CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach (TSR/SFBT) – podstawy i praktyka terapeutyczna

Wprowadzenie do SFBT dla praktyków: pytanie o cud, wyjątki, skalowanie i EARS — od filozofii nurtu po pracę z dziećmi, parami i klientem niedobrowolnym.

Godziny dydaktyczne
26,1 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
87 lekcji
Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach (TSR/SFBT) – podstawy i praktyka terapeutyczna

Terapia skoncentrowana na rozwiązaniu (SFBT) odwraca logikę większości podejść terapeutycznych: zamiast szczegółowo analizować, skąd wziął się problem, pyta, jak wygląda życie, w którym problem już nie determinuje wszystkiego. Dla terapeuty przyzwyczajonego do modeli opartych na analizie przyczyn bywa to na początku nienaturalne — i właśnie dlatego wymaga solidnego wprowadzenia, nie tylko listy „fajnych pytań”.

Kurs prowadzi przez SFBT od podstaw filozoficznych (dziedzictwo Steve'a de Shazera i Insoo Kim Berg) przez cały zestaw kluczowych technik — pytanie o cud, pytania o wyjątki, pytania skalujące, pytania o radzenie sobie, technikę aktywnego słuchania EARS, komplementy terapeutyczne i strukturę komunikatu zwrotnego — aż po zastosowanie tych narzędzi w konkretnych, trudnych sytuacjach klinicznych: z klientem niedobrowolnym, w kontakcie krótkim, z dziećmi, z parami i rodzinami, oraz w pracy z uzależnieniami.

Osobne moduły poświęcone są typowym błędom początkującego terapeuty SFBT oraz granicom metody — kiedy skoncentrowanie na rozwiązaniu wspiera terapię, a kiedy trzeba sięgnąć po inne podejście lub połączyć SFBT z elementami innych nurtów. Materiał ma formę praktyczną: każda technika pokazana jest na konkretnych sformułowaniach, które terapeuta może od razu wykorzystać na sesji.

Kurs najlepiej sprawdza się razem z trzema innymi szkoleniami z naszej oferty, które wspólnie budują pełny warsztat terapeuty: Wywiad diagnostyczny ustrukturyzowany pomaga trafnie sformułować hipotezę kliniczną, zanim zacznie się praca nad rozwiązaniem, Gotowe protokoły sesji daje gotowe schematy pracy ze wzorcami autodestrukcyjnymi klienta, a Napad paniki — pierwsza pomoc i model terapeutyczny pokazuje, jak zastosować podejście skoncentrowane na rozwiązaniu w ostrej sytuacji kryzysowej.

Szukasz szkolenia z terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach (SFBT / TSR) dla psychologów i psychoterapeutów? Poznasz metodę krok po kroku, od pierwszej rozmowy po gotowy plan sesji. Szkolenie dostępne online, z certyfikatem do dokumentacji rozwoju zawodowego.

Najczęściej zadawane pytania

Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach zamiast szczegółowo analizować przyczyny problemu, koncentruje się na tym, jak ma wyglądać życie klienta, gdy problem przestanie nim rządzić. Zakłada, że klient jest ekspertem od własnego życia, ma zasoby i doświadczenia, w których problem był mniejszy. Terapeuta pomaga je odnaleźć i wzmocnić pytaniami, a nie radami. SFBT jest zwykle krótkoterminowa, skupiona na celu klienta i małych, konkretnych krokach zmiany.

Pytanie o cud to technika SFBT, w której terapeuta prosi klienta, by wyobraził sobie, że w nocy wydarzył się cud i problem, z którym przyszedł, zniknął. Następnie pyta, po czym rano pozna, że coś się zmieniło, i kto zauważy to pierwszy. Wartość tej techniki nie tkwi w samym pytaniu, ale w rozmowie pogłębiającej szczegóły: konkretne zachowania, sytuacje i reakcje innych. Z odpowiedzi powstaje obraz celu, który da się przełożyć na małe kroki.

