CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

Trening Umiejętności Społecznych (TUS) — prowadzenie zajęć krok po kroku, z gotowymi ćwiczeniami

Od doboru grupy po ewaluację postępów — pełny warsztat prowadzenia TUS, z ćwiczeniami gotowymi do przeprowadzenia na zajęciach.

Godziny dydaktyczne
17,1 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
54 lekcje
Trening Umiejętności Społecznych (TUS) — prowadzenie zajęć krok po kroku, z gotowymi ćwiczeniami

Kurs prowadzi przez cały cykl pracy grupy TUS: diagnozę i dobór uczestników, strukturę zajęć i zasady grupy, a następnie kolejne umiejętności społeczne — nawiązywanie kontaktu, odczytywanie emocji, prowadzenie rozmowy, radzenie sobie z odmową i konfliktem, pracę zespołową i regulację emocji — każdą z konkretnym ćwiczeniem do przeprowadzenia na sesji. Osobne moduły dotyczą modyfikacji dla dzieci ze spektrum autyzmu i z ADHD, włączania rodziców oraz ewaluacji postępów grupy.

Szkolenie z prowadzenia TUS (treningu umiejętności społecznych) online dla psychologów, pedagogów i nauczycieli — z gotowymi scenariuszami zajęć. Szkolenie dostępne online, z certyfikatem do dokumentacji rozwoju zawodowego.

Najczęściej zadawane pytania

Trening Umiejętności Społecznych to ustrukturyzowana forma zajęć grupowych, w której dzieci i młodzież ćwiczą konkretne umiejętności potrzebne w relacjach z innymi. Należą do nich nawiązywanie kontaktu, odczytywanie emocji, prowadzenie rozmowy, radzenie sobie z odmową, rozwiązywanie konfliktów i współpraca w grupie. Zajęcia mają stały schemat, a każda umiejętność jest modelowana, ćwiczona w scenkach i wzmacniana. TUS jest oddziaływaniem edukacyjno-treningowym, a nie psychoterapią.

TUS jest wskazany dla dzieci i nastolatków, którym trudno nawiązywać i utrzymywać relacje z rówieśnikami, na przykład w spektrum autyzmu, z ADHD, z lękiem społecznym czy trudnościami w regulacji emocji. Sprawdza się też u dzieci nieśmiałych i wycofanych. Nie wystarczy natomiast wtedy, gdy trudności społeczne wynikają z traumy, depresji, przemocy w rodzinie lub poważnych zaburzeń zachowania. Wtedy potrzebna jest diagnoza i terapia, a trening może być jedynie uzupełnieniem.

TUS uczy konkretnych umiejętności, socjoterapia koryguje doświadczenia społeczne, a psychoterapia grupowa pracuje nad problemami emocjonalnymi i relacyjnymi w głębszym procesie. Na zajęciach TUS prowadzący pokazuje zachowanie, uczestnicy je ćwiczą i dostają informację zwrotną, podobnie jak przy nauce innej umiejętności. Socjoterapia wykorzystuje grupę do przepracowania trudnych przeżyć i zmiany przekonań o sobie. Wybór formy zależy od tego, czy dziecku brakuje umiejętności, czy przeszkadzają mu emocje i doświadczenia.

Typowe zajęcia TUS mają stałą strukturę: powitanie, część główna z ćwiczeniem nowej umiejętności i zakończenie. Na początku jest rundka i przypomnienie zasad, potem prowadzący omawia umiejętność, modeluje ją i dzieci ćwiczą w scenkach lub grach. Na końcu jest podsumowanie, informacja zwrotna i zadanie do przećwiczenia w domu. Przewidywalny schemat obniża napięcie uczestników, szczególnie dzieci w spektrum autyzmu, a jednocześnie zostawia miejsce na elastyczność, gdy grupa potrzebuje zmiany planu.

Najczęściej grupa TUS liczy od 4 do 8 uczestników, a przy młodszych dzieciach lub większych trudnościach mniej. Mała grupa pozwala każdemu dziecku faktycznie przećwiczyć umiejętność i dostać informację zwrotną, a jednocześnie daje materiał do interakcji. Przy doborze liczy się nie tylko liczba, ale też podobny wiek, poziom funkcjonowania i dynamika: jedno dziecko z nasilonymi zachowaniami trudnymi może zdominować całą grupę. Zwykle zajęcia odbywają się raz w tygodniu, w cyklu kilku miesięcy.

