Protokół diagnostyczny · PDF do pobrania
Protokół CWP: Praca z wewnętrznym krytykiem
Ustrukturyzowany scenariusz pracy z klientem, u którego wewnętrzny głos systematycznie krytykuje i osądza: mapa problemu, pogłębienie (typowe komunikaty, pochodzenie głosu, funkcja krytyki, koszt psychologiczny, profile), plan pracy z eksternalizacją i głosem współczującego świadka, gotowa struktura sesji, karta pracy między sesjami i plan zapobiegania nawrotom.

Pełna wersja
69 zł
płatność jednorazowa, bez subskrypcji
- 99 stron PDF do druku
- struktura sesji 50-60 minut, dziennik dialogu z krytykiem i karta współczującej odpowiedzi
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
Dla kogo
Dla kogo jest ten materiał
Adresaci materiału
Materiał jest przeznaczony dla psychologów i psychoterapeutów w ramach ich kompetencji zawodowych.
Czego materiał nie zastępuje
To materiał pomocniczy, nie zastępuje oceny klinicznej ani odpowiedzialności prowadzącego specjalisty.
Co zawiera
Struktura materiału
Pełna wersja ma 99 stron. Spis treści i pierwsze strony zobaczysz w darmowym fragmencie, bez zakładania konta.
Pytania o materiał? Napisz na kontakt@cwp.edu.pl.
Pełna wersja
69 zł
- 99 stron PDF do druku
- struktura sesji 50-60 minut, dziennik dialogu z krytykiem i karta współczującej odpowiedzi
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Płacisz raz. Imię i nazwisko trafią na znak wodny w pliku, a link do pobrania przyjdzie na podany adres e-mail.
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
W praktyce
Jak pracować z tym protokołem
Ten protokół jest dla klienta, który mówi do siebie ostrzej niż do kogokolwiek innego: „jesteś beznadziejny”, „znowu wszystko zepsułeś”, „kto by cię chciał”. Krytyk często ma za zadanie chronić przed porażką albo odrzuceniem, dlatego klient boi się go wyłączyć.
Wewnętrzny krytyk, karty pracy i ćwiczenia z tego protokołu pomagają najpierw usłyszeć ten głos, a dopiero potem go zmieniać. Na pierwszych sesjach klient zbiera typowe komunikaty krytyka i sytuacje, w których się pojawiają.
Jak pracować z klientem, który broni swojego krytyka?
Trzeba najpierw uznać funkcję krytyka, a dopiero potem pytać o jego koszt. Klient, który słyszy, że krytyk jest wrogiem, zwykle zaczyna go bronić, bo wierzy, że bez niego przestanie się starać.
Moduł pogłębienia pomaga zapytać, czego krytyk pilnuje i skąd zna te słowa. Często padają czyjeś zdania z przeszłości. Gdy klient to widzi, łatwiej mu oddzielić głos krytyka od siebie. Eksternalizację możesz wprowadzić na sesji: klient nadaje krytykowi nazwę, opisuje jego ton, zapisuje typowe zdania na karcie.
Głos współczującego świadka ćwiczycie najpierw na sesji, na konkretnej sytuacji z ostatniego tygodnia. W domu klient wypełnia kartę dwukolumnową: co powiedział krytyk, co powiedziałby ktoś życzliwy. Na początku druga kolumna bywa pusta, to też informacja do omówienia.
Zamiana krytyka na pozytywne afirmacje zwykle nie działa. Klient z silnym krytykiem odbiera je jako fałsz i krytyk dostaje kolejny argument. Unikaj też tempa, które przerasta klienta; u części osób ciepło wobec siebie budzi lęk albo wstyd, więc lepiej iść małymi krokami.
Gdy komunikaty krytyka przechodzą w myśli o tym, że lepiej byłoby nie żyć, albo klient się okalecza, przerywasz pracę z protokołem i oceniasz ryzyko. Przy bezpośrednim zagrożeniu 112; numer 116 123 klient dostaje na kartce. Skieruj też do psychiatry, gdy krytykowi towarzyszy depresja.
Masz pacjenta z…?
Protokół, szkolenia i artykuł w jednym pakiecie
Protokół daje gotowy scenariusz sesji. Jeśli chcesz pogłębić temat, zacznij od dwóch szkoleń z biblioteki CWP i artykułu, który dobraliśmy do tego materiału.
Pełna wersja
69 zł
- 99 stron PDF do druku
- struktura sesji 50-60 minut, dziennik dialogu z krytykiem i karta współczującej odpowiedzi
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Fragment pokazuje układ materiału. Pełna wersja to cały plik, gotowy do druku.