Pytania o wyjątki dotyczą sytuacji, w których problem nie wystąpił, był słabszy albo klient poradził sobie z nim lepiej. Przykład: „Kiedy ostatnio kłótnia nie wybuchła, choć mogła?”. Wyjątki pokazują, że klient już robi coś, co działa, a terapeuta pomaga dokładnie opisać, co wtedy było inaczej i jak to powtórzyć. Nawet klient przekonany, że problem występuje zawsze, zwykle potrafi przypomnieć sobie takie chwile, gdy pytanie jest cierpliwe i konkretne.

Pytanie skalujące prosi klienta o ocenę na skali od 0 do 10, na przykład tego, jak blisko jest celu, jak bardzo jest zmotywowany lub ile ma nadziei na zmianę. Sama liczba jest tylko punktem wyjścia. Najważniejsze są pytania następcze: co sprawia, że to już 4, a nie 0, oraz po czym klient pozna, że jest o jeden punkt wyżej. Dzięki temu rozmowa o postępie staje się konkretna, a małe zmiany są łatwiej zauważalne.

Tak, SFBT dobrze sprawdza się z klientem niedobrowolnym, bo nie wymaga od niego przyznania się do problemu. Terapeuta oddziela cel instytucji kierującej od celu samego klienta i szuka tego, na czym klientowi naprawdę zależy, choćby na tym, by przestać przychodzić na spotkania. Pytanie „Co musiałoby się zmienić, żeby nie trzeba było tu przychodzić?” często otwiera współpracę. Opór traktuje się jako informację, a nie przeszkodę do przełamania.

SFBT buduje zmianę na celach i zasobach klienta, a CBT na analizie mechanizmów podtrzymujących problem. W CBT terapeuta z pacjentem bada myśli automatyczne, przekonania i zachowania, a potem stosuje techniki takie jak restrukturyzacja czy ekspozycja. W SFBT nie analizuje się szczegółowo przyczyn, tylko pyta o preferowaną przyszłość, wyjątki i drobne kroki. Oba podejścia są krótkoterminowe i ustrukturyzowane, a w praktyce elementy SFBT często łączy się z pracą poznawczo-behawioralną.

SFBT może nie wystarczać przy poważnych zaburzeniach psychicznych, złożonej traumie, uzależnieniach wymagających leczenia specjalistycznego, zagrożeniu życia czy przemocy. W takich sytuacjach potrzebna jest pełna diagnoza, inny nurt terapii lub współpraca z psychiatrą, a elementy SFBT mogą być jedynie uzupełnieniem. Typowym błędem jest też nadmierny optymizm, który sprawia, że klient czuje się niezrozumiany w swoim cierpieniu. Podejście nie ignoruje trudnych emocji, tylko nie zatrzymuje się wyłącznie na nich.

Terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach najlepiej uczyć się przez połączenie teorii, transkryptów sesji i praktyki pod superwizją. Szkolenie CWP „Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach (TSR/SFBT)” prowadzi od filozofii nurtu, przez pytanie o cud, wyjątki, skalowanie, pytania o radzenie sobie, EARS i komunikat zwrotny, po pracę z dziećmi, parami, klientem niedobrowolnym i osobami z uzależnieniem. Omawia też typowe błędy początkujących i granice podejścia.

