Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Protokół diagnostyczny · PDF do pobrania

Protokół CWP: Osoba doświadczająca przemocy domowej

Scenariusz pracy psychologa i psychoterapeuty z dorosłą osobą doznającą przemocy domowej, najczęściej ze strony partnera: jak rozpoznać i nazwać przemoc, gdy klient tak jej nie nazywa, formy przemocy z kontrolą przymusową i przemocą cyfrową, cykl przemocy i bariery w odejściu, ocena ryzyka i plan bezpieczeństwa krok po kroku. Omawia procedurę Niebieskiej Karty i instytucje pomocowe w Polsce, sytuację dzieci, pracę ze wstydem, winą i objawami traumy, odbudowę autonomii oraz dokumentację i granice roli wobec sądu. Zawiera gotowe pytania, przykładowe wypowiedzi, karty pracy o neutralnych tytułach i winiety kliniczne.

100 stron format PDF, pobranie bez konta

Darmowy fragment PDF

Podaj adres e-mail, a plik pobierzesz od razu na tej stronie.

Protokół CWP: Osoba doświadczająca przemocy domowej

Pełna wersja

69 zł

płatność jednorazowa, bez subskrypcji

  • 100 stron PDF do druku
  • struktura sesji, plan bezpieczeństwa klienta i omówienie procedury Niebieskiej Karty
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

Dla kogo

Dla kogo jest ten materiał

Adresaci materiału

Materiał jest przeznaczony dla psychologów i psychoterapeutów w ramach ich kompetencji zawodowych.

Czego materiał nie zastępuje

To materiał pomocniczy, nie zastępuje oceny klinicznej ani odpowiedzialności prowadzącego specjalisty.

Co zawiera

Struktura materiału

Pełna wersja ma 100 stron. Spis treści i pierwsze strony zobaczysz w darmowym fragmencie, bez zakładania konta.

Pytania o materiał? Napisz na kontakt@cwp.edu.pl.

Pełna wersja

69 zł

  • 100 stron PDF do druku
  • struktura sesji, plan bezpieczeństwa klienta i omówienie procedury Niebieskiej Karty
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Płacisz raz. Imię i nazwisko trafią na znak wodny w pliku, a link do pobrania przyjdzie na podany adres e-mail.

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

W praktyce

Jak pracować z tym protokołem

Ten protokół jest dla psychologa i psychoterapeuty, do którego przychodzi dorosła osoba doznająca przemocy domowej, najczęściej ze strony partnera. Klient nie zawsze nazywa to przemocą. Mówi o kłótniach, zazdrości, o tym, że partner „ma trudny charakter”, że sprawdza telefon, kontroluje pieniądze, odcina od znajomych.

Jak rozmawiać o przemocy z klientem, który tak jej nie nazywa?

Pytaj o konkretne zachowania, nie o etykietę: czy partner kontroluje pieniądze, czy zdarza się, że klient boi się wrócić do domu, czy był popychany, czy partner grozi. Protokół zawiera gotowe pytania i przykładowe wypowiedzi. Nazwę „przemoc” możesz wprowadzić ostrożnie, gdy klient sam opisze, co się dzieje.

Najpierw bezpieczeństwo. Ocena ryzyka i plan bezpieczeństwa z protokołu zależą od tego, czy klient zostaje, odchodzi, czy już odszedł, bo okres odchodzenia bywa najbardziej niebezpieczny. Plan budujecie razem: bezpieczne miejsce, osoba, do której można się zwrócić, dokumenty i rzeczy potrzebne w razie wyjścia. Karty pracy mają neutralne tytuły, żeby klient mógł je bezpiecznie trzymać w domu; mimo to zapytaj, czy partner przegląda jego rzeczy.

Dalsza praca dotyczy cyklu przemocy i barier w odejściu, wstydu i winy, objawów traumy oraz odbudowy autonomii. Protokół opisuje też procedurę Niebieskiej Karty i to, kiedy możesz ją wszcząć w swoim miejscu pracy.

Nie naciskaj na odejście i nie oceniaj decyzji o pozostaniu. Klient zna swoją sytuację i ryzyko lepiej niż Ty. Nie proponuj terapii par, gdy w związku jest przemoc, i nie zapraszaj sprawcy na wspólną sesję.

Pilne działanie jest potrzebne, gdy klient boi się o życie albo partner grozi zabiciem albo przemoc się nasila albo w domu są zagrożone dzieci. W bezpośrednim zagrożeniu 112. Osoba doznająca przemocy dostaje numer 800 120 002, a w kryzysie emocjonalnym 116 123 i 800 70 2222. Dzieci z tego domu mogą dzwonić pod 116 111 i 800 12 12 12.

Pełna wersja

69 zł

  • 100 stron PDF do druku
  • struktura sesji, plan bezpieczeństwa klienta i omówienie procedury Niebieskiej Karty
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Fragment pokazuje układ materiału. Pełna wersja to cały plik, gotowy do druku.