Dzieci w spektrum autyzmu i z ADHD potrzebują dostosowania tempa, formy i długości ćwiczeń. W spektrum pomagają wizualne harmonogramy, karty z instrukcjami, ograniczenie bodźców i jasne, dosłowne komunikaty, a także świadoma praca nad przenoszeniem umiejętności poza salę. Przy ADHD lepiej działają krótkie ćwiczenia, przerwy ruchowe, częste i natychmiastowe wzmocnienia oraz miejsce dla energii w strukturze zajęć. W obu przypadkach warto unikać wymuszania kontaktu wzrokowego i ocen przed grupą.

Efekty TUS sprawdza się, porównując funkcjonowanie dziecka przed cyklem i po nim oraz zbierając informacje z kilku źródeł. Pomagają narzędzia przesiewowe do oceny kompetencji społecznych, obserwacja podczas zajęć, informacje od rodziców i nauczycieli oraz indywidualne cele dla każdego uczestnika. Najważniejsze jest przenoszenie umiejętności poza salę, czyli to, czy dziecko używa ich w szkole i w domu. Dlatego tak ważne są zadania domowe i spotkania ewaluacyjne z rodzicami.

Prowadzenia TUS najlepiej uczyć się połączeniem wiedzy o strukturze zajęć z gotowymi ćwiczeniami i własną praktyką. Szkolenie CWP „Trening Umiejętności Społecznych (TUS)” prowadzi przez cały cykl pracy grupy: diagnozę i dobór uczestników, kontrakt i strukturę sesji, kolejne umiejętności z konkretnymi ćwiczeniami, modyfikacje dla dzieci w spektrum autyzmu i z ADHD, włączanie rodziców oraz ewaluację postępów. Jest przeznaczone dla psychologów, pedagogów i terapeutów pracujących z dziećmi i młodzieżą.

Czego się nauczysz

  • Dobierasz grupę i prowadzisz zajęcia TUS według sprawdzonej struktury sesji
  • Masz gotowy zestaw ćwiczeń na każdą kluczową umiejętność społeczną — od kontaktu wzrokowego po rozwiązywanie konfliktów
  • Dostosowujesz prowadzenie grupy do dzieci ze spektrum autyzmu i z ADHD
  • Włączasz rodziców w proces i dokumentujesz postępy uczestników
  • Unikasz najczęstszych błędów, które sprawiają, że grupa traci dynamikę

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy dziecięcy prowadzący grupy TUS
  • Pedagodzy i terapeuci pracujący z dziećmi i młodzieżą
  • Psycholodzy szkolni i poradniani

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Terapia indywidualna — kurs dotyczy wyłącznie pracy grupowej
  • Diagnoza nozologiczna spektrum autyzmu i ADHD

Program szkolenia

54 lekcje w 18 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Czym jest TUS

Moduł 2

Diagnoza umiejętności społecznych przed grupą

  • Wywiad z rodzicem i dzieckiem przed pierwszymi zajęciami19 min
  • Obserwacja w naturalnym środowisku — na co patrzeć19 min
  • Narzędzia przesiewowe do oceny kompetencji społecznych19 min
Moduł 3

Rekrutacja i dobór grupy

  • Kryteria doboru — wiek, poziom funkcjonowania, dynamika grupy19 min
  • Wielkość grupy i częstotliwość spotkań19 min
  • Kiedy dziecko jeszcze nie nadaje się do grupy — alternatywy19 min
Moduł 4

Struktura pojedynczych zajęć

  • Stały schemat sesji — powitanie, część główna, zakończenie19 min
  • Czas trwania części i utrzymanie uwagi grupy19 min
  • Elastyczność w ramach struktury — kiedy odejść od planu19 min
Moduł 5

Zasady grupy i kontrakt

  • Jak wspólnie z dziećmi ustalić zasady, żeby je respektowały19 min
  • Konsekwencje łamania zasad — system bez kar19 min
  • Aktualizowanie kontraktu w trakcie trwania grupy19 min
Moduł 6

Nawiązywanie kontaktu i przedstawianie się

  • Ćwiczenie: krąg przedstawiania z elementem pamięciowym19 min
  • Ćwiczenie: kontakt wzrokowy bez wymuszania19 min
  • Trudności charakterystyczne przy tej umiejętności i jak je łagodzić19 min
Moduł 7