Czego się nauczysz

  • Wyjaśnisz klientowi i sobie, czym SFBT różni się od podejść skoncentrowanych na analizie problemu
  • Sformułujesz z klientem dobrze skonstruowany, pozytywny cel terapii
  • Zadasz pytanie o cud i poprowadzisz rozmowę pogłębiającą jego szczegóły
  • Wydobędziesz wyjątki od problemu nawet u klienta przekonanego, że problem występuje zawsze
  • Zastosujesz pytania skalujące do oceny postępu, motywacji i nadziei klienta
  • Zastosujesz technikę EARS do pogłębiania i wzmacniania zasobów w naturalnym toku rozmowy
  • Skonstruujesz komunikat zwrotny (feedback message) z komplementami, pomostem i sugestią
  • Dostosujesz techniki SFBT do pracy z dzieckiem, parą, klientem niedobrowolnym i kontaktem kryzysowym

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy i psychoterapeuci chcący poznać SFBT jako samodzielny nurt lub uzupełnienie obecnego warsztatu
  • Pracownicy socjalni, pedagodzy i terapeuci uzależnień pracujący z klientami w krótkim, ograniczonym czasowo kontakcie
  • Osoby pracujące z klientem niedobrowolnym lub skierowanym przymusowo (sąd, szkoła, pracodawca)
  • Terapeuci na wczesnym etapie praktyki, szukający konkretnych, gotowych do zastosowania pytań i struktur sesji

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest pełnym szkoleniem certyfikującym w SFBT ani nie zastępuje superwizji w tym nurcie
  • Nie obejmuje oceny ryzyka ani protokołów bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych — moduł o kontakcie krótkim dotyczy wyłącznie adaptacji techniki, nie diagnozy ryzyka
  • Nie jest kursem diagnostycznym — zakłada, że wstępny kontrakt i orientacja w zgłoszeniu klienta już istnieją
  • Nie zastępuje głębszej pracy nad traumą czy zaburzeniami wymagającymi dłuższej terapii — SFBT jest tu przedstawione jako jedno z dostępnych narzędzi, nie uniwersalne rozwiązanie

Program szkolenia

87 lekcji w 29 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Filozofia i założenia SFBT — od problemu do rozwiązania

  • Skąd wzięło się SFBT i czym różni się od podejść problem-focused18 min
  • Kluczowe założenia: klient jako ekspert od własnego życia, 'jeśli coś działa, rób tego więcej', zmiana jest nieunikniona18 min
  • Czym SFBT NIE jest — mity (nie pozytywne myślenie, nie ignoruje trudnych emocji, nie 'na skróty' bez głębi)18 min
Moduł 2

Pierwsza sesja — budowanie kontraktu i formułowanie celu

  • Jak zacząć pierwszą sesję w duchu SFBT — pytania otwierające inne niż 'co panu dolega'18 min
  • Formułowanie dobrze skonstruowanego celu (konkretny, pozytywny, w kontroli klienta, realistyczny)18 min
  • Gdy klient mówi tylko o tym, czego NIE chce — przekształcanie celu negatywnego w pozytywny18 min
Moduł 3

Pytanie o cud (miracle question) — konstrukcja i prowadzenie

  • Dokładna konstrukcja pytania o cud krok po kroku i typowe błędy18 min
  • Jak prowadzić rozmowę po pytaniu o cud — pogłębianie szczegółów, 'kto by to pierwszy zauważył'18 min
  • Warianty pytania o cud dla klientów, którym trudno wyobrazić sobie zmianę (wersja dla dzieci, skrócona, alternatywy gdy klient mówi 'nie wiem')18 min
Moduł 4

Pytania o wyjątki (exception-finding questions)

  • Czym są wyjątki i dlaczego są fundamentem SFBT18 min
  • Jak wydobywać wyjątki, gdy klient twierdzi, że problem występuje zawsze18 min
  • Przekształcanie wyjątku w powtarzalne działanie18 min
Moduł 5

Pytania skalujące (scaling questions)

  • Konstrukcja pytania skalującego i dlaczego działa lepiej niż otwarte pytanie o postęp18 min
  • Praca z liczbą – pytania następcze18 min
  • Warianty: skala motywacji, nadziei, zaufania do zmiany – kiedy który zastosować18 min
Moduł 6

Pytania o radzenie sobie (coping questions)

