestnika11 min
  • Kiedy uznać cel za osiągnięty, a kiedy przedłużyć cykl1 min
  • Quiz: ewaluacja postępów grupy12 min
Moduł 18

Najczęstsze błędy prowadzącego TUS

  • Zbyt sztywne trzymanie się scenariusza kosztem grupy11 min
  • Ćwiczenia dobrane pod prowadzącego, nie pod grupę11 min
  • Brak planu na sytuację kryzysową podczas zajęć1 min
  • Quiz: najczęstsze błędy prowadzącego TUS13 min
Moduł 19

Scenariusze, populacje szczególne, przypadki i etyka pracy z grupą

  • Gotowy scenariusz zajęć minuta po minucie: „Dołączanie do zabawy” (8 do 10 lat)14 min
  • Plan cyklu 12 spotkań: kolejność umiejętności i jej uzasadnienie13 min
  • TUS z nastolatkami: co zmienić w treści i prowadzeniu13 min
  • TUS z przedszkolakami: forma zabawowa i rola rodzica13 min
  • Różnicowanie: dlaczego dziecko nie robi postępów w TUS14 min
  • Studium przypadku (przykład): chłopiec z ADHD w grupie TUS14 min
  • Studium przypadku (przykład): dziewczynka w spektrum autyzmu, maskowanie i generalizacja13 min
  • Etyka, zgody, poufność w grupie i superwizja: TUS w szkole, poradni i gabinecie15 min
  • Quiz: scenariusze, populacje szczególne i etyka13 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Załącznik A — Karta obserwacji i celów dzieckaPDF
  • Załącznik B — Harmonogram sesji i zasady grupyPDF
  • Załącznik C — Zestaw kart do rozpoznawania emocjiPDF
  • Załącznik E — Plansza: 5 kroków rozwiązywania sporuPDF
  • Załącznik D — Barometr złości i plan awaryjnyPDF
  • Załącznik F — Karta zadania domowego dla rodzicaPDF
  • Załącznik G — Arkusz ewaluacji cyklu (przed / po)PDF

Najczęściej zadawane pytania

Trening Umiejętności Społecznych to ustrukturyzowana forma zajęć grupowych, w której dzieci i młodzież ćwiczą konkretne umiejętności potrzebne w relacjach z innymi. Należą do nich nawiązywanie kontaktu, odczytywanie emocji, prowadzenie rozmowy, radzenie sobie z odmową, rozwiązywanie konfliktów i współpraca w grupie. Zajęcia mają stały schemat, a każda umiejętność jest modelowana, ćwiczona w scenkach i wzmacniana. TUS jest oddziaływaniem edukacyjno-treningowym, a nie psychoterapią.

TUS jest wskazany dla dzieci i nastolatków, którym trudno nawiązywać i utrzymywać relacje z rówieśnikami, na przykład w spektrum autyzmu, z ADHD, z lękiem społecznym czy trudnościami w regulacji emocji. Sprawdza się też u dzieci nieśmiałych i wycofanych. Nie wystarczy natomiast wtedy, gdy trudności społeczne wynikają z traumy, depresji, przemocy w rodzinie lub poważnych zaburzeń zachowania. Wtedy potrzebna jest diagnoza i terapia, a trening może być jedynie uzupełnieniem.

TUS uczy konkretnych umiejętności, socjoterapia koryguje doświadczenia społeczne, a psychoterapia grupowa pracuje nad problemami emocjonalnymi i relacyjnymi w głębszym procesie. Na zajęciach TUS prowadzący pokazuje zachowanie, uczestnicy je ćwiczą i dostają informację zwrotną, podobnie jak przy nauce innej umiejętności. Socjoterapia wykorzystuje grupę do przepracowania trudnych przeżyć i zmiany przekonań o sobie. Wybór formy zależy od tego, czy dziecku brakuje umiejętności, czy przeszkadzają mu emocje i doświadczenia.

Typowe zajęcia TUS mają stałą strukturę: powitanie, część główna z ćwiczeniem nowej umiejętności i zakończenie. Na początku jest rundka i przypomnienie zasad, potem prowadzący omawia umiejętność, modeluje ją i dzieci ćwiczą w scenkach lub grach. Na końcu jest podsumowanie, informacja zwrotna i zadanie do przećwiczenia w domu. Przewidywalny schemat obniża napięcie uczestników, szczególnie dzieci w spektrum autyzmu, a jednocześnie zostawia miejsce na elastyczność, gdy grupa potrzebuje zmiany planu.