Odczytywanie emocji i mowy ciała

  • Ćwiczenie: rozpoznawanie emocji na zdjęciach i w scenkach19 min
  • Ćwiczenie: dopasowanie mowy ciała do kontekstu19 min
  • Dziecko, które nie odczytuje sygnałów mimo ćwiczeń19 min
Moduł 8

Inicjowanie i podtrzymywanie rozmowy

  • Ćwiczenie: rozpoczynanie rozmowy na neutralny temat19 min
  • Ćwiczenie: podtrzymywanie przez pytania otwarte19 min
  • Kończenie rozmowy bez urywania kontaktu19 min
Moduł 9

Aktywne słuchanie i zadawanie pytań

  • Ćwiczenie: parafraza i potwierdzanie, że się słucha19 min
  • Ćwiczenie: pytania pogłębiające19 min
  • Rozpoznawanie, kiedy rozmówca chce zakończyć wątek19 min
Moduł 10

Radzenie sobie z odmową i krytyką

  • Ćwiczenie: reagowanie na odmowę bez eskalacji19 min
  • Ćwiczenie: przyjmowanie krytyki konstruktywnej19 min
  • Praca z reakcją "wszystko albo nic" na porażkę19 min
Moduł 11

Rozwiązywanie konfliktów rówieśniczych

  • Ćwiczenie: model rozwiązywania sporu krok po kroku19 min
  • Ćwiczenie: scenki konfliktowe i szukanie kompromisu19 min
  • Rola prowadzącego — kiedy interweniować, kiedy nie19 min
Moduł 12

Praca zespołowa i współpraca w grze

  • Ćwiczenie: zadanie z podziałem ról w grupie19 min
  • Ćwiczenie: gra kooperacyjna z wygraną grupową19 min
  • Dziecko, które dominuje lub wycofuje się z zespołu19 min
Moduł 13

Regulacja emocji w sytuacji trudnej

  • Ćwiczenie: rozpoznawanie sygnałów narastającej frustracji19 min
  • Ćwiczenie: techniki uspokajania w warunkach grupowych19 min
  • Plan awaryjny na wybuch emocjonalny podczas zajęć19 min
Moduł 14

Modyfikacje dla dzieci ze spektrum autyzmu

  • Dostosowanie tempa, bodźców i instrukcji19 min
  • Wizualne wsparcie — harmonogramy i karty19 min
  • Praca ze sztywnością i generalizacją umiejętności19 min
Moduł 15

Modyfikacje dla dzieci z ADHD

  • Dostosowanie długości ćwiczeń i przerw ruchowych19 min
  • Utrzymanie uwagi grupy z dzieckiem impulsywnym19 min
  • Wzmocnienia i nagrody, które nie rozpraszają reszty grupy19 min
Moduł 16

Włączanie rodziców

  • Co i jak komunikować rodzicom po zajęciach19 min
  • Zadania domowe — jak zaprojektować, żeby były wykonywane19 min
  • Spotkanie ewaluacyjne w połowie i na koniec cyklu19 min
Moduł 17

Ewaluacja postępów grupy

  • Narzędzia pomiaru przed i po cyklu zajęć19 min
  • Dokumentowanie postępu pojedynczego uczestnika19 min
  • Kiedy uznać cel za osiągnięty, a kiedy przedłużyć cykl19 min
Moduł 18

Najczęstsze błędy prowadzącego TUS

  • Zbyt sztywne trzymanie się scenariusza kosztem grupy19 min
  • Ćwiczenia dobrane pod prowadzącego, nie pod grupę19 min
  • Brak planu na sytuację kryzysową podczas zajęć19 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna — pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Załącznik A — Karta obserwacji i celów dzieckaPDF
  • Załącznik B — Harmonogram sesji i zasady grupyPDF
  • Załącznik C — Zestaw kart do rozpoznawania emocjiPDF
  • Załącznik E — Plansza: 5 kroków rozwiązywania sporuPDF
  • Załącznik D — Barometr złości i plan awaryjnyPDF
  • Załącznik F — Karta zadania domowego dla rodzicaPDF
  • Załącznik G — Arkusz ewaluacji cyklu (przed / po)PDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.

Powiązane szkolenia

Przeczytaj także

W abonamencie

7 dni za darmo

Przetestuj 7 dni za darmo