  • Kiedy stosować zamiast pytania o cud lub wyjątki – klient w kryzysie18 min
  • Konstrukcja pytania o radzenie sobie i typowe reakcje klienta18 min
  • Jak budują poczucie sprawczości u klienta całkowicie przytłoczonego18 min
Moduł 7

Aktywne słuchanie EARS — Elicit, Amplify, Reinforce, Start again

  • Rozłożenie techniki EARS na cztery elementy18 min
  • Jak wpleść EARS w naturalny przebieg rozmowy18 min
  • Częste błędy w stosowaniu EARS18 min
Moduł 8

Komplementy i wzmacnianie zasobów klienta

  • Różnica między komplementem terapeutycznym a zwykłą pochwałą18 min
  • Komplementy pośrednie kontra bezpośrednie18 min
  • Jak dawkować komplementy, żeby zabrzmiały naturalnie18 min
Moduł 9

Przerwa w sesji i komunikat zwrotny (feedback message)

  • Po co robić przerwę i jak ją zapowiedzieć18 min
  • Struktura komunikatu zwrotnego18 min
  • Jak dostosować komunikat do etapu terapii18 min
Moduł 10

Zadanie pierwszej sesji i zadania domowe w SFBT

  • Klasyczne zadanie pierwszej sesji de Shazera18 min
  • Zasady dobrego zadania domowego w SFBT18 min
  • Co robić, gdy klient nie wykonał zadania18 min
Moduł 11

Postawa nie-wiedzącego i język presupozycji

  • Czym jest postawa not-knowing i dlaczego jest fundamentem SFBT18 min
  • Język presupozycji w SFBT18 min
  • Granica między not-knowing a biernością terapeuty18 min
Moduł 12

Praca z klientem niedobrowolnym w SFBT

  • Specyfika pracy z klientem niedobrowolnym18 min
  • Odróżnienie celu klienta od celu instytucji kierującej18 min
  • Pytanie o przestanie przychodzić jako narzędzie pracy z oporem18 min
Moduł 13

SFBT w kontakcie krótkim i interwencji kryzysowej

  • Adaptacja pytań SFBT do jednorazowego lub bardzo krótkiego kontaktu18 min
  • Uproszczona wersja pytania o cud i skalowania w warunkach ograniczonego czasu18 min
  • Czego SFBT w krótkim kontakcie NIE zastępuje18 min
Moduł 14

SFBT z dziećmi i młodzieżą

  • Adaptacje językowe i techniczne pytania o cud dla dzieci18 min
  • Praca z nastolatkiem sprowadzonym przez rodzica wbrew woli18 min
  • Włączanie rodzica w sesję z dzieckiem bez przejmowania przez niego rozmowy18 min
Moduł 15

SFBT z parami i rodzinami

  • Formułowanie wspólnego celu, gdy każda strona chce czegoś innego18 min
  • Pytania skalujące zadawane osobno każdej stronie i praca z rozbieżnością odpowiedzi18 min
  • Wyjątki jako narzędzie przełamywania narracji 'zawsze się kłócimy'18 min
Moduł 16

SFBT w pracy z uzależnieniami

  • Dlaczego SFBT skutecznie tam, gdzie konfrontacja wywołuje opór18 min
  • Adaptacja pytania o cud i pytań skalujących do pracy z osobą uzależnioną18 min
  • Praca z nawrotem w duchu SFBT - wyjątki i zasoby zamiast analizy porażki18 min
Moduł 17

Zakończenie terapii i ocena postępu w SFBT

  • Jak SFBT ocenia zakończenie terapii - kryteria oparte na celu klienta18 min
  • Przygotowanie klienta do zakończenia - utrwalanie zmiany i planowanie18 min
  • Gdy klient chce kontynuować mimo osiągniętego celu18 min
Moduł 18

Typowe błędy początkującego terapeuty SFBT

  • Ześlizgiwanie się w analizę problemu18 min
  • Mechaniczne stosowanie pytań kluczowych18 min
  • Nadmierny optymizm a trudności klienta18 min
Moduł 19