Najczęściej grupa TUS liczy od 4 do 8 uczestników, a przy młodszych dzieciach lub większych trudnościach mniej. Mała grupa pozwala każdemu dziecku faktycznie przećwiczyć umiejętność i dostać informację zwrotną, a jednocześnie daje materiał do interakcji. Przy doborze liczy się nie tylko liczba, ale też podobny wiek, poziom funkcjonowania i dynamika: jedno dziecko z nasilonymi zachowaniami trudnymi może zdominować całą grupę. Zwykle zajęcia odbywają się raz w tygodniu, w cyklu kilku miesięcy.

Dzieci w spektrum autyzmu i z ADHD potrzebują dostosowania tempa, formy i długości ćwiczeń. W spektrum pomagają wizualne harmonogramy, karty z instrukcjami, ograniczenie bodźców i jasne, dosłowne komunikaty, a także świadoma praca nad przenoszeniem umiejętności poza salę. Przy ADHD lepiej działają krótkie ćwiczenia, przerwy ruchowe, częste i natychmiastowe wzmocnienia oraz miejsce dla energii w strukturze zajęć. W obu przypadkach warto unikać wymuszania kontaktu wzrokowego i ocen przed grupą.

Efekty TUS sprawdza się, porównując funkcjonowanie dziecka przed cyklem i po nim oraz zbierając informacje z kilku źródeł. Pomagają narzędzia przesiewowe do oceny kompetencji społecznych, obserwacja podczas zajęć, informacje od rodziców i nauczycieli oraz indywidualne cele dla każdego uczestnika. Najważniejsze jest przenoszenie umiejętności poza salę, czyli to, czy dziecko używa ich w szkole i w domu. Dlatego tak ważne są zadania domowe i spotkania ewaluacyjne z rodzicami.

Prowadzenia TUS najlepiej uczyć się połączeniem wiedzy o strukturze zajęć z gotowymi ćwiczeniami i własną praktyką. Szkolenie CWP „Trening Umiejętności Społecznych (TUS)” prowadzi przez cały cykl pracy grupy: diagnozę i dobór uczestników, kontrakt i strukturę sesji, kolejne umiejętności z konkretnymi ćwiczeniami, modyfikacje dla dzieci w spektrum autyzmu i z ADHD, włączanie rodziców oraz ewaluację postępów. Jest przeznaczone dla psychologów, pedagogów i terapeutów pracujących z dziećmi i młodzieżą.

Kroki umiejętności są podobne, ale zmienia się forma. Z nastolatkami cele ustala się razem z uczestnikami, tematy pochodzą z ich życia, także z komunikatorów i mediów społecznościowych, a odgrywanie ról przedstawia się jako próbę przed realną sytuacją. Duże znaczenie mają informacja zwrotna od rówieśników i jasne zasady poufności. Z przedszkolakami zajęcia są krótsze, grupa mniejsza, a umiejętności uczy się przez zabawę, pacynki, piosenki i krótkie historyjki społeczne, z większym udziałem rodzica w przenoszeniu umiejętności do domu.

Najpierw warto ustalić, jakiego rodzaju trudność ma dziecko. Jeśli nie zna umiejętności, pomaga klasyczny trening. Jeśli wykonuje ją na sali, ale nie w szkole i w domu, trzeba sprawdzić motywację, lęk, reakcje otoczenia i pozycję dziecka w klasie. Brak postępów może też wynikać z przyczyn spoza zakresu TUS, takich jak lęk społeczny, mutyzm wybiórczy, trudności językowe, obniżony nastrój czy sytuacja rodzinna. Wtedy potrzebna jest konsultacja i inna forma pomocy, a nie kolejny cykl treningu.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Tiki i zespół Tourette'a u dzieci i młodzieży: diagnoza, CBIT i współpraca z rodziną i szkołąNowość

Dzieci i młodzież: ADHD, autyzm, neuroróżnorodność

Tiki i zespół Tourette'a u dzieci i młodzieży: diagnoza, CBIT i współpraca z rodziną i szkołą

Szkolenie online dla psychologów dziecięcych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży oraz psychologów z poradni i szkół o tym, jak rozpoznać tiki, odróżnić je od innych ruchów, wychwycić czerwone flagi, poprowadzić psychoedukację rodziny i terapię behawioralną CBIT oraz wesprzeć dziecko w szkole.

22 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Zaburzenia snu u dzieci i nastolatków: diagnoza i terapia behawioralna w gabinecie psychologaNowość

Dzieci i młodzież: ADHD, autyzm, neuroróżnorodność

Zaburzenia snu u dzieci i nastolatków: diagnoza i terapia behawioralna w gabinecie psychologa

Szkolenie online dla psychologów dziecięcych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży, psychologów z poradni psychologiczno-pedagogicznych i psychologów szkolnych o tym, jak rozpoznać problem ze snem dziecka, wychwycić czerwone flagi, poprowadzić wywiad i dzienniczek, dobrać metodę behawioralną do rodziny i pracować z bezsennością nastolatka.

22 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także