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
Pytania
Najczęściej zadawane pytania
Wewnętrzny krytyk to surowy głos w myślach, który ocenia, poniża i przypomina o błędach, na przykład „znowu to zawaliłeś” czy „jesteś beznadziejny”. Dla wielu osób jest tak znajomy, że biorą go za prawdę o sobie. Często brzmi podobnie jak krytyczne osoby z przeszłości, rodzic, nauczyciel czy rówieśnicy. W psychologii traktuje się go jako wyuczony sposób mówienia do siebie, który można zauważyć, zrozumieć i stopniowo zmieniać.
Wewnętrzny krytyk zwykle rozwija się z doświadczeń częstej krytyki, wysokich wymagań, porównywania z innymi czy warunkowej akceptacji w dzieciństwie. Dziecko przejmuje głos dorosłych i zaczyna samo się oceniać, żeby uniknąć odrzucenia lub kary. Z czasem krytyk staje się automatyczny. Paradoksalnie często ma ochronną funkcję: próbuje zmotywować, uchronić przed porażką albo przed oceną innych, tyle że robi to w sposób, który rani i paraliżuje.
Wewnętrznego krytyka rzadko da się całkowicie uciszyć, ale można zmniejszyć jego wpływ. Pomaga zauważanie jego komunikatów i nazywanie ich jako głosu krytyka, a nie prawdy, na przykład „krytyk mówi, że jestem beznadziejna”. Taka eksternalizacja tworzy dystans. Następnie warto rozwijać drugi głos: życzliwy, wspierający, który mówi do siebie tak, jak mówiłoby się do przyjaciela. Ta zmiana wymaga ćwiczenia, bo krytyczny sposób myślenia jest zwykle bardzo utrwalony.
Krótkoterminowo może motywować, ale w dłuższej perspektywie zwykle działa przeciwnie. Surowa samokrytyka zwiększa lęk przed porażką, co sprzyja prokrastynacji, unikaniu wyzwań i perfekcjonizmowi. Po niepowodzeniu krytyk nasila wstyd i obniża nastrój, co utrudnia ponowne podjęcie próby. Życzliwe podejście do siebie nie oznacza pobłażania: pozwala uczciwie zobaczyć błąd i wyciągnąć wnioski bez niszczenia poczucia wartości. Warto pokazywać klientom tę różnicę.
Samowspółczucie to życzliwe traktowanie siebie w trudnych chwilach, zwłaszcza po porażce lub w cierpieniu. Obejmuje zauważenie bólu bez jego wyolbrzymiania, przypomnienie sobie, że trudności są wspólnym ludzkim doświadczeniem, oraz okazanie sobie troski zamiast krytyki. Nie jest użalaniem się nad sobą ani obniżaniem standardów. W pracy z wewnętrznym krytykiem samowspółczucie jest jednym z głównych kierunków zmiany, bo daje alternatywę dla surowego głosu.
Stała, surowa samokrytyka wiąże się z obniżonym nastrojem, lękiem, niskim poczuciem własnej wartości, perfekcjonizmem i wypaleniem. Utrudnia też odpoczynek, bo nawet w wolnym czasie krytyk przypomina o niedokończonych sprawach. U części osób nasilony krytyk towarzyszy depresji i myślom rezygnacyjnym. Jeśli krytyczne myśli przechodzą w przekonanie, że nie warto żyć, trzeba szukać pomocy od razu: 116 123, 800 70 2222, a w nagłym zagrożeniu 112.
Pracę zaczyna się od mapowania typowych komunikatów krytyka, sytuacji, w których się uaktywnia, i jego pochodzenia w historii klienta. Następnie bada się jego funkcję, czyli przed czym próbuje chronić, oraz koszt psychologiczny, jaki klient ponosi. Kolejny krok to eksternalizacja, na przykład nadanie krytykowi imienia czy wizerunku, i rozwijanie głosu współczującego świadka. Ważne jest, by nie walczyć z krytykiem wprost, bo to często go wzmacnia.
Gotowy scenariusz dla psychologów zawiera „Protokół CWP: Praca z wewnętrznym krytykiem”. Prowadzi przez mapę problemu i pogłębienie: typowe komunikaty, pochodzenie głosu, funkcję krytyki, koszt psychologiczny i profile klientów, a następnie przez plan pracy z eksternalizacją i głosem współczującego świadka. Zawiera też gotową strukturę sesji, kartę pracy między sesjami i plan zapobiegania nawrotom. Protokół porządkuje proces, ale nie zastępuje oceny klinicznej specjalisty.