Integracja SFBT z innymi podejściami — granice i możliwości

  • Łączenie SFBT z elementami CBT18 min
  • SFBT a praca nad traumą — kiedy nie wystarcza18 min
  • Superwizja pracy w SFBT — na co zwracać uwagę18 min
Moduł 20

SFBT w warunkach online i teleterapii

  • Co się zmienia w terapii online — dynamika kontaktu i uważność na sygnały18 min
  • Adaptacja pytania o cud i pytań skalujących do rozmowy wideo i telefonicznej18 min
  • Ograniczenia teleterapii SFBT i kiedy nie stosować formatu zdalnego18 min
Moduł 21

Dokumentacja sesji SFBT

  • Notatki zgodne z podejściem — co zapisywać, a czego unikać18 min
  • Skalowanie i cele klienta w dokumentacji — szablony kart pracy18 min
  • Dokumentacja między sesjami — śledzenie postępu i przygotowanie do zakończenia terapii18 min
Moduł 22

Superwizja w podejściu SFBT

  • Superwizja zorientowana na rozwiązania — założenia i struktura18 min
  • Różnice względem superwizji problem-focused — praktyczne porównanie18 min
  • Prowadzenie superwizji SFBT krok po kroku — przykładowa sesja18 min
Moduł 23

SFBT w pracy grupowej i warsztatowej

  • Adaptacja pytania o cud do formatu grupowego18 min
  • Pytania skalujące w pracy zespołowej i warsztatowej18 min
  • Prowadzenie warsztatu SFBT — struktura, ćwiczenia, pułapki18 min
Moduł 24

Badania nad skutecznością SFBT — co mówi literatura

  • Metaanalizy i przegląd dowodów empirycznych18 min
  • Dla jakich problemów i populacji SFBT działa najlepiej18 min
  • Ograniczenia dowodów i krytyka metodologiczna18 min
Moduł 25

Studia przypadków — transkrypty sesji SFBT z komentarzem klinicznym

  • Case study: dorosły klient z depresją18 min
  • Case study: nastolatek skierowany przez szkołę18 min
  • Analiza porównawcza obu przypadków18 min
Moduł 26

SFBT w organizacjach i coachingu

  • Coaching indywidualny w ujęciu SFBT18 min
  • Coaching zespołowy i facylitacja grupowa metodą SFBT18 min
  • Rozwiązywanie konfliktów w pracy technikami SFBT18 min
Moduł 27

Zapobieganie nawrotom i utrzymanie zmiany w SFBT — jak kończyć terapię tak, żeby efekt się utrzymał

  • Planowanie zakończenia terapii od pierwszej sesji18 min
  • Sesje podtrzymujące i schemat follow-up po zakończeniu terapii18 min
  • Rozpoznawanie sygnałów ostrzegawczych nawrotu i budowanie planu awaryjnego klienta18 min
Moduł 28

Narzędzia do samodzielnej pracy klienta między sesjami — dzienniki skalowania, karty pracy oparte na SFBT, jak je wprowadzać

  • Dziennik skalowania: konstrukcja i wdrożenie18 min
  • Karty pracy oparte na pytaniach SFBT18 min
  • Zadania domowe między sesjami: dobór typu zadania i praca z niewykonaniem18 min
Moduł 29

Etyka i granice praktyki w SFBT — kiedy podejście nie wystarcza, kiedy trzeba skierować do innego nurtu lub na diagnozę

  • Granice kompetencji: kiedy SFBT samo nie wystarcza18 min
  • Kryteria i procedura skierowania do diagnozy lub innego nurtu18 min
  • Dokumentacja, zgoda i granice etyczne w terapii krótkoterminowej18 min

Pytania o dostęp i certyfikat

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.

Powiązane szkolenia

Przeczytaj także

W abonamencie

7 dni za darmo

Przetestuj 7 dni za darmo