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

Pytania

Najczęściej zadawane pytania

Kluczowe pytanie brzmi: czy klient boi się partnera i dostosowuje swoje zachowanie do jego nastroju. W konflikcie obie strony mogą się złościć i spierać bez lęku przed konsekwencjami, a role się zmieniają. W przemocy występuje stała asymetria: jedna osoba kontroluje pieniądze, kontakty, telefon i codzienne decyzje, a druga żyje w napięciu. Sygnałami są także izolacja od bliskich, rozliczanie się z wydatków, usprawiedliwianie partnera i wątpienie we własną pamięć. Zamiast pytać, czy klient doznaje przemocy, pytaj o konkretne zachowania i ich skutki.

Rozmawiaj z klientem sam na sam, nigdy przy partnerze ani przez tłumacza z rodziny. Zacznij od normalizującego wprowadzenia, na przykład że o bezpieczeństwo w związku pytasz wszystkich klientów, a potem przejdź do konkretnych zachowań: czy partner krzyczy, poniża, sprawdza telefon, wydziela pieniądze, popycha, uderza, zmusza do seksu, grozi. O duszenie i ucisk szyi pytaj zawsze osobno, bo to jeden z najpoważniejszych sygnałów ryzyka. Nie naciskaj na słowo przemoc; ważniejsze jest to, co się dzieje, niż etykieta.

Przy aktualnej przemocy nie prowadzi się wspólnej terapii par ani mediacji z osobą stosującą przemoc. Osoba doznająca przemocy nie może mówić swobodnie przy kimś, kogo się boi, a to, co powie na sesji, może zostać potem użyte przeciw niej. Wspólna terapia przedstawia też przemoc jako problem pary, a nie odpowiedzialność osoby, która ją stosuje. Właściwa jest praca indywidualna z osobą doznającą przemocy, a dla osoby stosującej przemoc odrębny program oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych.

Zwykle dlatego, że odejście jest trudne i niebezpieczne, a nie dlatego, że godzi się na przemoc. Okres rozstania wiąże się z podwyższonym ryzykiem nasilenia przemocy. Do tego dochodzą zależność finansowa i mieszkaniowa, groźby odebrania dzieci, przywiązanie do partnera znanego także z dobrej strony, nadzieja po przeprosinach, wstyd, presja rodziny oraz wyczerpanie i objawy traumy. Odejście jest procesem, często z powrotami. Rolą psychologa nie jest namawianie do decyzji, tylko zwiększanie bezpieczeństwa i możliwości wyboru w każdej sytuacji.

Plan bezpieczeństwa to konkretne, spisane lub zapamiętane działania dopasowane do tego, czy klient zostaje w związku, planuje odejść, czy już odszedł. Obejmuje sygnały narastania napięcia, bezpieczne miejsca w domu, sygnał dla dzieci i zaufanej osoby, miejsce, do którego można pójść o każdej porze, dokumenty i rzeczy przechowywane poza domem, bezpieczeństwo telefonu i kont, a przy odejściu jego zaplanowanie w tajemnicy przed partnerem, z pomocą prawnika i ośrodka wsparcia. Plan aktualizuje się przy każdej zmianie sytuacji. W bezpośrednim zagrożeniu zawsze dzwoni się pod 112.

Procedurę Niebieskiej Karty wszczynają przedstawiciele określonych instytucji, w szczególności Policji, pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, oświaty i ochrony zdrowia. Psycholog pracujący w takiej instytucji może być do tego uprawniony, a psycholog w prywatnym gabinecie zwykle procedury sam nie wszczyna, ale może pomóc klientowi skontaktować się z ośrodkiem pomocy społecznej lub Policją. Wszczęcie procedury nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy, o czym warto ją uprzedzić. Szczegóły zależą od miejsca pracy i aktualnych przepisów, więc w razie wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem.

Tajemnica zawodowa psychologa nie jest absolutna. Może lub musi ustąpić przede wszystkim przy zagrożeniu życia lub zdrowia klienta albo innych osób, zwłaszcza dzieci, oraz gdy przepisy nakładają obowiązek zawiadomienia o niektórych najcięższych przestępstwach. Granice tajemnicy warto omówić z klientem już na pierwszym spotkaniu i, jeśli to możliwe, podejmować działania z jego udziałem lub wiedzą. Zakres obowiązków zależy od formy zatrudnienia i aktualnych przepisów, dlatego konkretną sytuację należy skonsultować z prawnikiem i w superwizji oraz rzetelnie udokumentować.

Psycholog pomagający klientowi może na jego prośbę wydać zaświadczenie o korzystaniu z pomocy psychologicznej, a za jego zgodą opisać zgłaszane trudności i obserwowane objawy. Nie ocenia natomiast wiarygodności klienta, nie przesądza, czy doszło do przestępstwa, i nie wypowiada się o osobie stosującej przemoc, której nie badał, ani o tym, z kim mają mieszkać dzieci. To zadanie biegłych powołanych przez sąd lub prokuraturę. Wezwany przez sąd psycholog zeznaje jako świadek. Dokument przekraczający rolę osoby pomagającej łatwo podważyć, co może zaszkodzić klientowi.